પેટ્રોલમાં ઇથેનોલના મિશ્રણ સામે ઘણા લોકોએ વિરોધ કર્યો છે. જ્યારે, સરકારે બાયોગેસ ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે રાષ્ટ્રીય સંકલિત યોજના ‘ગોબરધન’ ને મંજૂરી આપી છે. આ રૂ. 23,731 કરોડની યોજના 10 વર્ષમાં પૂર્ણ થશે. આ યોજના હેઠળ, CNG અને PNG સાથે 5 ટકા સુધી બાયોગેસ ભેળવવામાં આવશે. અહેવાલો અનુસાર, રૂ. 23,731 કરોડની ગોબર્ધન યોજના આગામી 10 વર્ષમાં પુરી કરવામાં આવશે. આ યોજના હેઠળ, CNG અને PNG સાથે 5 ટકા સુધી બાયોગેસ ભેળવવામાં આવશે.
માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે PM નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં મળેલી કેબિનેટ બેઠક પછી આ જાહેરાત કરી. આ યોજના હેઠળ, કૃષિ કચરો, છાણ, કાર્બનિક કચરો અને અન્ય બાયોમાસ સંસાધનોને સ્વચ્છ ઇંધણ અને કાર્બનિક ખાતરમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવશે. આનાથી શહેર ગેસ વિતરણ કંપનીઓ બાયોગેસ ખરીદી શકશે. ત્યારપછી, નાણાકીય વર્ષ 2026-27માં 3 ટકા બાયોગેસ CNG અને PNG સાથે, 2027-28માં 4 ટકા અને 2028-29થી 5 ટકા બાયોગેસનું મિશ્રણ કરવામાં આવશે. કેન્દ્રીય મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે જણાવ્યું હતું કે, ‘ગોબરધન’ યોજનાનો હેતુ ઘરેલુ સંકુચિત બાયોગેસ (CBG) ઉત્પાદન 10 ગણાથી વધુ વધારીને ઉર્જા સુરક્ષાને મજબૂત બનાવવાનો છે.
કોંગ્રેસે કેન્દ્ર સરકાર પર E-20 લાગુ કરવામાં ઉતાવળ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો છે, જેમાં જળ સંસાધનો અને ખાદ્ય સુરક્ષા પર તેની અસરને અવગણવામાં આવી છે. કોંગ્રેસના મહાસચિવ જયરામ રમેશે જણાવ્યું હતું કે, જ્યારે ઘણા દેશો કૃષિ અવશેષો અને અન્ય કચરાના બાયોમાસમાંથી ઇથેનોલનું ઉત્પાદન કરે છે, ત્યારે ભારત ઇથેનોલ ઉત્પાદન માટે શેરડી, ચોખા અને મકાઈ પર આધાર રાખે છે. શેરડી અને ચોખા મળીને દેશના કુલ સિંચાઈ પાણીના આશરે 70 ટકા ઉપયોગ કરે છે.
સરકારે એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF) સાથે ઇથેનોલનું મિશ્રણ કરવાના આરોપો પર સ્પષ્ટતા કરી છે. કેન્દ્રીય નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રી રામ મોહન નાયડુએ ગુરુવારે પોસ્ટ કરી હતી કે, સરકાર પાસે એવિએશન ફ્યુઅલ સાથે ઇથેનોલનું મિશ્રણ કરવાનો કોઈ પ્રસ્તાવ કે યોજના નથી.
કેન્દ્રીય મંત્રીની આ પોસ્ટ AAP કન્વીનર અરવિંદ કેજરીવાલના આરોપના જવાબમાં આવી છે કે, સરકાર ઉડ્ડયન બળતણમાં ઇથેનોલ ભેળવવાની તૈયારી કરી રહી છે. નાયડુએ પોસ્ટમાં લખ્યું છે કે, ATF સાથે ઇથેનોલ ભેળવવાના સમાચાર સંપૂર્ણપણે ખોટા છે.
કચરામાંથી બને છે: બાયો-CNG પશુઓના છાણ, સ્ટ્રો, ભીના કચરા અને ખાંડ મિલના ઉપ-ઉત્પાદનો જેવા કાર્બનિક કચરામાંથી ઉત્પન્ન થાય છે.
કુદરતી ગેસની જેમ જ: શુદ્ધિકરણ પછી, બાયો-CNG રાસાયણિક રીતે નિયમિત કુદરતી ગેસ જેવું જ છે. તે કોઈપણ ફેરફાર વિના હાલની CNG પાઇપલાઇન્સ અને સ્ટેશનો દ્વારા સપ્લાય કરી શકાય છે.
ધ્યેય: સિટી ગેસ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન (CGD) કંપનીઓને હવે નિયમિત CNG સાથે બાયો-CNG ભેળવવાની જરૂર પડશે. નાણાકીય વર્ષ 2026-27થી 3 ટકા મિશ્રણ, 2027-28થી 4 ટકા મિશ્રણ અને 2028-29થી 5 ટકા મિશ્રણનું લક્ષ્ય છે.
નિશ્ચિત કિંમત: સરકારે બાયો-CNG ઉત્પાદકો માટે પ્રતિ MMBTU રૂ. 2,110નો દર નક્કી કર્યો છે, જે ઉત્પાદકોને લાંબા ગાળાની સ્થિર આવક પૂરી પાડશે અને નાણાકીય નુકસાન અટકાવશે.
નાણાકીય સહાય: નવા પ્લાન્ટ સ્થાપવા માટે પ્રતિ ટન દૈનિક ઉત્પાદન ક્ષમતાના રૂ. 2 કરોડ સુધીની સબસિડી પૂરી પાડવામાં આવશે. પાઇપલાઇન કનેક્ટિવિટી અને MSME લોન ગેરંટી માટે પણ ભંડોળ પૂરું પાડવામાં આવશે.
ભારતમાં, મારુતિ સુઝુકી, ટાટા મોટર્સ, હ્યુન્ડાઇ અને ટોયોટા જેવી કંપનીઓ તેમના CNG વાહન પોર્ટફોલિયોનો ઝડપથી વિસ્તાર કરી રહી છે. આ યોજનાનો ઓટો ક્ષેત્ર પર સકારાત્મક પ્રભાવ પડશે. CNG સાથે બાયો-CNGનું મિશ્રણ કરવાથી વાહનો પર કોઈ નકારાત્મક અસર થશે નહીં. જૂના CNG વાહનો કોઈપણ ફેરફાર વિના કાર્યરત રહેશે.
કોઈ મુશ્કેલી નહીં: જેમ E20 પેટ્રોલ માટે એન્જિન સુસંગતતા તપાસવાની જરૂર છે, તેવી જ રીતે બાયો-CNG સાથે આવી કોઈ મુશ્કેલી નથી.
CNG વાહનો: રશલેન રિપોર્ટ (સંદર્ભ) મુજબ, હાલના CNG વાહનો કોઈપણ ફેરફાર વિના આ મિશ્ર બાયો-CNG પર ચાલી શકશે.
CNG પુરવઠો: દેશમાં બાયો-CNGનું મોટા પાયે ઉત્પાદન સુનિશ્ચિત કરશે કે ભવિષ્યમાં CNGની કોઈ અછત ન રહે અને કિંમતો સ્થિર રહેશે.