જ્યારે કોઈ સામાન્ય માણસ વ્યવસાય શરૂ કરવા માટે બેંકમાં લોન માંગવા જાય છે, ત્યારે તેને પહેલી સમસ્યા ગેરંટીની હોય છે. બેંક પૂછે છે, ‘તમને લોન તો મળશે, પણ તમે ગીરવે શું મૂકશો?’ આ ટેન્શનનો કાયમ માટે અંત લાવવા, કેન્દ્ર સરકારે એક મોટો નિર્ણય લીધો છે. સરકારે સૂક્ષ્મ ઉદ્યોગો માટે લોન ગેરંટી ફંડને આગામી 5 વર્ષ માટે ચાલુ રાખવાની મંજૂરી આપી છે. આનો અર્થ એ છે કે તમારે હવે બેંકને ગેરંટી આપવાની જરૂર નથી, સરકાર ખુદ તમારી ગેરંટી આપશે. તમે રૂ. 20 લાખ સુધીની લોન લઈ શકો છો, જેની સરકાર ગેરંટી આપે છે. આ ઉપરાંત, સરકારે સ્ટેન્ડ-અપ ઈન્ડિયા યોજનાને 31 માર્ચ, 2031 સુધી લંબાવી છે. આ યોજના દ્વારા, મહિલાઓ તેમના વ્યવસાય માટે રૂ. 10 લાખથી રૂ. 1 કરોડ સુધીની લોન મેળવી શકે છે.
સરકારે રૂ. 5,000 કરોડના ફંડને મંજૂરી આપી છે. હકીકતમાં આ પૈસા સીધા લોન તરીકે વહેંચવામાં નહીં આવે, આ પૈસા ગેરંટી તરીકે કામ કરશે. સરકારનો અંદાજ છે કે આ રૂ. 5,000 કરોડની ગેરંટી બેંકોને ડર્યા વગર આગામી 5 વર્ષમાં વ્યક્તિઓને રૂ. 12.6 લાખ કરોડ સુધીની નવી લોનનું વિતરણ કરવાની મંજૂરી આપશે.
ધારો કે તમે એક નવી દુકાન ખોલવા માંગો છો અને પ્રધાનમંત્રી મુદ્રા યોજના (PMMY) હેઠળ રૂ. 10 લાખની લોનની જરૂર છે. તમારી પાસે ગીરવે મૂકવા માટે કોઈ જમીન કે સોનું નથી. આવી સ્થિતિમાં, નેશનલ ક્રેડિટ ગેરંટી ટ્રસ્ટી કંપની (NCGTC) બેંકને કોઈપણ કોલેટરલની જરૂર વગર લોન આપવાનું કહે છે. જો, કોઈ મજબૂરીને કારણે, વ્યક્તિ લોન ચૂકવી શકતી નથી, તો નેશનલ ક્રેડિટ ગેરંટી ટ્રસ્ટી કંપની (NCGTC) નુકસાનને આવરી લેશે. આ સરકારી ગેરંટી બેંકો માટે જોખમ દૂર કરે છે, જેનાથી તેઓ સામાન્ય લોકોને સરળતાથી લોન આપી શકે છે.
મુદ્રા યોજના હેઠળ 20 લાખ રૂપિયા સુધીની લોન: અગાઉ, મુદ્રા યોજના (PMMY) હેઠળ ઉપલબ્ધ મહત્તમ લોન રકમ વધારીને 20 લાખ રૂપિયા કરવામાં આવી છે. આ સરકારી ગેરંટી ફંડ પાત્ર વ્યક્તિઓને 20 લાખ રૂપિયા સુધીની વ્યવસાયિક લોન માટે સંપૂર્ણ સુરક્ષા પ્રદાન કરશે.
જન ધન ખાતા પર 10,000 રૂપિયાનું ડિસ્કાઉન્ટ: પ્રધાનમંત્રી જન ધન યોજના ખાતા ધરાવતા લોકો 10,000 રૂપિયા સુધીના ઓવરડ્રાફ્ટ (ઓવરડ્રાફ્ટ) દ્વારા બેંકમાંથી પૈસા ઉપાડી શકે છે, ભલે તેમના ખાતામાં બેલેન્સ શૂન્ય હોય. આ ગેરંટી પણ આ ભંડોળ દ્વારા આવરી લેવામાં આવશે.
મહિલાઓ અને સ્વ-સહાય જૂથો માટે સહાય: ગામડાઓ અને શહેરોમાં સ્વ-સહાય જૂથોમાં કામ કરતી મહિલાઓ અને વ્યક્તિઓ 10 લાખથી 20 લાખ રૂપિયા સુધીની લોન લેતી વખતે પણ આ ગેરંટી ફંડનો સીધો લાભ મેળવશે.
સરકારે ગેરંટીનો સમયગાળો વધાર્યો નથી પણ બેંકો દ્વારા વસૂલવામાં આવતી ‘ગેરંટી ફી’ પણ ઘટાડી છે. અગાઉ, બેંકો આ ગેરંટીના બદલામાં સરકારને 1 ટકા વાર્ષિક ફી ચૂકવવી પડતી હતી, પરંતુ હવે તે ઘટાડીને 0.75 ટકા કરવામાં આવી છે. આ ઘટાડેલી ફી બેંકોના ખર્ચમાં ઘટાડો કરશે, જેનાથી સામાન્ય ગ્રાહકો માટે લોન મેળવવાનું વધુ સરળ બનશે. (જોકે, સ્વ-સહાય જૂથો માટેની ફી અનુક્રમે 0.25 ટકા અને 0.50 ટકા પર સામાન્ય રહે છે.)
ડેટા દર્શાવે છે કે પ્રધાનમંત્રી મુદ્રા યોજના (PMMY) શરૂ થયા પછી અને સપ્ટેમ્બર 2026 સુધી તેના અમલીકરણ પછી, બેંકોએ 60.36 કરોડથી વધુ લોન મંજૂર કરી છે, જે કુલ રૂ. 43.34 લાખ કરોડ છે. આ ગેરંટી ફંડે આ પ્રભાવશાળી સિદ્ધિમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી છે.
સરકારે મહિલાઓ, અનુસૂચિત જાતિ (SC) અને અનુસૂચિત જનજાતિ (ST)ને પોતાના વ્યવસાય શરૂ કરવાની એક મોટી તક પૂરી પાડી છે. PM નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં મંત્રીમંડળે સ્ટેન્ડ-અપ ઇન્ડિયા યોજનાને 31 માર્ચ, 2031 સુધી લંબાવી છે અને રૂ. 4,111 કરોડના ક્રેડિટ ગેરંટી ફંડને મંજૂરી આપી છે. આ નવીન યોજના હેઠળ, પાત્ર વ્યક્તિઓ પોતાનો વ્યવસાય શરૂ કરવા માટે બેંકો પાસેથી રૂ. 10 લાખથી રૂ. 1 કરોડ સુધીની મોટી લોન સરળતાથી મેળવી શકે છે. સરકારનું નિર્ધારિત લક્ષ્ય આગામી 5 વર્ષમાં આ યોજના હેઠળ 2.5 લાખ નવા વ્યક્તિઓની નોંધણી કરવાનું છે. આ યોજનાનો ઉદ્દેશ્ય તેમને યોજનાના લાભો પૂરા પાડીને અને તેમને આત્મનિર્ભર ઉદ્યોગસાહસિક બનાવીને સશક્ત બનાવવાનો છે. ઓછામાં ઓછા 2.5 લાખ લાભાર્થીઓને આવરી લેવાનો લક્ષ્યાંક છે. સૌથી અગત્યની વાત એ છે કે, સરકાર લોનની રકમના 85 ટકા પુરા પાડે છે.