US, ઈઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધની અસર હવે વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર પડી રહી છે. તેલ અને ગેસના ભાવ ઝડપથી વધી રહ્યા છે, જેના કારણે વૈશ્વિક બજારોમાં ફુગાવાનો ભય વધી રહ્યો છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં વધતા તણાવ અને પ્રતિબંધોએ તેલ ટેન્કરોની અવરજવરને અવરોધિત કરી છે, જેના કારણે ઉર્જા પુરવઠા પર દબાણ વધી રહ્યું છે. આ દરમિયાન, ઈરાને પહેલીવાર ખુલ્લેઆમ જણાવ્યું છે કે, તે કઈ પરિસ્થિતિઓ હેઠળ અમેરિકા અને ઈઝરાયલ સાથે યુદ્ધ સમાપ્ત કરવા તૈયાર છે.
ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિઆને કહ્યું છે કે, યુદ્ધ સમાપ્ત કરવાનો એકમાત્ર રસ્તો ઈરાનના ‘કાયદેસર અધિકારો’ને સ્વીકાર કરવામાં આવે, યુદ્ધમાં થયેલા નુકસાન માટે વળતર આપવામાં આવે અને ભવિષ્યના કોઈપણ હુમલા સામે મજબૂત આંતરરાષ્ટ્રીય ગેરંટી આપવામાં આવે. તેમણે કહ્યું કે જો આ ત્રણ શરતો પૂરી થાય તો જ તેહરાન યુદ્ધ સમાપ્ત કરવા માટે તૈયાર છે.
પેઝેશ્કિઆને સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર આ નિવેદન આપ્યું હતું. તેમણે લખ્યું હતું કે, ‘રશિયા અને પાકિસ્તાનના નેતાઓ સાથે વાત કરીને, મેં પ્રદેશમાં શાંતિ માટે ઈરાનની પ્રતિબદ્ધતાને ફરીથી સમર્થન આપ્યું. ઝાયોનિસ્ટ શાસન અને અમેરિકા દ્વારા શરૂ થયેલા આ સંઘર્ષનો અંત લાવવાનો એકમાત્ર રસ્તો ઈરાનના કાયદેસર અધિકારોને માન્યતા આપવા, વળતર ચૂકવવા અને ભવિષ્યમાં થનારા આક્રમણ સામે મજબૂત આંતરરાષ્ટ્રીય ગેરંટી આપવાનો છે.’
ઈરાની રાષ્ટ્રપતિએ એમ પણ કહ્યું કે, વર્તમાન સંઘર્ષ ‘ઝાયોનિસ્ટ શાસન અને અમેરિકા’ દ્વારા કરવામાં આવેલા પગલાંથી શરૂ થયો છે. તેમણે કહ્યું કે જ્યાં સુધી આ મુદ્દાઓ પર કોઈ નક્કર કરાર ન થાય ત્યાં સુધી યુદ્ધનો અંત અશક્ય રહેશે. ઈરાન આ દેશો સહિત તેના પ્રાદેશિક સાથીઓ સાથે સતત સંપર્કમાં છે અને આંતરરાષ્ટ્રીય સમર્થન મેળવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.
ઈરાન દ્વારા આ રાજદ્વારી પહેલ ત્યારે આવી છે જ્યારે યુદ્ધ તેના બીજા અઠવાડિયામાં પ્રવેશી ગયું છે અને તણાવ ઓછો થવાના કોઈ સંકેત દેખાતા નથી. તેહરાન કહે છે કે, તે પ્રદેશમાં શાંતિ ઇચ્છે છે, પરંતુ આના માટે જવાબદાર દેશોને જવાબદાર ઠેરવવા જોઈએ.
આ સંઘર્ષ 28 ફેબ્રુઆરીએ ત્યારે શરૂ થયો હતો જ્યારે અમેરિકા અને ઈઝરાયલે ઈરાન સામે સંયુક્ત પ્રી-એમ્પ્ટીવ હુમલો શરુ કર્યો હતો. તેના જવાબમાં, ઈરાને ઘણા ઇઝરાયલી શહેરો પર ડ્રોન અને મિસાઈલ હુમલા કર્યા હતા. જોર્ડન, ઇરાક અને અનેક ખાડી દેશોમાં સ્થિત US લશ્કરી થાણાઓને પણ નિશાન બનાવવામાં આવ્યા છે. આ ઘટનાઓ પછી, સમગ્ર મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ વધ્યો છે, અને પરિસ્થિતિ વધુને વધુ ગંભીર બની રહી છે.
નિષ્ણાતો માને છે કે, આ સંઘર્ષની અસર ફક્ત લશ્કરી મોરચા સુધી મર્યાદિત નથી. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં દરિયાઈ ખાણકામ અને વધતા લશ્કરી તણાવને કારણે તેલ અને ગેસ ટેન્કરોની અવરજવરમાં વિક્ષેપ પડ્યો છે, જેના કારણે વૈશ્વિક ઉર્જા બજારમાં અસ્થિરતા વધી રહી છે અને ફુગાવાના દબાણમાં વધારો થવાની સંભાવના છે.
