રાજસ્થાનમાં બાળકોના સ્વાસ્થ્ય અને વિકાસને ધ્યાનમાં રાખીને, હાઇકોર્ટે એક મહત્વપૂર્ણ આદેશ બહાર પાડ્યો છે. કોર્ટે રાજ્યભરની શાળાની કેન્ટીનમાં અને શાળાના દરવાજા પાસે જંક ફૂડના વેચાણ પર સંપૂર્ણપણે પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. આ આદેશ શાળાના દરવાજાની આસપાસની 50 મીટરની ત્રિજ્યામાં અમલમાં રહેશે.
જસ્ટિસ અનુપ કુમાર ધાંડની આગેવાની હેઠળની બેન્ચે સોમવારે આ આદેશ બહાર પાડ્યો હતો. કોર્ટે શાળાઓમાં અને તેની આસપાસ જંક ફૂડની ઉપલબ્ધતા પર નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી અને બાળકોના વધતા સ્ક્રીન ટાઇમ પર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.
કોર્ટે શાળાઓને પણ વધારે ચરબી, ખાંડ અને મીઠાવાળા ખોરાક અને અન્ય જંક ફૂડના વેચાણ પર સખત પ્રતિબંધ મૂકવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ અને બ્લોક શિક્ષણ અધિકારીઓને આદેશનું પાલન સુનિશ્ચિત કરવા માટે દર મહિને અચાનક નિરીક્ષણ કરવાનો પણ નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે.
કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે, 2020માં વિકસાવવામાં આવેલા સંતુલિત આહાર અંગેની માર્ગદર્શિકા 6 વર્ષ પછી પણ અમલમાં નથી. દરેક શાળાને હવે 4 અઠવાડિયામાં શાળા ખાદ્ય સુરક્ષા અને પોષણ સમિતિ બનાવવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે.
શાળાઓએ દરેક વસ્તુ માટે કેલરી સામગ્રી, ઘટકો અને પોષક માહિતી દર્શાવતું મેનુ બોર્ડ પણ પ્રદર્શિત કરવું આવશ્યક છે. કોર્ટે એવો પણ નિર્દેશ આપ્યો હતો કે શાળાઓ મધ્યાહન ભોજન સંતુલિત આહારના ધોરણોને પરિપૂર્ણ કરે.
બેન્ચે શિક્ષણમાં ટેકનોલોજી અને AIના ઉપયોગ પર ભાર મૂક્યો હતો, પરંતુ એ વાત પર પણ ભાર મૂક્યો હતો કે આ સાધનો મૂળભૂત શિક્ષણ પદ્ધતિઓનું સ્થાન ન લે. બાળકોના હસ્તલેખન, પુસ્તકો વાંચવા, નોટ્સ બનાવવી અને લેખિત પરીક્ષાઓનું મહત્વ પણ જણાવવામાં આવ્યું હતું.
આ ઉપરાંત, ગ્રામીણ સરકારી શાળાઓમાં ખાલી પડેલી શિક્ષણ જગ્યાઓ ભરવા, સ્માર્ટ વર્ગખંડો, કમ્પ્યુટર, ઇન્ટરનેટ કનેક્ટિવિટી, આરોગ્ય તપાસ, શૌચાલય, પીવાનું પાણી અને રમતગમતની સુવિધાઓ સુધારવા માટે સૂચનાઓ બહાર પાડવામાં આવી હતી. બધા જિલ્લા કલેક્ટરોએ 8 અઠવાડિયામાં કોર્ટમાં રિપોર્ટ રજૂ કરવાનો રહેશે.