નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રાલય પાયલટોની સુરક્ષાને લઈને મોટું પગલું ભરવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. મંત્રાલય વર્ષમાં એક વખત તમામ પાઇલટ્સનો ફરજિયાત ડોપ ટેસ્ટ કરાવવાના પ્રસ્તાવ પર વિચાર કરી રહ્યું છે. તેનો હેતુ એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે એરક્રાફ્ટ ઉડાવતા પાઇલોટ્સ કોઈપણ નશા અથવા પ્રતિબંધિત પદાર્થના પ્રભાવ હેઠળ ફરજ પર ન હોય.
ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ સિવિલ એવિએશન એટલે કે DGCA આ દરખાસ્ત અંગે સંબંધિત હિતધારકોની સલાહ લઈ રહી છે. અધિકારીઓમાં એવી ચર્ચા ચાલી રહી છે કે, વાર્ષિક ધોરણે તમામ પાઇલોટ્સનો 100 ટકા ડોપ ટેસ્ટ કરાવવાનું કેટલું વ્યવહારુ છે.
આ સાથે, એરલાઇન કામગીરી પર પ્રસ્તાવિત સિસ્ટમની અસરનું પણ મૂલ્યાંકન કરવામાં આવી રહ્યું છે. અધિકારીઓનું ધ્યાન એ સુનિશ્ચિત કરવા પર છે કે, ડોપ ટેસ્ટ પ્રક્રિયાના અમલીકરણ છતાં ફ્લાઈટ્સના સંચાલનમાં કોઈ મુશ્કેલી ન આવે. જો આ પ્રસ્તાવને મંજુરી મળી જાય છે તો પાયલટોના નિયમિત પરીક્ષણ માટેના નિયમોમાં મોટો ફેરફાર જોવા મળી શકે છે.
4 ઓગસ્ટના રોજ ફૂકેટથી દિલ્હી આવતી વખતે એર ઈન્ડિયાની ફ્લાઈટ AI2379 અચાનક લગભગ 300 ફૂટ નીચે આવી જવાની ઘટના પછી, ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ સિવિલ એવિએશન (DGCA)એ વિમાનની સુરક્ષાને લઈને કડક વલણ અપનાવ્યું છે. આ ઘટનામાં 24 લોકો ઘાયલ થયા છે. આ મામલાની તપાસ ચાલી રહી છે, ત્યારે પાયલટોને ફરજ પરથી હટાવી દેવામાં આવ્યા છે અને ટેક્નિકલ ખામીઓની સાથે સાથે ક્રૂ સભ્યના પણ મેડિકલ ટેસ્ટની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.
આ ઘટના પછી હાથ ધરવામાં આવેલા પુષ્ટિકારી તબીબી પરીક્ષણમાં જાણવા મળ્યું હતું કે, વિમાનના કેપ્ટન મેરીજુઆના (ગાંજો) માટે પોઝિટિવ હોવાનું જણાયું હતું. આ સિવાય ફ્લાઇટ અચાનક ઉંચાઇ પરથી નીચે આવી તે પહેલા હાઇડ્રોલિક સિસ્ટમ અને ફ્લાઇટ કંટ્રોલ સંબંધિત અનેક તકનીકી ચેતવણીઓ પણ રેકોર્ડ કરવામાં આવી હતી. DGCA હવે આ તમામ પાસાઓની તપાસ કરી રહી છે.
આ ઘટનાએ પ્લેન ઉડાડતા પાઇલટના નિયમિત અને રેન્ડમ ડ્રગ ટેસ્ટિંગ પર પણ સવાલો ઉભા કર્યા છે. ત્યાર પછી, DGCA કોમર્શિયલ એરલાઇન્સમાં સાયકોએક્ટિવ અને માદક પદાર્થોના પરીક્ષણ માટેના નિયમોને વધુ કડક બનાવવાની દિશામાં પગલાં લઈ રહ્યું છે.
નવા નિયમો હેઠળ પાઈલટ અને અન્ય ફ્લાઈટ ક્રૂ મેમ્બરના રેન્ડમ ટેસ્ટિંગનો સ્કોપ વધારી શકાય છે. DGCAએ પણ જોઈ રહ્યું છે કે, કેવી રીતે ડ્રગ ટેસ્ટિંગને વધુ અસરકારક અને નિયમિત બનાવી શકાય, જેથી કોઈ પણ ક્રૂ મેમ્બર કોઈપણ પ્રકારના નશાના પ્રભાવ હેઠળ એરક્રાફ્ટ ચલાવી ન શકે.
એટલે કે એર ઈન્ડિયાની ઘટના પછી DGCA હવે માત્ર આ મામલાની તપાસ પુરતી સીમિત નથી રહી, પરંતુ સમગ્ર ઉડ્ડયન ક્ષેત્રમાં સુરક્ષાના ધોરણોને વધુ મજબૂત કરવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. ઉદ્દેશ્ય સ્પષ્ટ છે, પાઇલટ્સની ફિટનેસ, ડ્રગ ટેસ્ટિંગ અને ટેકનિકલ સલામતી સંબંધિત નિયમોમાં કોઈપણ પ્રકારની બેદરકારીને અવકાશ ન હોવો જોઈએ.