જો તમે તમારા આવકવેરા રિટર્ન (ITR)માં ઓછી આવક બતાવો છો અથવા કોઈપણ સ્ત્રોતમાંથી થયેલી આવક જાહેર ન કરો, તો તે તમને ખૂબ મોંઘુ પડી શકે છે. આવકવેરા કાયદા હેઠળ, આવક છુપાવવી અથવા ખોટી માહિતી આપવી એ ગંભીર ગુનો માનવામાં આવે છે. આવકવેરા વિભાગ પાસે હવે એવી સ્માર્ટ સિસ્ટમ્સ છે, જે તમારી દરેક નાણાકીય પ્રવૃત્તિ પર નજર રાખે છે.
ઘણી વખત લોકો અજાણતામાં તેમની આવક ઓછી બતાવે છે. આવકવેરા કાયદાની કલમ 270A મુજબ, જો તમે તમારી આવક ઓછી જણાવી હોય, તો જે આવક પર તમે કર ચૂકવ્યો નથી તેના પર 50 ટકા સુધીનો દંડ લાદવામાં આવી શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો તમે રૂ. 2 લાખની આવક છુપાવી હોય અને તેના પર રૂ. 60,000 નો કર ચૂકવવાનો બાકી હોય, તો તમારે રૂ. 30,000નો દંડ ચૂકવવો પડી શકે છે.
જો એવું સાબિત થાય કે, તમે જાણી જોઈને ખોટી માહિતી આપી છે, જેમ કે નકલી બિલ સબમિટ કરવા, ખોટા ખર્ચ દર્શાવવા અથવા નકલી દસ્તાવેજોનો ઉપયોગ કરવો, તો દંડ વધુ ભારે છે. કલમ 270A હેઠળ, આવી સ્થિતિમાં, છુપાવેલી આવક પર 200 ટકા સુધીનો દંડ લાદવામાં આવી શકે છે. એટલે કે, જો તમે ખોટી માહિતી આપીને રૂ. 60,000નો કર બચાવ્યો હોય, તો તમને રૂ. 1,20,000નો દંડ થઈ શકે છે.
આ બાબત ફક્ત દંડ સુધી મર્યાદિત નથી. જો કરચોરી ઇરાદાપૂર્વક કરવામાં આવે અને કરચોરીની રકમ રૂ. 25 લાખથી વધુ હોય, તો આવકવેરા વિભાગ તમારી સામે કાર્યવાહી કરી શકે છે. કલમ 276C હેઠળ, દોષિત ઠેરવવા પર 3 મહિનાથી 7 વર્ષ સુધીની જેલની સજાની જોગવાઈ છે. આ સૌથી કઠોર સજાઓમાંની એક છે, તેથી કર પ્રત્યે બેદરકાર ન બનો.
હવે આવકવેરા વિભાગ ફક્ત તમારા દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતી પર નિર્ભર નથી. વિભાગ તમારા AIS (વાર્ષિક માહિતી નિવેદન), ફોર્મ 26AS, GST રિટર્ન, બેંક વ્યવહારો, ક્રેડિટ કાર્ડ ખર્ચ અને મિલકત ખરીદી અને વેચાણ જેવા તમામ ડેટાને મેચ કરે છે. AI-આધારિત સિસ્ટમ આ બધા ડેટાનું વિશ્લેષણ કરે છે અને તરત જ કોઈપણ પ્રકારની મેળ ન ખાતી વસ્તુને તરત પકડી લે છે અને તમારા કેસને તપાસ માટે પસંદ કરવામાં આવે છે.
હા, કેટલાક કિસ્સાઓમાં આ શક્ય છે. જો તમને તમારી ભૂલનો ખ્યાલ આવે છે અને સુધારેલ રિટર્ન (કલમ 139(5)) અથવા અપડેટ કરેલ રિટર્ન (કલમ 139(8A)) ફાઇલ કરો અને આવકવેરા વિભાગ તમને નોટિસ મોકલે તે પહેલાં સંપૂર્ણ કર અને વ્યાજ ચૂકવી દો છો, તો તમે દંડથી બચી શકો છો. ઉપરાંત, જો તમે તપાસમાં સંપૂર્ણ સહકાર આપો છો અને સાબિત કરી શકો છો કે ભૂલ અજાણતામાં થઈ હતી, તો તમને દંડમાંથી રાહત મળી શકે છે.
ના, દરેક નોટિસનો અર્થ દંડ હોતો નથી. કેટલીકવાર વિભાગ તમને કેટલીક માહિતી પર સ્પષ્ટતા માંગતી નોટિસ મોકલે છે અથવા સામાન્ય વિસંગતતા વિશે પૂછે છે. નોટિસનો સમયસર જવાબ આપવો મહત્વપૂર્ણ છે.