ભગવાન ગણેશના અનેક નામ છે અને તેમાંથી એક નામ એકદંત પણ છે. તેમનું નામ એકદંત હોવાને લઈને પુરાણોમાં કેટલીક રસપ્રદ કથાઓ મળે છે. ગણેશને એકદંત નામ આપવા પાછળનું મુખ્ય કારણ છે તેમનો તૂટેલો એક દાંત. ગણેશની તસવીરો અથવા મૂર્તિઓમાં જોયું હશે કે તેમનો બીજી તરફનો દાંત તૂટેલો છે અને આ તૂટેલો દાંત તેમના હાથમાં ઉપસ્થિત હોય છે. હવે તમે વિચારી રહ્યા હશો કે ભગવાન ગણેશનો દાંત કેવી રીતે તૂટ્યો? ચાલો તમને તેનું કારણ જણાવીએ.
ભગવાન ગણેશજીનો એક દાંત તૂટેલો છે, જેના કારણે તેમને ‘એકદંત’ કહેવામાં આવે છે. આ અંગે ઘણી પૌરાણિક કથાઓ પ્રચલિત છે, જેમાંથી 2 મુખ્ય છે: એક કથા અનુસાર, પરશુરામજીએ તેમનો દાંત તોડ્યો હતો. તો બીજી કથા અનુસાર, ગણેશજીએ પોતાનો દાંત તોડીને મહાભારત લખવા માટે વેદ વ્યાસજીને આપ્યો હતો. એક પૌરાણિક કથા અનુસાર, એક વખત પરશુરામજી ભગવાન શિવને મળવા કૈલાશ પર્વત પર પહોંચ્યા હતા, પરંતુ ગણેશજીએ તેમને જતા રોક્યા. આ વાતથી પરશુરામ ક્રોધિત થઈ ગયા અને તેમણે પોતાની ફરસીથી ગણેશજીનો એક દાંત તોડી નાખ્યો હતો.
એક અન્ય દંતકથા અનુસાર, વેદવ્યાસજીએ ભગવાન ગણેશજીને મહાભારત લખવા કહ્યું હતું, પરંતુ ગણેશજીએ એક શરત રાખી હતી કે તેઓ અટક્યા વિના લખશે. લખવા દરમિયાન ગણેશજીની કલમ તૂટી ગઈ, ત્યારબાદ તેમણે પોતાનો એક દાંત તોડીને તેને કલમ બનાવી અને મહાભારત લખવાનું ચાલુ રાખ્યું.
કેટલીક દંતકથાઓમાં એવો પણ ઉલ્લેખ છે કે, એક વખત ભગવાન ગણેશજીએ ગજમુખાસુર નામના રાક્ષસને મારવા માટે પોતાનો દાંત તોડી નાખ્યો હતો, જેને કોઈ પણ અસ્ત્રથી મારી શકાતો નહોતો. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, આ લોકપ્રિય દંતકથાઓને કારણે જ ગણેશજી ‘એકદંત’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. એકદંતનો અર્થ થાય છે ‘એક દાંતવાળો.’