દેશમાં સતત વધી રહેલી મોંઘવારી અને જીવનનિર્વાહના ખર્ચને કારણે ભારતીય નોકરિયાત વર્ગમાં અસંતોષ વધી રહ્યો છે. તાજેતરમાં બહાર પાડવામાં આવેલા એક ચિંતાજનક સર્વેક્ષણ અહેવાલ અનુસાર, ભારતના માત્ર 29 ટકા કર્મચારીઓ જ તેમના વર્તમાન પગાર સ્તરથી સંતુષ્ટ છે. આ પરિસ્થિતિ વચ્ચે, વધતા જતા ખર્ચને પહોંચી વળવા માટે દેશના બહુમતી કર્મચારીઓ આગામી 12 મહિનામાં તેમના પગારમાં વધારો (Salary Hike) માંગવાનું આયોજન કરી રહ્યા છે.
ગ્લોબલ પ્રોફેશનલ બોડી ‘એસોસિએશન ઓફ ચાર્ટર્ડ સર્ટિફાઇડ એકાઉન્ટન્ટ્સ’ (ACCA) દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા અહેવાલમાં આ વિગતો જાહેર કરવામાં આવી છે.
અહેવાલમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે, વર્ષ 2026 માં વૈશ્વિક સ્તરે નોકરી સાથે જોડાયેલી ચિંતાઓમાં જીવનનિર્વાહનો ખર્ચ (Cost of Living) ટોચના સ્થાને રહ્યો છે. જો ભારતીય કર્મચારીઓની વાત કરીએ તો, તેમના માટે મોંઘવારી એ બીજા નંબરની સૌથી મોટી ચિંતા છે. ભારતમાં નોકરિયાતો માટે સૌથી મોટો ડર ટેકનોલોજી (જેમ કે AI) ના કારણે પોતાની નોકરી ગુમાવવાનો છે, અને ત્યારબાદ બીજા ક્રમે મોંઘવારી નડે છે.
સર્વેક્ષણ મુજબ, ભારતમાં 81 ટકા ઉત્તરદાતાઓએ સ્વીકાર્યું છે કે તેઓ આગામી 12 મહિનામાં તેમના એમ્પ્લોયર (માલિક) પાસે પગાર વધારાની માંગ કરવાના છે. અહેવાલમાં નોંધવામાં આવી છે કે:
“વૈશ્વિક સ્તરે અને ભારતમાં, પગાર વધારો માંગનારા લોકોનું પ્રમાણ વર્ષ 2025 ની સરખામણીએ વધ્યું છે. ભારતમાં 2026 માં 81 ટકા કર્મચારીઓ પગાર વધારો માંગવાની યોજના ધરાવે છે, જે 2025 માં 67 ટકા હતો. એટલું જ નહીં, આ આંકડો 2026 ના વૈશ્વિક સરેરાશ (62 ટકા) કરતાં પણ ઘણો વધારે છે.”
આ આંકડા દર્શાવે છે કે દેશભરમાં મોંઘવારી અને ઉંચા જીવનનિર્વાહ ખર્ચને કારણે સામાન્ય પરિવારોના બજેટ ખોરવાયા છે, જેના લીધે હવે કંપનીઓ પર પગાર વધારવાનું દબાણ સતત વધી રહ્યું છે.
પગારથી સંતુષ્ટ હોવાની બાબતમાં ભારતીય કર્મચારીઓ વૈશ્વિક સરેરાશ કરતાં પાછળ છે. ભારતમાં માત્ર 29 ટકા કર્મચારીઓએ જ કહ્યું કે તેઓ પોતાના વર્તમાન પગારથી સંતુષ્ટ છે, જ્યારે તેની સામે વૈશ્વિક સરેરાશ 36 ટકાની છે.
વિવિધ વયજૂથ (Age Groups) ની સરખામણી કરીએ તો, મિલિનિયલ્સ (Millennials) એટલે કે આશરે 26 થી 41 વર્ષની વયના યુવાનોમાં પગાર વધારો માંગવાની ઈચ્છા સૌથી વધુ જોવા મળી છે. 90 ટકા મિલિનિયલ્સે આગામી વર્ષમાં વેતન વધારાની માંગ કરવાનું આયોજન કર્યું છે. તેની સરખામણીમાં જેન ઝી (Gen Z – 18 થી 25 વર્ષ) માં આ પ્રમાણ 77 ટકા અને જેન એક્સ (Gen X – 42 થી 57 વર્ષ) માં 75 ટકા નોંધાયું છે.
રિપોર્ટ હાઈલાઈટ કરે છે કે ભારતીય કર્મચારીઓની પગાર વધારાની અપેક્ષાઓ વૈશ્વિક સ્તર કરતાં નોંધપાત્ર રીતે વધારે છે:
- ભારતના આશરે 68 ટકા કર્મચારીઓ એવી અપેક્ષા રાખે છે કે તેમનો પગાર 10 ટકા કરતાં વધુ વધવો જોઈએ, જ્યારે વૈશ્વિક સ્તરે માત્ર 37 ટકા કર્મચારીઓ જ આવી અપેક્ષા રાખે છે.
- 10 ટકાથી વધુના તગડા પગાર વધારાની અપેક્ષા રાખનારાઓમાં જેન એક્સ (Gen X) ના કર્મચારીઓ 76 ટકા સાથે સૌથી આગળ છે. ત્યારબાદ જેન ઝી (Gen Z) 60 ટકા અને મિલિનિયલ્સ (Millennials) 55 ટકા સાથે આવે છે.
અહેવાલ મુજબ, કર્મચારીઓ માટે આર્થિક વળતર (Compensation) એ હજુ પણ સૌથી મહત્વનું પરિબળ છે. ખાસ કરીને યુવા પ્રોફેશનલ્સ (Younger Professionals) નું પૂરતું ધ્યાન હાથમાં આવતા ચોખ્ખા પગાર (Take-home pay) પર વધારે હોય છે. બીજી તરફ, જેઓ પોતાની કારકિર્દીના મધ્ય તબક્કામાં (Mid-career) પહોંચ્યા છે, તેઓ પગારની સાથે-સાથે અર્થપૂર્ણ કામ (Meaningful work) ને પણ સરખું જ મહત્વ આપી રહ્યા છે.
કર્મચારીઓની આ આકાંક્ષાઓ વચ્ચે હવે એમ્પ્લોયર્સ (કંપનીઓ) માટે મોટી મુશ્કેલી ઉભી થઈ છે. કંપનીઓએ એકતરફ કર્મચારીઓની વધતી જતી આર્થિક અપેક્ષાઓ પુરી કરવાની છે, અને બીજી તરફ કંપનીનો નફો (Profitability) જાળવી રાખીને સારા કર્મચારીઓને કંપનીમાં ટકાવી રાખવાની વ્યૂહરચના (Retention strategies) વચ્ચે સંતુલન સાધવા માટે ભારે મથામણ કરવી પડી રહી છે.