આમ આદમી પાર્ટીના રાષ્ટ્રીય સંયોજક અરવિંદ કેજરીવાલે દિલ્હીની મતદાર યાદીના SIR ડ્રાફ્ટના પ્રકાશન પર કટાક્ષ કર્યો છે. તેમણે કહ્યું કે ભારતીય ચૂંટણી પંચ દેશની વસ્તી 140 કરોડથી ઘટાડીને 50 કરોડ કરી દેશે. શહેર માટે ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદી જાહેર થયાના થોડા કલાકો પછી જ આ નિવેદન આવ્યું છે. SIR ડ્રાફ્ટમાંથી 47 લાખથી વધુ નામો દૂર કરવામાં આવ્યા હતા.
‘સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન’ (SIR) હેઠળ, દિલ્હીમાં દર 3 નોંધાયેલા મતદારોમાંથી એકનું નામ ડ્રાફ્ટ યાદીમાંથી ગાયબ થઈ ગયું છે.
કેજરીવાલે X પર એક પોસ્ટમાં કહ્યું, ‘દિલ્હી માટે ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદી SIR હેઠળ બહાર પાડવામાં આવી છે. 1.5 કરોડ મતદારોમાંથી, 47 લાખ મતદારોના નામ ગાયબ છે. ભારત સરકાર વસ્તી વિશે બિનજરૂરી રીતે ચિંતિત થાય છે. SIR દ્વારા, ચૂંટણી પંચ આપણા દેશની વસ્તી 140 કરોડથી ઘટાડીને 50 કરોડ કરી દેશે.’
ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીમાં આશરે 97.5 લાખ મતદારોનો સમાવેશ થાય છે, જેમના ગણતરી ફોર્મ સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) હેઠળ હાથ ધરવામાં આવેલા ડોર-ટુ-ડોર સર્વે દરમિયાન એકત્રિત કરવામાં આવ્યા હતા અને ડિજિટાઇઝ કરવામાં આવ્યા હતા. આ સર્વે 30 જૂને શરૂ થયો હતો અને 17 ઓગસ્ટે સમાપ્ત થયો હતો.
આ પ્રક્રિયા દરમિયાન, દિલ્હીના કુલ 1,45,10,299 મતદારોમાંથી આશરે 67.22 ટકા મતદારોનું ડિજિટાઇઝેશન કરવામાં આવ્યું હતું.
બાકીના 47 લાખ મતદારોને ‘ગેરહાજર, સ્થળાંતરિત, મૃત, ડુપ્લિકેટ અને અન્ય’ (ASDDO) શ્રેણીમાં મૂકવામાં આવ્યા હતા અને તેમનો ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીમાં સમાવેશ કરવામાં આવ્યો નથી.
દિલ્હીના મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, ‘SIRની શરૂઆતમાં, NCT દિલ્હીની મતદાર યાદીમાં 1,45,10,299 મતદારો નોંધાયેલા હતા. 30 જૂન, 2026થી 17 ઓગસ્ટ, 2026 સુધી ચાલેલા આ તબક્કા દરમિયાન, ગણતરી ફોર્મનું 100 ટકા વિતરણ પ્રાપ્ત થયું હતું.
17 ઓગસ્ટ, 2026 સુધીમાં, કુલ 97,53,577 મતદારોએ તેમના ગણતરી ફોર્મ સબમિટ કર્યા હતા, જે SIR ગણતરી તબક્કામાં ઉચ્ચ જનભાગીદારી દર્શાવે છે.
બ્લોક ડેવલપમેન્ટ ઓફિસર્સ (BLOs) દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા ડોર-ટુ-ડોર સર્વે દરમિયાન, ગેરહાજર, સ્થળાંતરિત, મૃત અથવા ડુપ્લિકેટ મળી આવેલા મતદારો પાસેથી 47,56,722 ગણતરી ફોર્મ એકત્રિત કરી શકાયા નથી.’
જેમના નામ યાદીમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યા છે, તેઓ 30 સપ્ટેમ્બર સુધી ફોર્મ 6 અને જરૂરી દસ્તાવેજો સાથે તેમના દાવા સબમિટ કરી શકે છે. દિલ્હી CEO કાર્યાલયના અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે, અંતિમ મતદાર યાદી 4 નવેમ્બરના રોજ બહાર પાડવામાં આવશે.
ચૂંટણી પંચના નવા સમયપત્રક મુજબ, દાવાઓ અને વાંધાઓની તપાસ કરવામાં આવશે, અને નોટિસ અને સમાધાન પ્રક્રિયા 29 ઓક્ટોબર સુધી ચાલુ રહેશે.
અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે, જે રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં SIR (સ્પેશિયલ સમરી રિવિઝન) કાર્ય હાથ ધરવામાં આવ્યું છે, તેમાં ડ્રાફ્ટ તબક્કામાં નામ કાઢી નાખવાની ટકાવારી દિલ્હીમાં સૌથી વધુ (33 ટકા) છે.
કુલ સંખ્યાની દ્રષ્ટિએ, દિલ્હીમાં નામ કાઢી નાખવાની સૌથી વધુ સંખ્યા છે, જેમાં 47 લાખથી વધુ મતદારો દૂર કરવામાં આવ્યા છે.
એક ચૂંટણી અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, ‘દિલ્હી દેશની રાજધાની છે અને ત્યાં મોટી સંખ્યામાં ફ્લોટિંગ વસ્તી છે, આ જ કારણ હોઈ શકે છે કે નામ કાઢી નાખવાના ઘણા બધા કિસ્સાઓ છે.’
ચૂંટણી વિભાગે એ પણ સ્પષ્ટતા કરી છે કે, યોગ્ય પ્રક્રિયા વિના કોઈપણ મતદારનું નામ કાઢી નાખવામાં આવશે નહીં. કોઈપણ નામ કાઢી નાખતા પહેલા, મતદારને નોટિસ, તપાસ અને પોતાનો પક્ષ રજૂ કરવાની સંપૂર્ણ તક આપવામાં આવશે.
જો મતદારનું નામ કાઢી નાખવા અથવા બાકાત રાખવા અંગે EROનો નિર્ણય તેમની વિરુદ્ધ હોય, તો તેઓ 15 દિવસની અંદર જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ (DM)ને અપીલ કરી શકે છે. 30 દિવસની અંદર મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારી (CEO)ને બીજી અપીલ કરવાની જોગવાઈ છે.
ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદી 31 ઓગસ્ટ, 2026ના રોજ બહાર પાડવામાં આવી હતી, જ્યારે દિલ્હી માટે અંતિમ મતદાર યાદી 4 નવેમ્બર, 2026ના રોજ દાવાઓ અને વાંધાઓની પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા પછી પ્રકાશિત કરવામાં આવશે.