કેન્દ્ર સરકારના વાર્ષિક સ્વચ્છતા સર્વેક્ષણમાં ઇન્દોરને સતત આઠમી વખત ભારતના સૌથી સ્વચ્છ શહેરનો ખિતાબ મળ્યો છે. આ સાથે જ ગુજરાતના સુરતને બીજું સ્થાન મળ્યું છે. અગાઉ મધ્ય પ્રદેશના ઇન્દોરે સતત સાત વખત દેશના સૌથી સ્વચ્છ શહેર બનવાનો ખિતાબ જીત્યો હતો. આ વખતે ઇન્દોરને સ્વચ્છતા સર્વેક્ષણ 2024-25ની સુપર લીગમાં સામેલ કરવામાં આવ્યો હતો. સુપર લીગમાં ફક્ત તે 23 શહેરોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો, જે અત્યાર સુધી કરવામાં આવેલા સર્વેક્ષણોમાં પ્રથમ, બીજા કે ત્રીજા ક્રમે આવ્યા છે. ઇન્દોરે 2024-25 ની સુપર લીગ પણ જીતી છે.
સર્વેક્ષણના પરિણામો ગુરુવારે જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા. દિલ્હીના વિજ્ઞાન ભવનમાં ગૃહ અને શહેરી બાબતો મંત્રાલય (MoHUA) દ્વારા આયોજિત એક કાર્યક્રમમાં રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ સ્વચ્છ સર્વેક્ષણ 2024-25 પુરસ્કારો આપ્યા હતા. કેન્દ્રીય ગૃહ અને શહેરી બાબતોના મંત્રી મનોહર લાલ અને અન્ય લોકોએ કાર્યક્રમમાં હાજરી આપી હતી.
સરકારના મતે ‘સ્વચ્છ સર્વેક્ષણ’ મિશનનો ઉદ્દેશ્ય મોટા પાયે નાગરિકોની ભાગીદારીને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. આ સાથે સમાજના તમામ વર્ગોમાં જાગૃતિ લાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવે છે જેથી નગરો અને શહેરોને રહેવા માટે વધુ સારી જગ્યાઓ બનાવવા માટે સાથે મળીને કામ કરી શકાય. નવમા વર્ષમાં પ્રવેશતા, સ્વચ્છ સર્વેક્ષણે સ્વચ્છતા, કચરા વ્યવસ્થાપન અને સેવા વિતરણનું મૂલ્યાંકન કર્યું. તેમાં 10 પરિમાણો અને 54 સૂચકાંકોનો ઉપયોગ કરીને 4,500 થી વધુ શહેરોને આવરી લેવામાં આવ્યા હતા.
સરકારે કહ્યું હતું કે, સ્વચ્છ સર્વેક્ષણ 2024-25 એ વિશ્વના સૌથી મોટા શહેરી સ્વચ્છતા સર્વેક્ષણનું 9મું સંસ્કરણ છે. આ સીમાચિહ્નરૂપ કાર્યક્રમ શહેરી ભારતના સૌથી સ્વચ્છ શહેરોનું અનાવરણ કરશે, જે સ્વચ્છ ભારત મિશન-શહેરી (SBM-U)ને ચલાવતા શહેરોના અવિરત પ્રયાસોને માન્યતા આપશે. આ વર્ષે, પ્રતિષ્ઠિત પુરસ્કારો 4 શ્રેણીઓમાં રજૂ કરવામાં આવશે – a) સુપર સ્વચ્છ લીગ શહેરો b) વસ્તી શ્રેણીઓમાં 5 ટોચના શહેરો, જેમાંથી 3 સ્વચ્છ શહેરોની પસંદગી c) વિશેષ શ્રેણી: ગંગા શહેર, કેન્ટોનમેન્ટ બોર્ડ, સફાઈ મિત્ર સુરક્ષા, મહા કુંભ d) રાજ્ય સ્તરનો પુરસ્કાર – રાજ્ય/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશનું વચન આપતું સ્વચ્છ શહેર. આ વર્ષે કુલ 78 પુરસ્કારો પ્રદાન કરવામાં આવશે.