E85 ઇંધણ હવે દિલ્હીમાં આવી ગયું છે, જે ભારતના વૈકલ્પિક ઇંધણ મિશનમાં એક મહત્ત્વપૂર્ણ પગલું છે. કેન્દ્રીય પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીએ શુક્રવારે દિલ્હીના પુસા રોડ પર ઇન્ડિયન ઓઇલ આઉટલેટ ખાતે રાષ્ટ્રીય રાજધાનીના પ્રથમ E85 ઇંધણ સ્ટેશનનું ઉદ્ઘાટન કર્યું. આ સાથે, હાઇ-ઇથેનોલ ઇંધણનું સત્તાવાર વેચાણ શરૂ થયું છે. કેન્દ્રીય મંત્રીએ ગુરુવારે દેશની પ્રથમ ફ્લેક્સ-ફ્યૂઅલ કાર (વેગન આર ફ્લેક્સ ફ્યુઅલ)ના લોન્ચ દરમિયાન જણાવ્યું હતું તેમ નવું E85 ઇંધણ નિયમિત પેટ્રોલ કરતા ખૂબ રીતે સસ્તું હશે.
દિલ્હીમાં E85 ઇંધણની કિંમત ₹82.12 પ્રતિ લિટર નક્કી કરવામાં આવી છે. આ વર્તમાન E20 પેટ્રોલ કરતા લગભગ ₹20 પ્રતિ લિટર સસ્તું છે. પેટ્રોલ પંપ પર કોઈપણ મૂંઝવણ ટાળવા માટે E85 ડિસ્પેન્સર્સને અલગ બ્રાન્ડિંગ અને ખાસ લેબલિંગ સાથે રજૂ કરવામાં આવ્યું છે. તેની ઓછી કિંમતને કારણે, આ ઇંધણ સામાન્ય ગ્રાહકો માટે ખૂબ જ આકર્ષક વિકલ્પ બની શકે છે; જોકે, તેનો ઉપયોગ ફક્ત E85-અનુરૂપ વાહનોમાં જ થઈ શકે છે, જેની સંખ્યા હાલમાં ખૂબ ઓછી છે.
E85 ઇંધણ શું છે?
હાલમાં, દેશમાં ઉપલબ્ધ E20 પેટ્રોલમાં 20% ઇથેનોલ અને 80% પેટ્રોલ હોય છે. તેનાથી વિપરીત, E85 ઇંધણમાં 85% સુધી ઇથેનોલ અને માત્ર 15% પેટ્રોલ હોય છે. ઇથેનોલનો વધુ ઉપયોગ હોવાથી પેટ્રોલનો વપરાશ ઘટાડે છે અને કાચા તેલની આયાત પર નિર્ભરતા ઓછી થાય છે. ઇથેનોલનું ઉત્પાદન સ્થાનિક રીતે શેરડી, મકાઈ અને ચોખામાંથી કરવામાં આવે છે એટલે, આ ઇંધણ આર્થિક રીતે પણ ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે.
જ્યારે દિલ્હીમાં પુસા રોડ આઉટલેટ રાજધાનીનું પ્રથમ E85 સ્ટેશન છે, પરંતુ સરકારની યોજનાઓ આનાથી ખૂબ મોટી છે. પ્રારંભિક તબક્કામાં, દિલ્હી-NCR અને મુંબઈ-પુણે-નાગપુર કોરિડોર પર 50 થી 100 E85 સ્ટેશનો સ્થાપિત કરવામાં આવશે. ત્યારબાદ આ વર્ષના અંત સુધીમાં આશરે 500 સ્ટેશનોનું નેટવર્ક સ્થાપિત કરવાનું લક્ષ્ય છે. સરકાર 2027ના અંત સુધીમાં દેશના મુખ્ય શહેરોમાં 5,000 થી વધુ E85 ફ્યુઅલ સ્ટેશન શરૂ કરવાની યોજના ધરાવે છે.
કયા વાહનોમાં E85નો ઉપયોગ થશે?
એ નોંધવું મહત્ત્વપૂર્ણ છે કે આ નવું E85 ફ્યુઅલ દરેક વાહન માટે નથી; કારણ કે તેનો ઉપયોગ ફક્ત E85-અનુરૂપ એન્જિનથી સજ્જ વાહનોમાં જ થઈ શકે છે. આના માટે વિશેષ રૂપે ડિઝાઇન કરવામાં આવેલા અથવા કેલિબ્રેટેડ કરવામાં આવેલા ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વાહનોની જરૂર હોય છે. હાલમાં, ભારતમાં ફક્ત થોડા જ ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વાહનો ઉપલબ્ધ છે અથવા લોન્ચ માટે પાઇપલાઇનમાં છે.
તાજેતરમાં, હીરો મોટોકોર્પે ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ બાઇકની તેની પ્રથમ શ્રેણી સ્પ્લેન્ડર પ્લસ અને HF ડિલક્સ લોન્ચ કરી હતી. આ બાઇકના એન્જિન અને મિકેનિઝ્મમાં આશરે 39 ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે. કંપનીનો દાવો છે કે બંને મોડેલ E85 ઇથેનોલ-મિશ્રિત પેટ્રોલ પર સરળતાથી ચાલી શકે છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, ઇથેનોલ-અનુરૂપ એન્જિન હોવા છતા બંને બાઇકનું પાવર આઉટપુટ વધ્યું છે.
આ ઉપરાંત, મારુતિ સુઝુકીએ પણ તેની પહેલી ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ કાર, વેગન આર ફ્લેક્સ ફ્યુઅલનું અનાવરણ કર્યું છે, જોકે તે હજુ સુધી વેચાણ માટે લોન્ચ કરવામાં આવી નથી. શરૂઆતમાં આ કાર ફ્લીટ ઓપરેટરો (જેમ કે ટેક્સી અથવા કેબ સેવાઓ) માટે ઉપલબ્ધ હશે. ત્યારબાદ કંપની ખાનગી માલિકો માટે પણ આ વાહન લોન્ચ કરી શકે છે. મારુતિ સુઝુકીનો દાવો છે કે આ કાર E100 ફ્યુઅલ પર પણ સરળતાથી ચાલી શકે છે.
પેટ્રોલિયમ મંત્રી હરદીપસિંહ પુરીએ કહ્યું- E20 ફ્યુઅલ પણ બજારમાં મળતું રહેશે. E85 ફ્યુઅલ ફક્ત E85 વાહનો માટે છે