આંધ્રપ્રદેશના CM N. ચંદ્રાબાબુ નાયડુએ રાજ્યના ઘટતા પ્રજનન દર અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. તેમણે વિધાનસભામાં વસ્તી વ્યવસ્થાપન નીતિનો પણ પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. આ નીતિ હેઠળ, સરકાર ત્રીજા બાળકના જન્મ પર મહિલાઓ માટે નાણાકીય પ્રોત્સાહનો, માતાપિતાને ખાસ રજા અને ઘણી બધી સુવિધાઓ પૂરી પાડશે.
તેમણે જાહેર કર્યું કે વસ્તી વૃદ્ધિ હવે એક વરદાન છે અને રાજ્ય સરકાર તેને પ્રાથમિકતા આપશે. આ નીતિ માર્ચના અંત સુધીમાં અંતિમ સ્વરૂપ આપવાનું અને 1 એપ્રિલથી અમલમાં મૂકવાનું લક્ષ્ય છે.
CM N. ચંદ્રાબાબુ નાયડુએ વિધાનસભામાં જણાવ્યું હતું કે, વસ્તી વ્યવસ્થાપન નીતિનો હેતુ ઘટી રહેલા કુલ પ્રજનન દર (TFR)ને સુધારવાનો છે, જે 1993માં 3.0થી ઘટીને 1.5 થઈ ગયો છે.
CM N. ચંદ્રાબાબુ નાયડુએ ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી કે, આ ઘટાડો આર્થિક વિકાસ માટે ખતરો છે, કારણ કે યુવા કાર્યબળની સંખ્યા ઓછી થઇ રહી છે અને રાજ્ય જાપાન, દક્ષિણ કોરિયા અને ઇટલી જેવી વૃદ્ધ વસ્તીની સમસ્યાનો સામનો કરી શકે છે.
CM N. ચંદ્રાબાબુ નાયડુએ ગૃહને માહિતી આપી હતી કે, ‘2023ના અહેવાલ મુજબ, રાજ્યમાં વાર્ષિક માત્ર 670,000 જન્મ નોંધાઈ રહ્યા છે. જો આ પરિસ્થિતિ ચાલુ રહેશે, તો 2047 સુધીમાં વૃદ્ધોની વસ્તી 23 ટકા સુધી પહોંચી જશે, જે આર્થિક વિકાસ માટે ખતરો ઉભો કરશે. રાજ્યના કુલ ઘરેલુ ઉત્પાદન (GSDP)ને 15 ટકા સુધી વધારવા માટે, મહિલા કાર્યબળની ભાગીદારી 31 ટકાથી વધારીને 59 ટકા કરવી જરૂરી છે. સરકાર હવે વસ્તી વૃદ્ધિને બોજ નહીં પણ આશીર્વાદ તરીકે જુએ છે.’
પ્રસ્તાવિત નીતિ હેઠળ, સરકાર પાંચ તબક્કાની જીવન ચક્ર પ્રણાલી લાગુ કરશે, જેમ કે, માતૃત્વ, શક્તિ, નૈપુણ્યમ, ક્ષેમ અને સંજીવની. મહિલાઓને મદદ કરવા માટે ‘મેટરનિટી સેન્ટર્સ ઓફ એક્સેલન્સ’ સ્થાપિત કરવામાં આવશે, જ્યાં IVF સેવાઓ ઉપલબ્ધ હશે.
સરકાર સિઝેરિયન વિભાગોને નિરુત્સાહિત કરશે. દર 50 બાળકો માટે બાળ સંભાળ કેન્દ્રો અને ગુલાબી શૌચાલય બનાવવામાં આવશે. કામ કરતી મહિલાઓ માટે વિશાખાપટ્ટનમમાં રૂ. 172 કરોડના ખર્ચે એક મોટી છાત્રાલય પણ બનાવવામાં આવશે.
વસ્તી વૃદ્ધિને પ્રોત્સાહન આપવા માટે, સરકાર ‘પોષણ-શિક્ષણ-સુરક્ષા’ પેકેજ હેઠળ ત્રીજા બાળકના જન્મ માટે રૂ. 25,000નું પ્રોત્સાહન આપશે. આ ઉપરાંત, ત્રીજા બાળકને પાંચ વર્ષ સુધી દર મહિને રૂ. 1,000 મળશે, અને 18 વર્ષની ઉંમર સુધી મફત શિક્ષણ પૂરું પાડવામાં આવશે. CMએ એવી પણ જાહેરાત કરી કે માતાઓને 12 મહિનાની અને પિતાને બે મહિનાની પિતૃત્વ રજા આપવામાં આવશે. ‘વસ્તી સંભાળ’ પર ખાસ કાર્યક્રમો દર ચોથા શનિવારે યોજવામાં આવશે.
ગઠબંધન સરકારે બેથી વધુ બાળકો ધરાવતા લોકોને સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણી લડવાની તક આપી દીધી છે. આ ઉપરાંત, ‘તલ્લીકી વંદનમ’ યોજના હેઠળ બાળકોની સંખ્યા પરની મર્યાદા દૂર કરીને નાણાકીય સહાય પૂરી પાડવામાં આવી રહી છે. સલામતી માટે ‘શી કેબ્સ’ શરૂ કરવામાં આવશે, અને 175 પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્રોમાં ખાસ દ્વિ-સાપ્તાહિક ક્લિનિક્સ યોજવામાં આવશે. આ નીતિ દ્વારા, સરકાર રાજ્યને ભવિષ્યના વસ્તી વિષયક સંકટથી બચાવવાનો હેતુ ધરાવે છે.
