આસામમાં એક કરતા વધુ લગ્નો પર પ્રતિબંધ લાદવાની તૈયારી છે. આ ઉપરાંત, લિવ-ઇન રિલેશનશિપમાં રહેતા યુગલો માટે રજિસ્ટ્રેશન કરવાનું ફરજિયાત રહેશે. આ પ્રકારના લગ્ન અને છૂટાછેડાના તમામ સ્વરૂપોની નોંધણી પણ ફરજિયાત કરવામાં આવશે. આ બધા નિયમો આસામ વિધાનસભામાં યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ (UCC) બિલના રૂપમાં રજૂ કરવામાં આવ્યા છે. હિમંતા બિસ્વા શર્મા સરકારના સંસદીય બાબતોના મંત્રી અતુલ બોરાએ ગૃહમાં બિલ રજૂ કર્યું, જ્યાં આ અઠવાડિયાના અંતમાં તેની ચર્ચા થવાની છે.
ધ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના અહેવાલ મુજબ, ‘યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ બિલ, 2026’ને આસામની નવી વિધાનસભાના પ્રથમ સત્રના ત્રીજા દિવસે રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું. કોંગ્રેસ, રાયજોર દળ અને તૃણમૂલ કોંગ્રેસ સહિત વિરોધ પક્ષોએ બિલની આકરી ટીકા કરી છે. તેમની દલીલ છે કે સરકારે કાયદો રજૂ કરતા પહેલા તમામ સંબંધિત હિસ્સેદારો સાથે સંવાદ કરવો જોઈતો હતો.
આ બિલમાં શું છે?
આસામ સરકાર દ્વારા રજૂ કરાયેલા બિલમાં જણાવાયું છે કે તેનો ઉદ્દેશ્ય લગ્ન માટે માપદંડ સ્થાપિત કરવાનો છે. ઉદાહરણ તરીકે, રાજ્યમાં લગ્ન કરવા માટે વરરાજાની ઉંમર ઓછામાં ઓછી 21 વર્ષની હોવી જોઈએ અને કન્યાની ઉંમર ઓછામાં ઓછી 18 વર્ષની હોવી જોઈએ. આ બિલ કોઈપણ વ્યક્તિને એક કરતા વધુ લગ્ન કરવા પર રોક લગાવે છે; બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, આ UCC બિલની જોગવાઈઓ હેઠળ આસામમાં બહુવિવાહ પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે.
એકવાર આ બિલ લાગૂ થઈ જાય, પછી સમગ્ર આસામમાં તમામ પ્રકારના લગ્ન અને છૂટાછેડાની નોંધણી ફરજિયાત બની જશે. આ ઉપરાંત, લિવ-ઇન સંબંધોને કાનૂની માન્યતા આપવામાં આવશે. લગ્ન વિના સાથે રહેતા તા યુગલોએ પણ નોંધણી કરાવવી પડશે. આ જોગવાઈ પાછળનો ઉદ્દેશ્ય આવા યુગલોથી જન્મેલા બાળકોના અધિકારોને કાયદેસર રીતે ઓળખવા અને તેનું રક્ષણ કરવાનો છે.
બિલમાં વધુમાં જણાવાયું છે કે બીજો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય વારસા અંગે એક પ્રકારનો નિયમ બનાવવાનો પણ છે. આનાથી રાજ્યના રહેવાસીઓમાં મિલકતનું યોગ્ય અને વ્યવસ્થિત ટ્રાન્સફર થઇ શકશે.
UCC લાગૂ કરનાર ત્રીજું રાજ્ય
નોંધનીય છે કે યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ બિલ હાલમાં ફક્ત આસામ વિધાનસભામાં જ રજૂ કરવામાં આવ્યું છે. હવે તેના પર ગૃહમાં ચર્ચા થશે, ત્યારબાદ બિલ પસાર કરવા માટે જરૂરી કાયદાકીય પ્રક્રિયાઓ હાથ ધરવામાં આવશે. જો આ બિલ પસાર થઈ જશે, તો આસામ ઉત્તરાખંડ અને ગુજરાત પછી દેશનું ત્રીજું રાજ્ય બની જશે, જ્યાં યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ લાગૂ કરવામાં આવશે.