

AI ઇકોસિસ્ટમ વિકસાવવા માટેના IndiaAI મિશન મુજબ રાજ્યની રાજધાની લખનઉને માર્ચ 2024માં 10,732 કરોડ રૂપિયાનું ભંડોળ પ્રાપ્ત થયું છે. આ અંતર્ગત, લખનઉને દેશનું પ્રથમ AI શહેર બનાવવાની યોજના છે. આ પહેલ ઉત્તર પ્રદેશને IT ડેસ્ટિનેશન તરીકે વિકસાવવાનો પ્રયાસ છે.

આ રોકાણ હેઠળ, 10,000 ગ્રાફિક્સ પ્રોસેસિંગ યુનિટ, મલ્ટી-મીડિયા ભાષા મોડેલ અને એક AI ઇનોવેશન સેન્ટર બનાવવામાં આવશે. રાજ્ય સરકાર ટૂંક સમયમાં વિઝન 2047 હેઠળ AI નીતિનો ડ્રાફ્ટ તૈયાર કરશે. રાજ્ય સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, આ રોકાણ ભારતના અન્ય ટેકનોલોજી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર કરતાં 67 ટકા વધુ છે. લખનઉ માટે એક હાઇ-ટેક AI-આધારિત ટ્રાફિક મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમનો પણ પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો છે. PM નરેન્દ્ર મોદીના મતવિસ્તાર વારાણસીમાં AI-આધારિત સ્માર્ટ ટ્રાફિક સિસ્ટમ લાગુ કરવા માટે તૈયારીઓ પહેલાથી જ ચાલી રહી છે.

રાજ્ય સરકારની આ મોટી પહેલ હેઠળ, ગૂગલ, માઈક્રોસોફ્ટ, ઇન્ટેલ સાથે ભાગીદારીમાં 10 લાખથી વધુ યુવાનો, ગામના વડાઓ, શિક્ષકો, સરકારી કર્મચારીઓ અને ખેડૂતોને AI, સાયબર સુરક્ષા, મશીન લર્નિંગ અને ડેટા એનાલિટિક્સમાં તાલીમ આપવામાં આવી રહી છે. અહીં દર મહિને 1.5 લાખ લોકોને તાલીમ આપવામાં આવશે. ઉદ્યોગ માટે તૈયાર પ્રમાણપત્રો પણ આપવામાં આવશે.

17 મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનો અને ગૌતમ બુદ્ધ નગરમાં CCTV સર્વેલન્સ, ફેશિયલ રેકગ્નિશન, SOS એલર્ટ સિસ્ટમ અને નંબર પ્લેટ ટ્રેકિંગ જેવી AI સંચાલિત સિસ્ટમો લાગુ કરવામાં આવી છે. આ 112 હેલ્પલાઇન અને પોલીસ કંટ્રોલ રૂમ સાથે જોડાયેલ છે. ‘જાર્વિસ’ AI મોનિટરિંગ સિસ્ટમ 70 જેલોમાં સક્રિય છે, જે કેદીઓ પર 24×7 દેખરેખ રાખે છે.
આ યોજના હેઠળ, 10 લાખ ખેડૂતોને સ્માર્ટ સિંચાઈ, જીવાત શોધ, ડ્રોન મેપિંગ અને ડિજિટલ માર્કેટ એક્સેસ જેવી AI ટેકનોલોજી સાથે જોડવામાં આવી રહ્યા છે. આ પ્રોજેક્ટમાં 10,000 મહિલા સ્વ-સહાય જૂથો પણ સામેલ છે.

ખનિજ સંસાધનોના રક્ષણ માટે, 25 જિલ્લાઓમાં 57 માનવરહિત AI સક્ષમ ચેક ગેટ સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે. AI કેમેરા સાથે જીઓફેન્સિંગ, RFID ટેગ અને વેબ બ્રિજનો ઉપયોગ કરીને ગેરકાયદેસર ખાણકામ પર નજર રાખવામાં આવે છે.
રાજ્ય સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, આરોગ્યસંભાળ ક્ષેત્રમાં દેશનું પ્રથમ AI આધારિત સ્તન કેન્સર સ્ક્રીનીંગ સેન્ટર ફતેહપુરમાં સ્થાપિત કરવામાં આવ્યું છે.
