ભારતમાં ચોમાસું હજુ પૂરું થયું નથી, પરંતુ વરસાદની પેટર્ન હવે વધુ અસંતુલિત અને પસંદગીયુક્ત બની રહી છે. ઉત્તર-પૂર્વ મધ્ય પ્રદેશ પર સર્જાયેલી લો-પ્રેશર સિસ્ટમના કારણે મધ્ય અને પૂર્વ ભારતમાં ચોમાસું સક્રિય બન્યું છે, જ્યારે આગામી દિવસોમાં દેશના કેટલાક રાજ્યોમાં નવેસરથી ધોધમાર વરસાદ પડવાની વિજ્ઞાનિક શક્યતા છે.
બીજી તરફ, દેશમાં વરસાદનું ચિત્ર અત્યંત અસમાન જોવા મળી રહ્યું છે. ચોમાસાની આ નવી પેટર્નને કારણે જે વિસ્તારોમાં વરસાદની અછત છે, ત્યાં હજુ પણ કોઈ મોટી રાહત મળવાના સંકેત દેખાતા નથી. આગામી દિવસોમાં વરસાદ અમુક ચોક્કસ વિસ્તારોમાં જ વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે.
સૌથી મજબૂત વરસાદી રાઉન્ડ મધ્ય, પૂર્વ અને ઉત્તર-પૂર્વ ભારતમાં જોવા મળશે. છત્તીસગઢમાં 26 ઓગસ્ટ સુધી મોટાભાગના વિસ્તારોમાં ભારે ઝાપટાં સાથે સાર્વત્રિક વરસાદ પડી શકે છે. પશ્ચિમ મધ્ય પ્રદેશમાં પણ 25 ઓગસ્ટ સુધી છૂટોછવાયો ભારે વરસાદ થઈ શકે છે.
ઓડિશામાં 24 થી 26 ઓગસ્ટ દરમિયાન મધ્યમથી ભારે વરસાદની આગાહી છે. ઝારખંડમાં 22 થી 26 ઓગસ્ટ અને બિહારમાં 22 થી 25 ઓગસ્ટ દરમિયાન ચોમાસું પૂર્ણપણે સક્રિય રહેશે. અસમ અને મેઘાલયમાં 27 ઓગસ્ટ સુધી છૂટાછવાયા સ્થળોએ ભારે વરસાદની શક્યતા છે, જ્યારે અરુણાચલ પ્રદેશમાં 23 થી 27 ઓગસ્ટ દરમિયાન ભારે વરસાદ પડી શકે છે.
મધ્ય અને પૂર્વ ભારતની સરખામણીએ રાજસ્થાન, ગુજરાત અને દક્ષિણ ભારતના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં વરસાદનું પ્રમાણ ઓછું રહેશે. પશ્ચિમ રાજસ્થાન, ગુજરાત, સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છમાં માત્ર છૂટાછવાયા સ્થળોએ જ હળવા-મધ્યમ ઝાપટાં પડવાની આગાહી કરવામાં આવી છે. તેલંગાણા, આંધ્ર પ્રદેશ, રાયલસીમા અને તમિલનાડુમાં પણ મોટાભાગે છૂટોછવાયો વરસાદ જ જોવા મળશે.
પશ્ચિમ અને દક્ષિણમાં ઓછો વરસાદ હોવા છતાં, સ્થાનિક સિસ્ટમ બનવાને કારણે ટૂંકા વરસાદી સ્પેલ આવી શકે છે. કોંકણ, ગોવા, દરિયાકાંઠાના કર્ણાટક, કેરળ અને લક્ષદ્વીપમાં આગામી સપ્તાહ દરમિયાન સારો અને વ્યાપક વરસાદ ચાલુ રહેશે.
હવામાન મોડેલ્સ દર્શાવે છે કે આ લો-પ્રેશર સિસ્ટમ દક્ષિણ, પશ્ચિમ કે ઉત્તર-પશ્ચિમ ભારત તરફ આગળ વધવાની શક્યતા ઓછી છે, જેના કારણે ઓગસ્ટના બાકીના દિવસોમાં આ વિસ્તારોમાં કોઈ મોટો વરસાદી રાઉન્ડ આવે તેવી શક્યતા નથી.
ભારતમાં 4 જૂને ચોમાસાનું આગમન થયું હતું, પરંતુ 21 ઓગસ્ટ સુધીમાં અનિયમિત અને અસમાન વરસાદને કારણે દેશમાં કુલ 14 ટકા વરસાદની અછત નોંધાઈ છે. જોકે, આ 14 ટકાનો રાષ્ટ્રીય આંકડો અસલ પરિસ્થિતિને છુપાવે છે, કારણ કે દેશના જુદા જુદા ભાગો વચ્ચે વરસાદનું વિતરણ ખૂબ જ અસમાન રહ્યું છે.
IMD એ ઓગસ્ટ મહિનામાં તેની સરેરાશ (254.9 મીમી) ના 94 ટકા કરતાં ઓછો વરસાદ થવાની આગાહી કરી હતી. જે રીતે હાલની વરસાદી સિસ્ટમ્સ માત્ર અમુક ચોક્કસ પ્રદેશોમાં જ મહેરબાન થઈ રહી છે, તે જોતાં 2026ના ચોમાસાની ખરી ઓળખ ‘કુલ કેટલો વરસાદ પડ્યો’ તેના કરતાં ‘ક્યાં વરસાદ પડ્યો’ તેનાથી જ નક્કી થશે.