દુનિયામાં ડેન્ટલ ટ્રીટમેન્ટ જેમ જેમ મોંઘી થતી જાય છે તેમ-તેમ ભારત માટે ડેન્ટલ ટૂરિઝમની મોટી તક ઊભી થઈ રહી છે. હવે માત્ર NRI જ નહીં પરંતુ અમેરિકા, યુરોપ, મધ્યપૂર્વ અને આફ્રિકાના હજારો વિદેશી દર્દીઓ દાંતની સારવાર માટે ભારત આવે છે.
તાજેતરના માર્કેટ અભ્યાસ મુજબ ભારતમાં ડેન્ટલ ટૂરિઝમ ઉદ્યોગ આગામી દાયકામાં ખૂબ ઝડપથી વધવાનો છે. વર્ષ 2024માં ભારતનું ડેન્ટલ ટૂરિઝમ માર્કેટ લગભગ 1.33 અબજ ડોલર (અંદાજે ₹11,000 કરોડ)નું હતું. આગાહી મુજબ 2033 સુધી આ બજાર લગભગ 7.16 અબજ ડોલર (અંદાજે ₹59,000 કરોડ) સુધી પહોંચી શકે છે. નિષ્ણાતોના અંદાજ પ્રમાણે 2025 થી 2033 દરમિયાન લગભગ 20.7% વાર્ષિક વૃદ્ધિ દર નોંધાઈ શકે છે.
ભારતમાં આધુનિક ડેન્ટલ ક્લિનિક્સ, ડિજિટલ સ્કેનિંગ ટેકનોલોજી, આંતરરાષ્ટ્રીય ગુણવત્તાના ઈમ્પ્લાન્ટ સિસ્ટમ અને અનુભવી ડેન્ટિસ્ટ ઉપલબ્ધ હોવાથી વિદેશી દર્દીઓ અહીં સારવાર માટે વિશ્વાસપૂર્વક આવે છે. ઓછા ખર્ચે આધુનિક સારવાર, કુશળ ડોક્ટરો અને ઝડપી સેવા મળવાના કારણે ભારત ડેન્ટલ ટૂરિઝમ માટે આકર્ષક કેન્દ્ર બની રહ્યું છે.
સારવારના ખર્ચમાં કેટલો ફરક પડે?
ડેન્ટલ ઈમ્પ્લાન્ટ
ડેન્ટલ ઈમ્પ્લાન્ટ સૌથી લોકપ્રિય સારવારમાંની એક છે. અમેરિકા અથવા યુરોપમાં એક ઈમ્પ્લાન્ટ માટે સામાન્ય રીતે ₹2.5 લાખથી ₹5 લાખ સુધી ખર્ચ થાય છે. તેની સરખામણીએ ભારતમાં આ જ સારવાર ₹30,000 થી ₹55,000માં થઈ શકે છે. એટલે કે એક ઈમ્પ્લાન્ટમાં જ દર્દીઓને લાખો રૂપિયાની બચત થઈ શકે છે.
રૂટ કેનલ સારવાર
અમેરિકા અથવા યુકેમાં રૂટ કેનલ માટે સામાન્ય રીતે ₹80,000 થી ₹1.2 લાખ સુધી ખર્ચ થાય છે. ભારતમાં એ જ સારવાર ₹8,000 થી ₹12,000માં થઈ શકે છે.
ડેન્ટલ ક્રાઉન
પશ્ચિમ દેશોમાં પોર્સેલિન અથવા સિરામિક ક્રાઉન માટે લગભગ ₹1 લાખથી ₹1.5 લાખ સુધી ખર્ચ થાય છે. ભારતમાં આ સારવાર સામાન્ય રીતે ₹10,000 થી ₹25,000માં થઈ શકે છે.
સ્માઈલ મેકઓવર
અમેરિકામાં સ્માઈલ મેકઓવર માટે સામાન્ય રીતે ₹8 લાખથી ₹20 લાખ સુધી ખર્ચ થાય છે. ભારતમાં આ સારવાર લગભગ ₹1.2 લાખ થી ₹3.5 લાખમાં થઈ શકે છે.
દાંત સફેદ કરવાની સારવાર
પશ્ચિમ દેશોમાં દાંત સફેદ કરવાની સારવાર માટે ₹50,000 થી ₹80,000 સુધી ખર્ચ થાય છે, જ્યારે ભારતમાં તે ₹8,000 થી ₹12,000માં થઈ શકે છે.
TMJ અને TMD સારવાર માટે પણ ભારત બની રહ્યું છે કેન્દ્ર
દાંતની સામાન્ય સારવાર ઉપરાંત ભારત હવે TMJ (Temporomandibular Joint) અને TMD એટલે કે જડબાના સાંધા સંબંધિત સમસ્યાઓના સારવાર માટે પણ વૈશ્વિક કેન્દ્ર બની રહ્યું છે. આ સમસ્યાઓમાં જડબામાં દુખાવો, મોઢું ખોલવામાં મુશ્કેલી, માથાનો દુખાવો અને ચાવતી વખતે તકલીફ જેવી સમસ્યાઓ થાય છે.નિષ્ણાતોના અનુસાર અમેરિકા, યુકે અથવા ઓસ્ટ્રેલિયાની સરખામણીએ ભારતમાં TMJ સારવારનો ખર્ચ 60 થી 80 ટકા સુધી ઓછો છે..
ઉદાહરણ તરીકે:
-Splint Therapy : લગભગ ₹5,000 થી ₹25,000
-Arthrocentesis (Joint wash) : લગભગ ₹30,000 થી ₹60,000
-TMJ Arthroscopy : લગભગ ₹80,000 થી ₹1.5 લાખ
-Open Joint Surgery : લગભગ ₹1.5 લાખ થી ₹3.5 લાખ
-Total Joint Replacement : લગભગ ₹4 લાખ થી ₹8 લાખ
ભારતમાં ઘણી ક્લિનિક્સમાં CBCT 3D સ્કેન, T-Scan ડિજિટલ બાઈટ એનાલિસિસ અને EMG ટેકનોલોજી જેવી આધુનિક તપાસ પદ્ધતિઓ ઉપલબ્ધ હોવાથી દર્દીઓને ચોક્કસ નિદાન અને યોગ્ય સારવાર મળે છે.
વિદેશી દર્દીઓ ભારત કેમ પસંદ કરે છે?
ભારતમાં સારવાર સસ્તી હોવાનો અર્થ ગુણવત્તા ઓછી હોવો નથી. દેશમાં ઘણા ડેન્ટિસ્ટ આંતરરાષ્ટ્રીય તાલીમ પ્રાપ્ત કરેલા છે અને ઘણી ક્લિનિક્સમાં આધુનિક સાધનો ઉપલબ્ધ છે.પશ્ચિમ દેશોમાં ઘણીવાર સારવાર માટે મહિનાઓ સુધી વેઇટિંગ લિસ્ટ હોય છે, જ્યારે ભારતમાં ઘણીવાર થોડા દિવસોમાં તપાસ અને સારવાર બંને થઈ જાય છે. આ કારણોસર ઘણા દર્દીઓ પ્રવાસ સાથે સારવાર પણ કરાવી લે છે.
ડેન્ટલ ટૂરિઝમના મુખ્ય શહેરો
ભારતમાં દિલ્હી, મુંબઈ, બેંગલુરુ, હૈદરાબાદ અને ચેન્નાઈ જેવા શહેરો ડેન્ટલ ટૂરિઝમ માટે મહત્વના કેન્દ્ર બની ગયા છે. ગુજરાતમાં પણ અમદાવાદ અને સૂરત જેવા શહેરો આ ક્ષેત્રમાં ઝડપથી આગળ વધી રહ્યા છે. અહીં આધુનિક ડેન્ટલ ક્લિનિક્સ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરની સારવાર ઉપલબ્ધ હોવાથી વિદેશી દર્દીઓ મોટી સંખ્યામાં આવે છે.
