સુપ્રીમ કોર્ટે આજે ગુરુવારે બિહારના મંત્રી દીપક પ્રકાશ સંબંધિત અરજી પર સુનાવણી કરી. સુનાવણી દરમિયાન, સુપ્રીમ કોર્ટે બિહાર સરકારને પ્રશ્ન કર્યો કે, બિહાર સરકારમાં પંચાયતી રાજ મંત્રી દીપક પ્રકાશ રાજ્ય વિધાનસભા કે વિધાન પરિષદના સભ્ય નથી. છતાં પણ, તેઓ 6 મહિનાથી વધુ સમય સુધી તેમના મંત્રી પદ પર કેવી રીતે રહ્યા?
સુનાવણી દરમિયાન, અરજદારના વકીલે મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્યકાંતને કહ્યું કે, 6 મહિનાથી વધુ સમય વીતી ગયો છે. દીપક પ્રકાશ ન તો ધારાસભ્ય છે કે ન તો MLC, છતાં તેઓ મંત્રી પદે બની રહ્યા છે. સુપ્રીમ કોર્ટને આ મામલે હસ્તક્ષેપ કરવાની અપીલ કરતા વકીલે કહ્યું, ‘માય લોર્ડ, હવે 6 મહિનાથી વધુ સમય થઈ ગયો છે. તેઓ હજુ પણ મંત્રી પદે રહ્યા છે.’
મુખ્ય ન્યાયાધીશે (CJI) કહ્યું કે આ મામલો સંપૂર્ણપણે કાયદાનો વિષય છે. રાજ્ય સરકારે એ જણાવવું જોઈએ કે, વિધાનસભા કે વિધાન પરિષદના સભ્ય ન હોવા છતાં, દીપક પ્રકાશ કુશવાહા કયા બંધારણીય આધારો પર 6 મહિનાથી વધુ સમય સુધી મંત્રી બની રહ્યા છે. તેમને મંત્રી બન્યા રહેવા દેવાનો બંધારણીય આધાર શું છે?
આ અરજી દીપક પ્રકાશ રાજ્ય વિધાનસભા કે વિધાન પરિષદના સભ્ય ન હોવા છતાં બિહારના પંચાયતી રાજ મંત્રી તરીકે ચાલુ રહેવાની બંધારણીય માન્યતાને લગતી છે.
આ અગાઉ, સુપ્રીમ કોર્ટે સામાજિક કાર્યકર અને વ્હિસલબ્લોઅર રાકેશ કુમાર સિંહ દ્વારા દાખલ કરાયેલી જાહેર હિતની અરજી (PIL) પર બિહાર સરકારને નોટિસ મોકલી આપી હતી. કરાયેલી અરજીમાં બિહારમાં નવી સરકારની રચના પછી દીપક પ્રકાશની મંત્રી તરીકે પુનઃનિયુક્તિને પડકારવામાં આવી હતી.
અરજી બંધારણની કલમ 164(4) અંગે એક મહત્વપૂર્ણ બંધારણીય પ્રશ્ન ઉઠાવવામાં આવ્યો છે, જે ધારાસભ્ય ન હોય તેવી વ્યક્તિને વધુમાં વધુ 6 મહિના માટે મંત્રી તરીકે સેવા આપવાની મંજૂરી આપે છે, આ સમયગાળા દરમિયાન, વ્યક્તિએ વિધાનસભાના સભ્ય બનવું જરૂરી હોય છે.