ભલે ઘરઆંગણે રમાયેલી સીરિઝમાં સતત ક્લીન સ્વીપના કારણે ભારતીય ટીમનો ઐતિહાસિક દબદબો તૂટી ગયો હોય, પરંતુ બેટિંગના મહાન ખેલાડી સુનિલ ગાવસ્કરનું માનવું છે કે હવે રાષ્ટ્રીય ટીમે ‘બદલાવના સમયગાળા’ના બહાના પાછળ છુપાવાનું બંધ કરવું જોઈએ અને માત્ર પોતાની બેટિંગ પ્રદર્શન સુધારવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ.
ગાવસ્કરે ટીમના વર્તમાન પરિવર્તનની વાર્તા પર ખુલ્લા સવાલો ઉઠાવ્યા છે, તેમની આ ટિપ્પણીઓ મુખ્ય કોચ ગૌતમ ગંભીર અને યુવા કેપ્ટન શુભમન ગિલના દૃષ્ટિકોણથી તદ્દન વિરૂદ્ધ છે. આનાથી એક નવો વૈચારિક વિવાદ શરૂ થયો છે, કારણ કે ભારતીય ટીમ હવે ICC વર્લ્ડ ટેસ્ટ ચેમ્પિયનશિપના નિર્ણાયક તબક્કામાં પ્રવેશી રહી છે. આ અભિયાનમાં ભારતે શ્રીલંકા અને ન્યૂઝીલેન્ડના પ્રવાસે જવાનું છે અને તે પછી આગામી વર્ષની શરૂઆતમાં ઘરઆંગણે ઓસ્ટ્રેલિયા સામે 5 મેચોની ધમાકેદાર ‘બોર્ડર-ગાવસ્કર ટ્રોફી’ રમવાની છે.
ભારતીય ટીમ હાલમાં વર્લ્ડ ટેસ્ટ ચેમ્પિયનશિપના પોઈન્ટ ટેબલમાં 9 ટેસ્ટમાંથી માત્ર 4 જીત સાથે છઠ્ઠા સ્થાને ફેંકાઈ ગઈ છે. ગાવસ્કરની ચિંતાનું મુખ્ય કારણ ઘરઆંગણે ભારતનું અભૂતપૂર્વ નબળું પ્રદર્શન છે. ગત વર્ષે દક્ષિણ આફ્રિકા સામે ભારતનો 0-2થી નામોશીભર્યો પરાજય થયો હતો. તે પહેલાં 2024માં ન્યૂઝીલેન્ડ સામે પણ ભારતનો 0-2થી વાઇટવોશ થયો હતો, જેણે ઘરઆંગણે ભારતના સતત ઘણા વર્ષો સુધી અજેય રહેવાના રેકોર્ડને તોડી નાખ્યો હતો અને ભારતના ટેસ્ટ ઇતિહાસમાં ઘરઆંગણે બે કે તેથી વધુ મેચોની શ્રેણીમાં આ પ્રથમ ક્લીન સ્વીપ હતું.
જોકે હાલમાં સોશિયલ મીડિયા અને ક્રિકેટ જગતમાં વિરાટ કોહલી, રોહિત શર્મા અને રવિચંદ્રન અશ્વિનની ટેસ્ટ નિવૃત્તિ પછી ઊભી થયેલી ખાલી જગ્યા વિશે વધુ ચર્ચા થઈ રહી છે, પણ ગાવસ્કર માને છે કે પેઢીના આ બદલાવ પર વધુ પડતું ધ્યાન આપવું અયોગ્ય છે. ગિલની આગેવાની હેઠળ ભારતે ગયા વર્ષે ઇંગ્લેન્ડમાં 2-2થી રોમાંચક ડ્રો મેળવીને શાનદાર પ્રદર્શન કર્યું હતું, પરંતુ તે પછી દક્ષિણ આફ્રિકા સામે ટીમનું સ્તર ફરી ઘટી ગયું હતું.
ગાવસ્કરે જણાવ્યું હતું કે, ‘હું માનું છું કે હવે આ ટીમને સતત ‘બદલાવના સમયગાળા’ માં હોવાનું કહેવાનું બંધ કરવાનો અને તેના બદલે ટેસ્ટ ક્રિકેટમાં જે સ્તરની અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે તેના પર ધ્યાન આપવાનો સમય આવી ગયો છે.’
તેમણે ઉમેર્યું, ‘દરેક ટીમ નિવૃત્તિ, ખેલાડીઓના ફેરફાર અને વિકાસના તબક્કામાંથી પસાર થાય છે, પરંતુ અંતે તો ભાર માત્ર પ્રદર્શન પર જ હોવો જોઈએ. ભારતના તાજેતરના કેટલાક ટેસ્ટ પરિણામો પર નજર કરીએ તો, બોલિંગ કરતાં બેટિંગ વધુ મોટી ચિંતાનો વિષય રહી છે.’
ન્યૂઝીલેન્ડ અને દક્ષિણ આફ્રિકા સામે ઘરઆંગણે રમાયેલી મેચોમાં વારંવાર ધરાશાયી થયેલા બેટિંગ ઓર્ડરની ટેકનિકલ ખામીઓ વિશે આ ‘લિટલ માસ્ટરે’ આકરા પ્રહારો કર્યા હતા.
ગાવસ્કરે કહ્યું, ‘બોલિંગ આક્રમણે સામાન્ય રીતે પોતાનું કામ સારું કર્યું છે, પરંતુ બેટ્સમેનોએ વધુ શિસ્ત અને મજબૂત ટેકનિક બતાવવાની જરૂર છે, ખાસ કરીને પડકારજનક પરિસ્થિતિઓમાં.’
તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું, ‘કેટલીકવાર ખેલાડીઓ T20 માનસિકતામાં સરી પડે છે જ્યાં થોડા ડોટ બોલ (રન વિનાના બોલ) રમાયા પછી ધીરજ રાખવી મુશ્કેલ બને છે અને તેના કારણે ખરાબ શૉટ્સ રમાઈ જાય છે. ટેસ્ટ ક્રિકેટ એક અલગ અભિગમ માંગે છે. ભારતે ભવિષ્યમાં પોતાની બેટિંગ પ્રક્રિયાને મજબૂત કરવા, લાંબી ઇનિંગ્સ રમવા અને વર્તમાન પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા પર ભાર મૂકવો જોઈએ, નહીં કે દરેક પરિણામને માત્ર ટ્રાન્ઝિશનના ચશ્માથી જોવું જોઈએ.’
સુનિલ ગાવસ્કરના આ કડક વલણથી વિપરીત, કોચ ગૌતમ ગંભીર પોતાની યુવા ટીમનો બચાવ કરતા જોવા મળ્યા હતા. ગુરુવારે પત્રકારો સાથે વાત કરતા ભારતીય મુખ્ય કોચે પોતાની યુવા ટીમનો જોરદાર બચાવ કર્યો હતો અને દલીલ કરી હતી કે ટ્રાન્ઝિશન ફેઝ ઘણો આગળ વધી ચૂક્યો છે અને તેનો ઉપયોગ ખેલાડીઓની ટીકા કરવા માટે ન થવો જોઈએ.
ગંભીરે કહ્યું, ‘અમે 9 ટેસ્ટ મેચ રમી, ઇંગ્લેન્ડમાં શાનદાર પ્રદર્શન કર્યું અને પછી વેસ્ટ ઇન્ડીઝને હરાવ્યું.’ તેમણે ઉમેર્યું, ‘તેથી જ્યારે લોકો ટ્રાન્ઝિશન વિશે વાત કરે છે, ત્યારે તેની સાચી શરૂઆત ત્યાંથી થઈ ચૂકી હતી. જો 9 ટેસ્ટ મેચ રમાયા પછી પણ તમને લાગે છે કે આ પ્રક્રિયા લાંબી ચાલી રહી છે, તો હું તેની સાથે બિલકુલ સહમત નથી.’ ગંભીરે વિવેચકોને ટીમના વિકાસના વ્યાપક ચિત્રને જોવાની વિનંતી કરી હતી. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ટીમનું અસ્થિર પ્રદર્શન એ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે નવા યુવા ખેલાડીઓને તક આપવાનું એક સ્વાભાવિક પરિણામ છે.
ગંભીરે વધુમાં ઉમેર્યું, ‘આપણે બધાએ જોયું કે આ યુવા ટીમે ઇંગ્લેન્ડમાં અને તે પછી વેસ્ટ ઇન્ડીઝ સામે કેટલું સારું પ્રદર્શન કર્યું. હા, દક્ષિણ આફ્રિકા સામે 2 ટેસ્ટ મેચની શ્રેણીમાં મળેલી હારથી દુઃખ થયું છે, પરંતુ તે કોઈપણ બદલાવના તબક્કાનો એક ભાગ છે. પ્રદર્શનમાં સાતત્ય ન હોવું એ એક સમસ્યા હોઈ શકે છે કારણ કે આ બધા યુવા ખેલાડીઓ છે. તેમનામાંથી મોટાભાગના ખેલાડીઓએ 30 કરતાં ઓછી ટેસ્ટ મેચ રમી છે, જે આ સ્તરે બહુ મોટો અનુભવ ન કહેવાય.’
કેપ્ટન શુભમન ગિલના શું વિચારો છે?
જોકે, કેપ્ટન શુભમન ગિલે એક એવો વ્યવહારુ નકશો રજૂ કર્યો જે ગાવસ્કરની ચિંતાઓ અને ગંભીરના યુવા વિકાસના સમયગાળા બંનેને જોડે છે. તેણે સ્વીકાર્યું કે હાલમાં યુવા બેટિંગ યુનિટ પર ઘણો મોટો બોજ છે.
ટ્રાન્ઝિશનલ ટીમને આગળ લઈ જવાના પ્રશ્ન પર ગિલે કહ્યું, ‘હું કહીશ કે આ બહુ સરળ છે. જ્યારે તમે પહેલી ઇનિંગમાં બેટિંગ કરી રહ્યા હોવ, ત્યારે જ્યારે પણ તમને બેટિંગની તક મળે ત્યારે સ્કોરબોર્ડ પર 350 રન બનાવવાનો પ્રયાસ કરો. પછી ભલે આપણે ગમે ત્યાં રમતા હોઈએ અથવા ગમે તેવી પરિસ્થિતિઓ હોય. મને આપણી બોલિંગ લાઇન-અપ પર પૂરો ભરોસો છે કે આપણે દુનિયામાં ગમે ત્યાં 20 વિકેટ ઝડપી શકીએ છીએ.’
ટ્રાન્ઝિશનના લેબલથી ભાગવાને બદલે ગિલે વિશ્વ મંચ પર પોતાની ઓળખ શોધી રહેલા બેટિંગ ગ્રૂપની આંતરિક સ્થિતિ વિશે વાત કરી હતી.
કેપ્ટને સ્વીકાર્યું, ‘જ્યારે પણ કોઈ બદલાવ આવે છે, ત્યારે અમને લાગે છે કે બેટિંગ ગ્રૂપ વધુ દબાણ હેઠળ હોય છે અને અમે અનુભવ મેળવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છીએ. અમે અહીં એ સમજવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છીએ કે એક બેટિંગ ગ્રૂપ તરીકે વિવિધ પરિસ્થિતિઓ અને અલગ-અલગ સંજોગોમાં આપણી માટે કઈ રમત યોગ્ય રહેશે. આપણે કેવી રીતે સ્કોરબોર્ડ પર સતત 350-400 રનનો ટોટલ બનાવી શકીએ તે અમારો લક્ષ્ય છે.’
નવી ચંદીગઢ ટેસ્ટમાં ભારતે શુભમન ગિલ અને કેએલ રાહુલની સદીઓ તથા નવોદિત સ્પિનર માનવ સુથારની શાનદાર બોલિંગના જોરે અફઘાનિસ્તાન સામે એક ઇનિંગ્સ અને 300 રનથી ભવ્ય વિજય મેળવ્યો હતો.