બિહારના સહરસા જિલ્લાના મહપુરા ગામમાં આવેલું સંત બાબા કારુ સ્થાન એક અદ્ભુત ધાર્મિક સ્થળ છે. અહી દુર્ગા પૂજાના અવસર પર વિશેષ પૂજા કરવામાં આવે છે અને મંદિરમાંથી દૂધનો પ્રવાહ વહે છે. આ મંદિર કોશી નદીના કિનારે આવેલું છે અને દુર્ગા પૂજાના 2 દિવસ, સપ્તમી અને અષ્ટમી પર લાખો ભક્તો દૂધ ચઢાવે છે. આ અનુષ્ઠાનના કારણે મંદિરમાંથી દૂધનો પ્રવાહ વહે છે, જે કોશી નદીમાં વહે છે. આ જ કારણ છે કે તેને બિહારનું એકમાત્ર એવું મંદિર માનવામાં આવે છે જ્યાં દુર્ગા પૂજા દરમિયાન મોટી માત્રામાં દૂધ વહે છે.
આ મંદિર 17મી સદીનું માનવામાં આવે છે. બાબા કારુ ખિરહર નામના સંતની તપસ્યા અને સાધનાને કારણે આ પવિત્ર સ્થળ પ્રસિદ્ધ થયું. એવું કહેવાય છે કે બાબા કારુએ પ્રદેશના લોકોની સુખાકારી અને સલામતી માટે કઠોર તપસ્યા કરી હતી. તેમની શ્રદ્ધાથી પ્રેરિત થઈને આ મંદિરની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી, જ્યાં ભક્તો તેમની પૂજા કરે છે અને દૂધ ચઢાવે છે, ખાસ કરીને નવરાત્રિ દરમિયાન. દૂધ ચઢાવવાનું આ અનુષ્ઠાન સમગ્ર પ્રદેશમાં ધાર્મિક આસ્થાનું કેન્દ્ર છે અને આ અવસર પર ઘણા જિલ્લાઓમાંથી શ્રદ્ધાળુ આવે છે.
સ્થાનિક પૂજારી મિથલેશ ખિરહરે જણાવ્યું કે અહીં બે દિવસમાં લગભગ 4,000 લિટર દૂધ ચઢાવવામાં આવે છે. અહીં ચઢાવવામાં આવતા દૂધમાંથી ખીર તૈયાર કરવામાં આવે છે, જે ભક્તોમાં પ્રસાદ તરીકે વહેંચવામાં આવે છે. આ મંદિરમાં લોકોની શ્રદ્ધા એટલી ગાઢ રીતે જોડાયેલી છે કે શ્રદ્ધાળુ માત્ર બિહારથી જ નહીં પરંતુ ઝારખંડ સહિત અન્ય રાજ્યોમાંથી પણ અહીં આવે છે. બે દિવસમાં લાખો શ્રદ્ધાળુ અહીં આવે છે અને ખૂબ જ શ્રદ્ધા અને ભક્તિથી પૂજા કરે છે.
આ મંદિરમાં મોટાભાગે પશુપાલકો દૂધ ચઢાવવા માટે આવે છે. પ્રાણીઓ સાથે સંકળાયેલું આ મંદિર વિવિધ રાજ્યોના પશુપાલકોને આકર્ષે છે. મંદિરની પરંપરા સેકડો વર્ષ જૂની છે અને સ્થાનિક લોકોમાં ઊંડી શ્રદ્ધાનું કારણ છે. દૂધનો અવિરત પ્રવાહ જોવો એ દરેક શ્રદ્ધાળુ માટે એક અદ્ભુત અનુભવ છે. ઉત્સવ દરમિયાન અહીના રસ્તા અને નદી કિનારાઓ શ્રદ્ધાળુઓથી ઉમટી પડે છે, જેઓ પોતાની માનતા માને છે અને બાબા કારુને દૂધ, દહીં, ફળો અને અન્ય પ્રસાદ ચઢાવે છે. દૂધનો આ પ્રવાહ કોશી નદીમાં વહેતા પાણીને શુદ્ધ કરે છે, જે તેનું મહત્ત્વ હજી વધી જાય છે.
આ મંદિરનું ધાર્મિક મહત્ત્વ જ નહીં, પરંતુ સાંસ્કૃતિક અને સામાજિક દૃષ્ટિકોણથી પણ ખૂબ જ ધાર્મિક ખૂબ મહત્ત્વ છે. તે આસ્થા અને શ્રદ્ધાનું એક જીવંત આધાર છે જે લોકોને એક કરે છે. સ્થાનિક પ્રશાસન અને સંસ્થાઓ પણ આ તહેવારના આયોજનમાં સહયોગ કરે છે, જેથી શ્રદ્ધાળુઓને સુવિધાઓ મળી શકે.
