ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટેકનોલોજી બોમ્બે (IIT-B)એ છેતરપિંડી કર્યા પછી લેવામાં આવતી કાર્યવાહીને નિયંત્રિત કરતા નિયમોમાં કેટલાક ફેરફારો કર્યા છે. બીજા વર્ષના વિદ્યાર્થી સાહિલ વાકોડેના મૃત્યુ પછી નિયમોના ફેરફારોની માંગ કરવામાં આવી હતી. એક વચગાળાના અહેવાલ મુજબ, જો કોઈ વિદ્યાર્થી પરીક્ષા દરમિયાન છેતરપિંડી કરતા પકડાય છે અથવા અન્ય કોઈ ગેરવર્તણૂકમાં સંડોવાય છે, તો પણ તેમની બાજુ સાંભળવામાં આવશે. વિદ્યાર્થીઓને પરીક્ષા પૂર્ણ કરવાની તક આપવામાં આવશે. એવું કહેવામાં આવ્યું હતું કે પરીક્ષા પૂર્ણ થયા પછી જ ક્વિક રિસ્પોન્સ ટીમ (QRT)ને એલર્ટ કરવામાં આવશે.
સાહિલ વાકોડે મૃત્યુ કેસ પછી આ ફેરફાર આવ્યો છે. સાહિલ વાકોડે બીજા વર્ષનો B.Tecનો વિદ્યાર્થી હતો જેને કથિત રીતે એક નિરીક્ષક દ્વારા છેતરપિંડી કરતા પકડવામાં આવ્યો હતો. 18 સપ્ટેમ્બરની સાંજે, સાહિલે તેના હોસ્ટેલ રૂમમાં આત્મહત્યા કરી લીધી.
મીડિયા સૂત્રોના અહેવાલ મુજબ, આ ભલામણો 8 સભ્યોની સમિતિ દ્વારા કરવામાં આવી હતી, જેમાં 4 ફેકલ્ટી સભ્યો અને 4 વિદ્યાર્થીઓનો સમાવેશ થતો હતો. સમિતિએ બુધવારે IIT બોમ્બે વહીવટીતંત્રની એક ખાસ બેઠકમાં પોતાનો વચગાળાનો અહેવાલ રજૂ કર્યો.
વચગાળાના અહેવાલ મુજબ, જો કોઈ નિરીક્ષક કોઈ વિદ્યાર્થીને છેતરપિંડી કરતા પકડે છે, તો સામગ્રી જપ્ત કરવામાં આવશે. ઘટનાનું રેકોર્ડિંગ કરવામાં આવશે, અને વિદ્યાર્થીને નવી ઉત્તરવહી સાથે પરીક્ષા ચાલુ રાખવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે. આનો અર્થ એ છે કે નિરીક્ષકની ભૂમિકા ઘટના નોંધવા સુધી મર્યાદિત રહેશે. શિસ્ત કાર્યવાહી સમિતિ દ્વારા આગળની કોઈપણ કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
પરીક્ષા પછી, વિદ્યાર્થીને ઘટનાનું વર્ણન કરવાની તક આપવામાં આવશે. નિરીક્ષકો ઘટનાની વિગતો રેકોર્ડ કરવા માટે નિર્ધારિત ફોર્મનો ઉપયોગ કરશે, જ્યારે વિદ્યાર્થીઓ વધારાના સ્ટાફની હાજરીમાં પોતાના નિવેદનો રેકોર્ડ કરી શકશે.
આ ફેરફારો એ સુનિશ્ચિત કરવા માટે કરવામાં આવ્યા છે કે, પરીક્ષા દરમિયાન પકડાયા પછી વિદ્યાર્થીઓ એકલતા અનુભવે નહીં અને વધારાના દબાણ અથવા તણાવનો સામનો ન કરે, જે તેમના માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર નકારાત્મક અસર કરી શકે છે.
આ દરમિયાન, વહીવટીતંત્રે પરીક્ષામાં ગેરરીતિ અંગે IIT બોમ્બેના 2015ના નિયમોને અસ્થાયી રૂપે પુનઃસ્થાપિત કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ ઉપરાંત, આ વર્ષે જુલાઈમાં લાગુ કરાયેલા કડક દંડને સ્થગિત કરવામાં આવ્યા છે. અગાઉના નિયમો વિદ્યાર્થીઓ સામે કાર્યવાહીમાં થોડા વધુ હળવા હતા.
જુલાઈના નિયમો હેઠળ, પરીક્ષા દરમિયાન મોબાઇલ ફોન લઈને પકડાયેલા વિદ્યાર્થીઓને FR (ફેલ અને રિપીટ) ગ્રેડ મળી શકતો હતો. વિદ્યાર્થીને એક સેમેસ્ટર માટે સસ્પેન્ડ કરી શકાય છે. 2015ના નિયમો અનુસાર, ફોન લઈને જવાથી એક ગ્રેડમાં ઘટાડો થઈ શકે છે. ફોનનો ઉપયોગ કરવાથી FR ગ્રેડ મળી શકે છે. સાહિલ વાકોડે પર પરીક્ષા દરમિયાન કથિત રીતે ફોનનો ઉપયોગ કરતા જોવા મળ્યાનો આરોપ છે.
સાહિલના મૃત્યુ પછી, વિદ્યાર્થીઓએ વહીવટીતંત્ર સામે વિરોધ કર્યો, જેના કારણે આ સમિતિની રચના કરવામાં આવી. મિડ-સેમેસ્ટર પરીક્ષાઓ 10 અને 11 ઓક્ટોબરે યોજાવાની છે, જેના કારણે આ નિયમો વધુ મહત્વપૂર્ણ બને છે. વહીવટીતંત્રે સમિતિના બધા સૂચનો સ્વીકાર્યા નથી. નિયમોનો અંતિમ મુસદ્દો આવવાનો હજુ બાકી છે.