સામાન્ય રીતે, પૌત્ર-પૌત્રીઓના ઉછેરમાં દાદા-દાદીની ભાગીદારી કૌટુંબિક જવાબદારી અને પ્રેમનો ભાગ માનવામાં આવે છે. જોકે, ચીનમાંથી એક એવો કિસ્સો સામે આવ્યો છે, જેણે કૌટુંબિક જવાબદારી અને બાળકોના ઉછેર અંગે નવી ચર્ચા જગાવી છે. અહીં, એક દાદીએ પોતાના જ પુત્ર પર કેસ કરી દીધો છે, જેમાં 15 વર્ષ સુધી પોતાની પૌત્રીની સંભાળ રાખવા બદલ 3.6 લાખ યુઆન (આશરે 50.85 લાખ રૂપિયા)થી વધુ વળતરની માંગણી કરવામાં આવી છે.
આ કેસ એટલા માટે ચર્ચામાં આવ્યો, કારણ કે દાદીએ થોડા મહિના કે એક કે બે વર્ષ નહીં પણ 15 વર્ષ સુધી પોતાની પૌત્રીના ઉછેરમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે આ સમય દરમિયાન તેણે ખાવાનું અને આશ્રયથી લઈને શિક્ષણ અને તબીબી સંભાળ સુધીના તમામ ખર્ચાઓ તેણે ઉઠાવ્યા હતા.
અહેવાલો અનુસાર, પૂર્વી ચીનનો આ કેસ શાંઘાઈ કોર્ટમાં પ્રકાશમાં આવ્યો હતો. મહિલાનું નામ શુ છે. તે 60 વર્ષથી વધુ ઉંમરની છે. તે તેના પતિ સાથે છૂટાછેડા લીધા પછી તેના પુત્ર સાથે રહેતી હતી. 2014માં, શુના પુત્ર, લિયાંગે તેની પત્નીને છૂટાછેડા આપી દીધા. તે સમયે, તેમની પુત્રી, શુની પૌત્રી, માત્ર 4 વર્ષની હતી. છૂટાછેડા પછી, શુએ બાળકની સંભાળ રાખવાની મોટી જવાબદારી સંભાળી. ધીમે ધીમે, તેના ઉછેરની મોટાભાગની જવાબદારી તેના પર આવી. તેણે બાળકની દૈનિક જરૂરિયાતોમાં ફાળો આપ્યો, જેમાં ખોરાક, તબીબી સંભાળ અને શિક્ષણનો સમાવેશ થાય છે.
જ્યારે લિયાંગે ફરીથી લગ્ન કર્યા અને રહેવા માટે અલગ થઇ ગયો, ત્યારે મામલો વધુ જટિલ બન્યો. ત્યારપછી તે તેની નવી પત્ની સાથે દૂર રહેવા ગયો, તેની પુત્રીને તેની દાદી, શુ પાસે છોડી દીધી. એટલે કે તેની પૌત્રીની સંભાળ રાખવાની જવાબદારી ચાલુ રહી. અહેવાલો અનુસાર, આ પરિસ્થિતિ લગભગ 15 વર્ષ સુધી ચાલી. આટલા લાંબા સમય સુધી બાળકની સંભાળ રાખ્યા પછી, શુને લાગ્યું કે નાણાકીય દબાણને કારણે તે હવે આ જવાબદારી ઉપાડી શકશે નહીં, તેથી તેણે તેના પુત્ર પાસેથી વળતર મેળવવાનું નક્કી કર્યું.
શુએ આરોપ લગાવ્યો કે તેના પુત્રમાં કૌટુંબિક જવાબદારી નિભાવવાનો અભાવ છે. તેણે દલીલ કરી હતી કે, એક પિતા તરીકે, તેનો પુત્ર બાળકના ઉછેર માટે જવાબદાર હતો, પરંતુ તેણે લાંબા સમય સુધી તેની પૌત્રીની સંભાળ રાખવી પડી. આ સમય દરમિયાન, તેણે છોકરીના દૈનિક ખર્ચ તેમજ તેની તબીબી અને શૈક્ષણિક જરૂરિયાતોનું ધ્યાન રાખવું પડ્યું. તેથી, તેણે કોર્ટનો સંપર્ક કર્યો અને 360,000 યુઆન (આશરે 54,000 ડૉલર)થી વધુ વળતરની માંગણી કરી.
બીજી બાજુ, તેના પુત્ર, લિયાંગે, તેની માતાના આરોપોને સંપૂર્ણપણે સ્વીકાર્યા નહીં. તેણે કહ્યું કે તેણે તેની પુત્રીની પોતાની શ્રેષ્ઠ ક્ષમતા મુજબ સંભાળ રાખી હતી. અહેવાલ મુજબ, તે સમયે તેનો માસિક પગાર આશરે 3,000 યુઆન (આશરે રૂ. 42,381.09) હતો. પુત્રએ દલીલ કરી હતી કે તેની નાણાકીય પરિસ્થિતિ મજબૂત નહોતી અને તેણે તેની પુત્રી માટે શક્ય તેટલું બધું કરવાનો પ્રયાસ કર્યો.
સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે, જો દાદી આટલા વર્ષોથી તેની પૌત્રીની સંભાળ રાખતી હતી, તો મામલો કોર્ટમાં કેમ પહોંચ્યો? અહેવાલ મુજબ, આટલા લાંબા સમય સુધી છોકરીની સંભાળ રાખ્યા પછી, શુ પર નાણાકીય દબાણ વધી ગયું હતું. તેને લાગ્યું કે તે હવે આ જવાબદારી એકલા ઉપાડી શકશે નહીં. તેથી, તેણે તે વર્ષો દરમિયાન થયેલા ખર્ચ માટે તેના પુત્ર પાસેથી વળતરની માંગણી કરી.
ઘણા ચીની પરિવારોમાં, દાદા-દાદી બાળઉછેરમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે, ખાસ કરીને જ્યારે માતાપિતા કામ કરતા હોય અથવા કોઈ કૌટુંબિક કારણોસર, બાળકની સંપૂર્ણ જવાબદારી લેવામાં અસમર્થ હોય. પરંતુ આ કિસ્સાએ આ સિસ્ટમ પર જ પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે. જો દાદા-દાદી તેમની સ્વેચ્છાએ બાળકોની સંભાળ રાખે છે, તો તે એક અલગ વાત છે. પરંતુ જો કોઈ માતા-પિતા તેમની જવાબદારીઓનો મોટો ભાગ તેમના વૃદ્ધ માતાપિતા પર છોડી દે છે, તો શું તે કામની કોઈ કિંમત હોવી જોઈએ?
આ કિસ્સો પ્રકાશમાં આવ્યા પછી, ચીનમાં દાદા-દાદી દ્વારા બાળઉછેરના ખર્ચ અથવા ચુકવણી અંગે ચર્ચા શરૂ થઈ છે. જો કે, નિષ્ણાતોએ સ્પષ્ટતા કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે કે, આવા કિસ્સાઓ કૌટુંબિક સંબંધોનું વ્યાપારીકરણ કરવા માટે નથી. તેના બદલે, તેનો હેતુ બાળક માટે આખરે કોણ જવાબદાર છે અને જો વૃદ્ધ વ્યક્તિ લાંબા સમય સુધી તે જવાબદારી નિભાવે છે તો તેના કયા અધિકારો છે તે નક્કી કરવાનો છે.
એટલે કે, પ્રશ્ન એ નથી કે દાદીએ તેની પૌત્રીનો ઉછેર પૈસા માટે કર્યો કે પ્રેમથી. વાસ્તવિક પ્રશ્ન એ છે કે, બાળક માટે જવાબદાર વ્યક્તિ પર કેટલો નાણાકીય અને માનસિક બોજ નાખી શકાય છે.
આ વાર્તાએ લોકોને વિચારવા મજબૂર કર્યા છે, કારણ કે તે ફક્ત દાદી અને તેના પુત્ર વિશે નથી. એક બાજુ માતા છે, જેણે બાળપણથી જ તેની પૌત્રીને ઉછેરવામાં મદદ કરી છે. બીજી બાજુ પિતા છે, જે પોતાની આર્થિક પરિસ્થિતિનો ઉલ્લેખ કરે છે. અને વચ્ચે એક બાળક છે, જેના ઉછેરને કારણે બે પરિવારના સભ્યો વચ્ચેનો વિવાદ થયો છે જે કોર્ટ સુધી પહોંચ્યો છે. આ કેસ આજના બદલાતા કૌટુંબિક સંબંધોને પણ પ્રતિબિંબિત કરે છે. ભૂતકાળમાં, પરિવારમાં વડીલો દ્વારા બાળકોની સંભાળ રાખવી ઘણીવાર સામાન્ય માનવામાં આવતી હતી. પરંતુ હવે લોકો એ પણ પૂછી રહ્યા છે કે શું વડીલોની મદદને તેમની મજબૂરી માનવી યોગ્ય છે?