મધ્યપ્રદેશની સરકારમાં કોણ કોનું સાંભળી રહ્યું છે, અને કોનું સાંભળવામાં નથી આવતું? આ પ્રશ્ન ફક્ત વિપક્ષ દ્વારા જ ઉઠાવવામાં આવી રહ્યો નથી. હવે, સરકારના પોતાના મંત્રીઓ અને ધારાસભ્યો પણ અધિકારીઓના વલણથી નારાજ હોવાની ફરિયાદ કરી રહ્યા છે.
મધ્યપ્રદેશમાં કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણનો ગુસ્સો આ રોષનું મુખ્ય ઉદાહરણ છે. તેમને તે વિસ્તારમાં વિરોધ કરવાની ફરજ પડી હતી જ્યાંથી તેઓ ઘણી વખત ધારાસભ્ય રહી ચૂક્યા છે. જે ગામમાં તેમણે આદિવાસીઓના ઘરો તોડી ન પાડવાની સૂચનાઓ આપવાનો દાવો કર્યો હતો, ત્યાં 12 પરિવારોના ઘરો પર બુલડોઝર ફેરવી દેવામાં આવ્યા હતા. ખેતરોમાં ઉભા પાકને કચડી નાખવામાં આવ્યો હતો, અને એક પાણીના કૂવાને પણ માટી નાખીને પુરી દેવામાં આવ્યાનો આરોપ છે.
આ પછી, શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે પોતે ગામની મુલાકાત લીધી, અસરગ્રસ્ત પરિવારો સાથે ધરણા પર બેઠા, અધિકારીઓને બોલાવ્યા અને કડક કાર્યવાહીની માંગ કરી.
આ ઘટના મધ્યપ્રદેશના સિહોર જિલ્લાના કોસમી ગામમાં બની હતી. આ ગામ બુધની વિધાનસભા મતવિસ્તારમાં આવે છે અને શિવરાજ સિંહ ચૌહાણના વિદિશા લોકસભા મતવિસ્તારનો ભાગ છે. 11 ઓક્ટોબરના રોજ, વન વિકાસ નિગમ અને વન અધિકારીઓ દ્વારા બારેલા આદિવાસી સમુદાયના 12 પરિવારોના ઘરો તોડી પાડવામાં આવ્યાના સમાચાર આવ્યા. ગ્રામજનોનો આરોપ છે કે તેમના ઘરો તોડી પાડવામાં આવ્યા હતા, ખેતરોમાં ઉભો થયેલો મકાઈ અને તુવેરના પાકનો નાશ કરવામાં આવ્યો હતો, અને પાણીના કુવાઓ માટી નાખીને પુરી દેવામાં આવ્યા હતા.
આના વિરોધમાં, ગ્રામજનોએ ધરણા પ્રદર્શન કર્યું હતું. આ ઘટનાની જાણ થતાં, શિવરાજ સિંહ ચૌહાણ વ્યક્તિગત રીતે કોસમી ગામની મુલાકાત લીધી હતી, અસરગ્રસ્ત પરિવારો સાથે મુલાકાત કરી હતી, મહિલાઓ અને બાળકોની દુર્દશા પર નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી અને પછી ધરણા પ્રદર્શન કર્યું હતું.
ઘટનાસ્થળે કોઈ વરિષ્ઠ વન વિકાસ નિગમ કે વહીવટી અધિકારીઓ હાજર ન હોવા પર પણ તેમણે પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા હતા. શિવરાજે આને તેમના વિસ્તારમાં જુલમ અને અન્યાયની ચરમસીમા ગણાવી હતી. અધિકારીઓના વલણ પર નારાજગી વ્યક્ત કરતા તેમણે કહ્યું હતું કે ગરીબોના ઘરોનો નાશ કરનારાઓને બક્ષવા જોઈએ નહીં.
આ સમગ્ર મામલામાં સૌથી મહત્વનો મુદ્દો એ છે કે, શિવરાજ સિંહ ચૌહાણ કહે છે કે તેમણે આ બાબતે અધિકારીઓ સાથે લગભગ એક વર્ષ પહેલા પણ વાત કરી હતી અને તેમને આદિવાસી પરિવારોના ઘરો ન તોડવાની સૂચના આપી હતી. તેમની ફરિયાદ પછી, તત્કાલીન સિહોર DFO, મગન સિંહ ડાબરને તેમના પદ પરથી દૂર કરવામાં આવ્યા હોવાનું કહેવાય છે. તેમ છતાં, 11 ઓક્ટોબરના રોજ આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી.
આ મામલો પ્રકાશમાં આવ્યા પછી, શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે મધ્યપ્રદેશના મુખ્ય સચિવ અશોક બરનવાલ સાથે ફોન પર વાત કરી. તેમણે અસરગ્રસ્ત પરિવારો માટે તાત્કાલિક વ્યવસ્થા કરવાની પણ વિનંતી કરી. તેમણે BJPના પ્રદેશ પ્રમુખ હેમંત ખંડેલવાલને પણ ફોન કરીને સમગ્ર ઘટનાની જાણકારી આપી. તેમણે CM મોહન યાદવ સાથે પણ વાત કરી અને આરોપીઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરવાની ખાતરી આપી.
શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે અસરગ્રસ્ત પરિવારોને ખાતરી આપી છે કે નવા કાયમી મકાનો બનાવવામાં આવશે. તેમણે કહ્યું કે જ્યાં સુધી નવા મકાનો તૈયાર ન થાય ત્યાં સુધી પરિવારો માટે ભોજન અને રહેવાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવે.
હવે, આ મામલાના રાજકીય પાસાને પણ જોઈ લઈએ. મધ્યપ્રદેશ કોંગ્રેસના પ્રમુખ જીતુ પટવારીએ ઇન્સ્ટાગ્રામ પર પોસ્ટ કરીને પૂછ્યું, ‘શું BJPનું આંતરિક રાજકારણ એટલું કડવું બની ગયું છે કે ભૂતપૂર્વ CMના શબ્દોને અવગણવાનું વર્તમાન CMનું કર્તવ્ય બની ગયું છે?’
કોંગ્રેસ પાર્ટીનો આરોપ છે કે BJPમાં રાજકીય ઝઘડાનો ભોગ સામાન્ય લોકો, ખાસ કરીને આદિવાસી પરિવારો બની રહ્યા છે.
જ્યારે, વન વિભાગે આ કાર્યવાહીને અતિક્રમણ દૂર કરવાની કામગીરી તરીકે વર્ણવી છે. કાર્યવાહીનો આધાર, અસરગ્રસ્ત પરિવારોના દાવાઓ અને રહેવાની સ્થિતિની તપાસ કેવી રીતે કરવામાં આવી અને પૂર્વ સૂચનાઓ છતાં કાર્યવાહી કેમ કરવામાં આવી તે સમજવું પણ મહત્વપૂર્ણ છે. આ પ્રશ્નોના સ્પષ્ટ જવાબો બહાર આવવાના હજુ બાકી છે.