યોગ વિશે તો બધા જાણે છે, પણ શું તમે હોટ યોગ વિશે જાણો છો. ખરેખર, હોટ યોગ આજકાલના દિવસોમાં વિદેશમાં ખૂબ જ લોકપ્રિય થઈ રહ્યો છે. તમે કન્ફ્યુજ થાઓ તે પહેલા અમે તમને જણાવી દઈએ કે હોટ યોગ એ એક વિશેષ પ્રકારનો યોગિક અભ્યાસ છે, જેમાં મુશ્કેલ યોગ આસનો દ્વારા શરીરને શુદ્ધ કરવામાં આવે છે. હોટ યોગ ગરમ તાપમાનવાળા રૂમમાં કરવામાં આવે છે, જેથી યોગ કરતી વખતે શરીરને ઘણો પરસેવો થાય. તેમાં રૂમનું તાપમાન 40°C (104°F)ની આસપાસ રાખવામાં આવે છે, જેના કારણે શરીરમાં ઢીલાસ આવે છે અને ડિટોક્સિફિકેશનમાં મદદ મળે છે. તે શરીરમાંથી પરસેવો નીકાળવામાં અને સ્નાયુઓને ઢીલા કરવામાં મદદ કરે છે. હોટ યોગનું એક સ્વરૂપ વિક્રમ યોગ આજકાલના દિવસોમાં ખૂબ જ પ્રખ્યાત થઈ રહ્યું છે. હકીકતમાં, હાર્વર્ડ હેલ્થના રિપોર્ટ અનુસાર, કરવામાં આવેલા એક અભ્યાસ મુજબ હોટ યોગના ઘણા ફાયદા સાબિત થયા છે.
જર્નલ ઓફ ક્લિનિકલ સાયકિયાટ્રીના રિસર્ચ પેપરમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, હોટ યોગ કરવાથી શરીરની અનેક પ્રકારની સમસ્યાઓમાં રાહત મળે છે. સૌથી મોટી વાત એ છે કે, તે શરીરની સાથે સાથે મનને પણ ખુશ રાખે છે. સંશોધન મુજબ, હોટ યોગ ચિંતા અને ડિપ્રેશનને દૂર રાખે છે. તેમના અભ્યાસમાં, હાર્વર્ડ મેડિકલ સ્કૂલના સંશોધકોએ કેટલાક લોકોને બે જૂથોમાં વિભાજિત કર્યા અને એક જૂથને યોગ સ્ટુડિયોમાં ગરમ તાપમાને હોટ યોગનું 90-મિનિટનું સત્ર કરવાનું કહેવામાં આવ્યું. બીજા જૂથના લોકોને રાહ જોવાનું કહેવામાં આવ્યું હતું. 8 અઠવાડિયા સુધી આમ કર્યા પછી, હોટ યોગ કરનારાઓમાં ચિંતા અને ડિપ્રેશનની સમસ્યાઓ ચમત્કારિક રીતે ઓછી થઈ ગઈ. આટલું જ નહીં આ લોકો પહેલા કરતા વધુ ખુશ રહેવા લાગ્યા.
અભ્યાસ મુજબ શરીરની ચરબી ઓગાળવામાં પણ હોટ યોગ ખૂબ જ ફાયદાકારક છે. મતલબ કે, જે લોકો વજન ઓછું કરવા માગે છે, તેઓ જો હોટ યોગા કરે તો તેમને ઘણો ફાયદો થશે. હોટ યોગાથી હાડકાંની ઘનતા વધે છે અને હાડકાંને મજબૂતી મળે છે. હાર્ટને લગતી તકલીફો પણ હોટ યોગ કરીને ઠીક કરી શકાય છે. આનાથી હૃદયના સ્નાયુઓમાં લચીલાપણું આવે છે અને તેના કારણે હાર્ટ એટેક અથવા સ્ટ્રોકનું જોખમ પણ ઘટી જાય છે. સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે, હોટ યોગ કરવાથી આખા શરીરમાં લચીલાપણું આવે છે. આનાથી આખા શરીરની કસરત થાય છે અને શરીરનું દરેક અંગ સ્વસ્થ બને છે.
વિક્રમ યોગ એ એક ખાસ પ્રકારનો હોટ યોગ છે, જેને વિક્રમ ચૌધરીએ વિકસાવ્યો હતો. વિદેશમાં વિક્રમ યોગ વધુ લોકપ્રિય છે. વિક્રમ યોગમાં 26 આસનો અને 2 પ્રાણાયામનો સમાવેશ થાય છે, જે 90 મિનિટમાં કરવામાં આવે છે. વિક્રમ યોગની મુખ્ય વિશેષતા એ છે કે, તેમાં વિશેષ રીતે નિર્ધારિત આસનોની શ્રેણીનો સમાવેશ થાય છે અને રૂમનું તાપમાન 40 ડિગ્રી સેલ્સિયસની આસપાસ રાખવામાં આવે છે. આમાં ઘણાં અલગ અલગ પોઝ કરાવવામાં આવે છે. ત્યાં સુધી કે હોટ યોગ દરમિયાન સંગીત પણ વગાડવામાં આવે છે. વિક્રમ યોગમાં કોઈ વાતચીત કરવામાં આવતી નથી.
