પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભા ચૂંટણીના રાજકીય ગરમાગરમી વચ્ચે, મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જીએ તેમના મંત્રીઓના વિભાગોમાં ફેરબદલ કર્યો છે. તેમણે કાયદા વિભાગનો હવાલો સંભાળ્યો છે. અત્યાર સુધી મંત્રી મલોય ઘટક બંગાળ સરકારમાં શ્રમ વિભાગ સાથે કાયદા મંત્રાલય સંભાળતા હતા. જોકે, સોમવારે, મમતા બેનર્જીએ અચાનક તેમની પાસેથી કાયદા મંત્રાલયથી છીનવી લીધું.
મમતા બેનર્જીની બંગાળ સરકારમાં વિભાગીય ફેરબદલને લઈને રાજ્ય સચિવાલયે વિગતો શેર કરી છે. મંત્રી મલોય ઘટક પાસેથી કાયદા વિભાગ છીનવી લેવામાં આવ્યો છે અને હવે તેમની પાસે માત્ર શ્રમ વિભાગની જવાબદારી રહેશે. TMC નેતા બાબુલ સુપ્રિયોને રાજ્યસભાના સભ્ય તરીકે પસંદ કરવામાં આવ્યા છે, અને હવે તેઓ કેબિનેટનો ભાગ રહેશે નહીં.
બાબુલ સુપ્રિયો દ્વારા સંભાળવામાં આવતા માહિતી ટેક્નોલોજી અને સાર્વજનિક ઉદ્યમ જેવા વિભાગોનો કાર્યભારની જવાબદારી સંભાળવાનો મમતા બેનર્જીનો નિર્ણય સમજી શકાય છે. પરંતુ પ્રશ્ન એ છે કે, તેમણે મંત્રી મલોય ઘટક પાસેથી કાયદા મંત્રાલય કેમ પોતાના હાથમાં લઈ લીધું? આ માટે ઘણા મહત્ત્વપૂર્ણ કારણો પર માનવમાં આવી રહ્યા છે.
મોલોય ઘટકની ભૂમિકાથી અસંતોષ
2021માં જ્યારે પશ્ચિમ બંગાળમાં મમતા બેનર્જીની ત્રીજી સરકાર રચાઈ, ત્યારે કાયદા મંત્રાલય મંત્રી મલોય ઘટકને સોંપવામાં આવ્યું હતું. મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જી લગભગ 5 વર્ષથી કાયદા મંત્રાલયનો હવાલો સંભાળી રહેલા મલોય ઘટકની કાર્યશૈલીથી અસંતુષ્ટ હતા. સૂત્રોના સંદર્ભે કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે TMCમાં તેમની કાર્યશૈલી અંગે કેટલાક સમયથી અસંતોષ છે. વિધાનસભા ચૂંટણી અગાઉ, મમતા બેનર્જીએ કાયદા મંત્રાલયનો હવાલો પોતાના હાથમાં લઈને રાજકીય સંદેશ આપવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.
વિધાનસભા ચૂંટણી અગાઉ કઠિન નિર્ણયો
પશ્ચિમ બંગાળમાં આગામી વિધાનસભા ચૂંટણીઓને ધ્યાનમાં રાખીને, મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જી ફ્રન્ટફૂટ ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે. તેઓ પાર્ટી સંગઠન અને સરકારને મજબૂત બનાવવા માંગે છે. અનુભવી મલોય ઘટકને બદલે પોતે જવાબદારી સંભાળવી, કાયદાકીય બાબતોને ઝડપી બનાવવાના તેમના ઇરાદાને પ્રતિબિંબિત કરે છે. આ વખતે મમતા બેનર્જીએ કાયદા વિભાગ (તેઓ હવે કાયદા અને ન્યાય મંત્રી છે) ની સીધી જવાબદારી સંભાળી છે, જે અગાઉ ઘટક પાસે હતી.
કાનૂની લડાઈમાં સીધો હસ્તક્ષેપ
કથિત કોલસા તસ્કરી કૌભાંડના સંદર્ભમાં મલોય ઘટક એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED) અને CBIના તપાસ હેઠળ છે. તેમણે વારંવાર એજન્સી સમક્ષ હાજર થવામાં વિલંબ કર્યો, જેના કારણે વિવાદ થયો. તાજેતરમાં EDના દરોડા અને SIR જેવા કેસોમાં, મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જી પોતે રસ્તાથી લઈને સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી કાનૂની દાવપેચમાં વ્યસ્ત જોવા મળ્યા છે.
સુપ્રીમ કોર્ટમાં વ્યક્તિગત રીતે પક્ષ રાખવાનું દર્શાવે છે કે, તેઓ મહત્ત્વપૂર્ણ કાનૂની મુદ્દાઓને નિયંત્રિત કરવા માંગે છે. આ જ કારણ છે કે મમતા બેનર્જીએ વિધાનસભા ચૂંટણી અગાઉ કાયદા મંત્રાલય સંભાળ્યું.
કેન્દ્રીય એજન્સીઓ સાથે ઘર્ષણ
મમતા સરકાર કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા મોકલવામાં આવેલી કેન્દ્રીય તપાસ એજન્સીઓ (ED/CBI)ની ભૂમિકા અંગે અવાજ ઉઠાવી રહી છે. કાયદા મંત્રાલય પોતાની પાસે રાખીને તેઓ આ એજન્સીઓ સામે તેમની કાનૂની વ્યૂહરચનાને વધુ મજબૂતીથી ચલાવવા માંગે છે.
પશ્ચિમ બંગાળના રાજ્યપાલ તરીકે આર.એન. રવિની નિમણૂક અને ચૂંટણી પંચના કડક વલણથી રાજ્ય સરકાર માટે અનેક પડકારો ઉભા થયા છે. મુખ્યમંત્રી પાસે કાયદા વિભાગ હોવાથી તેમનો અમલદારશાહી અને કાનૂની સલાહકારો પર સીધો નિયંત્રણ રહેશે, જે ચૂંટણી દરમિયાન મહત્ત્વપૂર્ણ હોય છે.
2026 વિધાનસભા ચૂંટણીની તૈયારી
પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભા ચૂંટણીને જોતાં મમતા બેનર્જીએ પોતાના મંત્રીમંડળ અને સંગઠનમાં ફેરફાર કરી રહ્યા છે, જેથી ભ્રષ્ટાચારના આરોપોનો સામનો કરી રહેલા વરિષ્ઠ નેતાઓના વિભાગોને સુવ્યવસ્થિત કરી શકાય. આ ફેરબદલને મમતા બેનર્જી દ્વારા 2026 વિધાનસભા ચૂંટણી અગાઉ કાનૂની મોરચે સરકારને વધુ આક્રમક બનાવવા અને તેમની પકડ મજબૂત બનાવવાના પગલા તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે.
મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જીએ કાયદા વિભાગને પોતાના હાથમાં લેવાનો અથવા તેના પર કડક નિયંત્રણ રાખવા પાછળ મુખ્યત્વે 2026ની વિધાનસભા ચૂંટણી અગાઉ રાજ્ય સરકાર અને TMC સામે કાયદાકીય અને તપાસ એજન્સીઓ (જેમ કે ED/CBI)ની વધેલી સક્રિયતા માનવામાં આવે છે.
