GST ઘટાડા પછી, સામાન્ય માણસને બીજી મોટી રાહત મળવાની ધારણા છે. એવા અહેવાલો છે કે ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) આશ્ચર્યજનક દરમાં ઘટાડો કરી શકે છે. જો આવું થાય, તો આગામી દિવસોમાં સામાન્ય માણસ પર EMIનો બોજ ઓછો થઈ શકે છે. અહીં તમને બતાવી દઈએ કે, RBI બુધવારે તેની નાણાકીય નીતિ બેઠકમાં રેપો રેટ 5.50 ટકા પર સ્થિર રાખે તેવી શક્યતા છે. જોકે, કેટલાક અર્થશાસ્ત્રીઓ માને છે કે, નબળા રોકાણ, વૈશ્વિક વેપાર દબાણ અને નરમ ફુગાવાને કારણે, RBI આશ્ચર્યજનક દરમાં ઘટાડો કરવાનો વિકલ્પ પણ પસંદ કરી શકે છે. RBIની ત્રણ દિવસીય નાણાકીય નીતિ બેઠક 1 ઓક્ટોબરના રોજ સમાપ્ત થઈ રહી છે. એવી અપેક્ષા છે કે, RBI તેનો મુખ્ય નીતિ દર (રેપો રેટ) 5.50 ટકા પર જાળવી રાખશે. જોકે, અર્થવ્યવસ્થા પર US વેપાર અને અર્થતંત્ર પર નીચા ફુગાવાના પ્રભાવને જોતાં, દરમાં ઘટાડાની શક્યતાને નકારી શકાય નહીં.
એક સમાચાર એજન્સીના સર્વે અનુસાર, લગભગ મોટા ભાગના અર્થશાસ્ત્રીઓ એવી અપેક્ષા રાખી રહ્યા છે કે, દર યથાવત રહેશે. જોકે, સિટી, બાર્કલેઝ, કેપિટલ ઇકોનોમિક્સ અને SBI જેવી મુખ્ય નાણાકીય સંસ્થાઓએ દર ઘટાડાની શક્યતા વ્યક્ત કરી છે. તેમનું કહેવું છે કે, વિકાસ દર પર દબાણ અને ફુગાવામાં નરમાઈ આવવાથી દર ઘટાડા માટે અનુકૂળ વાતાવરણ બની રહ્યું છે. RBIએ આ વર્ષની શરૂઆતથી જ દરમાં 100 બેસિસ પોઈન્ટનો ઘટાડો કર્યો છે, પરંતુ તેમ છતાં, ખાનગી રોકાણ નબળું રહ્યું છે. ઓગસ્ટની નીતિ બેઠકમાં, RBIએ દર સ્થિર રાખીને તટસ્થ વલણ જાળવી રાખ્યું હતું, જેના પછી નાણાકીય પરિસ્થિતિઓ વધુ કડક થઈ ગઈ હતી.
સિટીના અર્થશાસ્ત્રીઓએ લખ્યું છે કે, ઓક્ટોબરની બેઠક ફરી સમાચારમાં આવી છે. RBI અર્થતંત્રને બાહ્ય આંચકાઓથી બચાવવા માટે વીમા દરમાં ઘટાડો કરવાનો વિકલ્પ પસંદ કરી શકે છે, અથવા તો થોડા સમય માટે વિરામ લઈ શકે છે અને સંકેત આપી શકે છે કે નજીકના ભવિષ્યમાં પગલાં લેવામાં આવશે. ભારતના અર્થતંત્રમાં જૂન ક્વાર્ટરમાં 7.8 ટકાના દરે અપેક્ષા કરતાં વધુ સારી વૃદ્ધિ નોંધાઈ હતી. જોકે, કેટલાક અર્થશાસ્ત્રીઓ કહે છે કે, ફુગાવાને સમાયોજિત કર્યા પછી આ આંકડો વાસ્તવિક મજબૂતી કરતા વધારે પડતો દેખાઈ રહ્યો છે. અહીં તમને બતાવી દઈએ કે, સરકારે અર્થતંત્રને ટેકો આપવા માટે આવકવેરા રાહત અને GST દરમાં ઘટાડો જેવા પગલાં લીધા છે. જો કે, વધેલા ટેરિફ અને નબળા રૂપિયાએ આર્થિક દૃષ્ટિકોણને અનિશ્ચિત બનાવ્યો છે.
અમેરિકા સાથે વધતા વેપાર તણાવને કારણે ભારતીય અર્થતંત્ર પર દબાણનો ભય વધી રહ્યો છે. અમેરિકાએ ભારતીય નિકાસ પર 50 ટકા ટેરિફ લાદ્યો છે અને વિઝા ફીમાં વધારો કર્યો છે, જેના કારણે સેવાઓના વેપાર પર વધુ કડક પગલાં લેવાની ચિંતા વધી ગઈ છે. અર્થશાસ્ત્રીઓ કહે છે કે, રિઝર્વ બેંક પરિસ્થિતિની સંપૂર્ણ અસરની રાહ જોવાને બદલે આગોતરા પગલાં લઈ શકે છે. મીડિયા સૂત્રોના રિપોર્ટ અનુસાર, ‘US ટેરિફ GDP વૃદ્ધિને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. જ્યારે, ફુગાવો નિયંત્રણમાં રહે છે. આવી સ્થિતિમાં, RBI ફરી એકવાર દર ઘટાડાનું ચક્ર શરૂ કરી શકે છે.’ સંસ્થાએ અનુમાન લગાવ્યું છે કે, RBI આવતા અઠવાડિયે દરમાં ઘટાડો કરી શકે છે, અને ડિસેમ્બરમાં બીજો ઘટાડો આવવાની શક્યતા છે.
