પેટ્રોલના વધતા ભાવોને પહોંચી વળવા અને આયાત પર નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે સરકાર એક મોટું પગલું ભરી રહી છે. કેન્દ્ર સરકારે પેટ્રોલમાં ઇથેનોલના વધુ મિશ્રણ માટેના નિયમોનો પ્રસ્તાવ મૂકતો ડ્રાફ્ટ નોટિફિકેશન બહાર પાડ્યું છે. જો તેનો અમલ કરવામાં આવે તો, ભવિષ્યમાં વાહનો સંપૂર્ણપણે ઇથેનોલ પર ચાલી શકશે.
27 એપ્રિલના રોજ, માર્ગ પરિવહન અને હાઇવે મંત્રાલય (MoRTH)એ મોટર વાહન કાયદા હેઠળ એક ડ્રાફ્ટ નોટિફિકેશન બહાર પાડ્યું હતું. આ નોટિફિકેશનનો હેતુ ઉત્સર્જન નિયમો, ઇંધણ વર્ગીકરણ અને ઉચ્ચ ઇથેનોલ મિશ્રણ સંબંધિત તકનીકી શરતોમાં સુધારો કરવાનો છે. આ દરખાસ્તમાં E85 અથવા E100 સુધીના ઇંધણ માટે વાહન ધોરણોનો સમાવેશ કરવા માટે સેન્ટ્રલ મોટર વાહન નિયમો, 1989માં સુધારો કરવાની માંગ કરવામાં આવી છે. અગાઉ, આ મર્યાદા ફક્ત E85 સુધી મર્યાદિત હતી.
આ ફેરફારો હેઠળ, પેટ્રોલ સાથે ઇથેનોલના મિશ્રણ માટેની મર્યાદા E10થી વધારીને E20 કરવામાં આવી રહી છે. આ સાથે જ B100 બાયોડીઝલ માટે પણ જોગવાઈઓ ઉમેરવામાં આવી છે. આ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે સરકાર હવે ઉચ્ચ-મિશ્રણવાળા ઇંધણની સંપૂર્ણ શ્રેણીને ટેકો આપવા માટે નિયમો બનાવી રહી છે. સરકારે હાલમાં જાહેર ટિપ્પણી માટે આ ડ્રાફ્ટ સૂચના બહાર પાડી છે, જેમાં જાહેર જનતા અને ઉદ્યોગ બંનેને તેમના મંતવ્યો આપવાની મંજૂરી આપવામાં આવી છે. સરકાર બધા સૂચનો પ્રાપ્ત કર્યા પછી અંતિમ નિર્ણય લેશે.
અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે ગયા વર્ષે એપ્રિલમાં દેશભરમાં E20 ઇંધણ લાગુ કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં પેટ્રોલમાં 20 ટકા ઇથેનોલ ભેળવવામાં આવ્યું હતું. હવે, સરકાર વધુ મિશ્રણ સાથે આગળ વધી રહી છે. સરકારનો પ્રાથમિક ઉદ્દેશ્ય પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની આયાત ઘટાડવાનો છે. વધુ ઇથેનોલ ભેળવવાથી ક્રૂડ તેલની જરૂરિયાત ઓછી થશે, જે દેશને આર્થિક લાભ આપશે અને પર્યાવરણ પર સકારાત્મક અસર કરશે.
જો આ નિયમો લાગુ કરવામાં આવે છે, તો ભવિષ્યમાં લોકોને નવા ઇંધણ વિકલ્પોની ઍક્સેસ મળશે. જો કે, આ માટે વાહનોમાં પણ ફેરફાર કરવાની જરૂર પડશે, જેથી તેઓ ઉચ્ચ ઇથેનોલ મિશ્રણો પર કાર્યક્ષમ રીતે ચાલી શકે. આ ફેરફાર ધીમે ધીમે લાગુ કરવામાં આવશે, પરંતુ તે દેશની ઇંધણ પ્રણાલીમાં ખુબ મોટો ફેરફાર જોવા મળી શકે છે.
ગયા મહિને, સંસદના બજેટ સત્ર દરમિયાન, PM નરેન્દ્ર મોદીએ લોકસભામાં ઇથેનોલ બ્લેન્ડિંગના ફાયદાઓની ગણતરી કરતા કહ્યું હતું કે, ‘છેલ્લા 10-11 વર્ષમાં ઇથેનોલના ઉત્પાદન અને મિશ્રણમાં ઉત્તમ કાર્ય થયું છે. એક દાયકા પહેલા સુધી, આપણે પેટ્રોલમાં ફક્ત 1-2 ટકા ઇથેનોલ બ્લેન્ડ કરતા હતા. પરંતુ હવે આપણે પેટ્રોલમાં 20 ટકા ઇથેનોલ બ્લેન્ડ કરી રહ્યા છીએ, જેના પરિણામે વાર્ષિક આશરે 45 મિલિયન બેરલ ઓછું પેટ્રોલ આયાત થાય છે.’
કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રી નીતિન ગડકરીએ ગઈકાલે દિલ્હીમાં આયોજિત એક કાર્યક્રમમાં જણાવ્યું હતું કે, ‘આ પરંપરાગત ઇંધણ (પેટ્રોલ અને ડીઝલ) પર ચાલતા વાહનોનું નજીકના ભવિષ્યમાં કોઈ ભવિષ્ય નથી.’ ગડકરીએ વાહન ઉત્પાદકોને શક્ય તેટલી વહેલી તકે બાયોફ્યુઅલ અને અન્ય વૈકલ્પિક ઇંધણ તરફ વળવા વિનંતી કરી. તેમણે કહ્યું કે પેટ્રોલ અને ડીઝલ માત્ર મોંઘા જ નથી પણ દેશ માટે એક ગંભીર સમસ્યા પણ બની રહ્યા છે.