ગુજરાત વિધાનસભાએ તાજેતરમાં એક બિલ પસાર કર્યું છે, જે ફેક્ટરી અને ઔદ્યોગિક કામદારો માટે દૈનિક કામના કલાકો 9 થી વધારીને 12 કલાક કરે છે. આ બિલનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય રોકાણ અને ઔદ્યોગિક વિકાસને વેગ આપવાનો છે. શાસક પક્ષ ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP)એ આ બિલને સમર્થન આપ્યું, જ્યારે કોંગ્રેસ અને આમ આદમી પાર્ટી (AAP) સહિતના વિપક્ષી દળોએ તેનો સખત વિરોધ કર્યો.
મુખ્ય જોગવાઈઓ અને હેતુ
આ નવા કાયદા મુજબ, કામદારો માટે દૈનિક 12 કલાક કામ કરવું શક્ય બનશે, જોકે સાપ્તાહિક કામના કુલ કલાકો 48 થી વધુ નહીં હોય. ઉદ્યોગ મંત્રી બલવંત સિંહ રાજપૂતે આ અંગે સ્પષ્ટતા કરતા જણાવ્યું કે, આ ફેરફારથી કામદારોને ચાર દિવસ 12 કલાક કામ કર્યા પછી બાકીના ત્રણ દિવસની રજા મળશે. આ પગલાથી રોજગારની તકો વધશે અને આર્થિક ગતિવિધિઓને વેગ મળશે તેવું સરકારનું માનવું છે.
નવા નિયમો મહિલા કામદારોને સાંજે 7 વાગ્યાથી સવારે 6 વાગ્યા સુધીની રાત્રિ શિફ્ટમાં કામ કરવાની પરવાનગી આપે છે, પરંતુ તેના માટે ફેક્ટરી માલિકોએ પૂરતી સુરક્ષાની વ્યવસ્થા કરવી ફરજિયાત છે. આ બિલ જુલાઈમાં લાગુ કરાયેલા વટહુકમનું સ્થાન લે છે.
વિપક્ષનો વિરોધ અને આરોપો
વિપક્ષી દળોએ આ બિલને ‘શ્રમ શોષણ’ ગણાવીને તેનો વિરોધ કર્યો છે. કોંગ્રેસના ધારાસભ્ય જીજ્ઞેશ મેવાણીએ જણાવ્યું કે, આ બિલ ગરીબ અને કુપોષિત કામદારોના સ્વાસ્થ્ય પર નકારાત્મક અસર કરશે. તેમણે દલીલ કરી કે, ભલે બિલમાં કામદારોની સંમતિની વાત હોય, પરંતુ ગરીબ કામદારો પાસે વિકલ્પ નથી હોતો અને ના પાડવાથી તેઓ નોકરી ગુમાવી શકે છે.
આમ આદમી પાર્ટીના નેતા ગોપાલ ઇટાલિયાએ પણ આ બિલનો વિરોધ કરતા કહ્યું કે, આ કાયદો કામદારોને બદલે ફેક્ટરી માલિકોને ફાયદો પહોંચાડવા માટે લાવવામાં આવ્યો છે. તેમણે બિલને તાત્કાલિક રીતે લાગુ કરવાના હેતુ પર પણ સવાલ ઉઠાવ્યો. બોટાદના પૂર્વ ધારાસભ્ય ઉમેશ મકવાણાએ વિરોધ પ્રગટ કરવા માટે વિધાનસભામાં બિલની નકલ ફાડી હતી.