આજના યુગમાં જ્યાં દરેક વ્યક્તિ પોતાના જીવનમાં કંઈક ને કંઈક મેળવવાની અંધાધૂંધ દોડમાં ભાગી રહ્યા છે ત્યાં… હૈયામાં સંતુષ્ટિ રાખો, લોકો મોટા મહેલોમાં પણ રડી રહ્યા છે.
આ એક વાક્ય આપણને જીવનનું સૌથી મોટું અને કડવું સત્ય સમજાવે છે!
આપણે સૌ એક એવા ભ્રમમાં જીવી રહ્યા છીએ કે સુખનો અર્થ માત્ર ભૈતિક વસ્તુઓનો ઢગલો છે. આપણે માની બેઠા છીએ કે જો આપણી પાસે મોટું ઘર, મોંઘી ગાડી અને બેન્ક બેલેન્સ હશે તો આપણે હંમેશા ખુશ રહી શકીશું. પરંતુ શું ખરેખર આવું છે?
આજે ચારે કોર નજર દોડાવીએ તો સમજાય છે કે મોટા મહેલોમાં રહેતા લોકો પાસે બધું જ છે પણ ચેનની ઊંઘ નથી. તેમની પાસે આલીશાન બેડરૂમ છે પણ ત્યાં નિરાંત નથી. તેમની પાસે મોંઘામાં મોંઘા ભોજનનો આનંદ માણવાની ક્ષમતા છે પણ તે ભોજન ખાવા માટે સામે બેસનારું કોઈ સ્વજન નથી. લોકો મહેલોમાં પણ રડી રહ્યા છે કારણ કે તેમણે દોડમાં પોતાનું જીવન જ ગુમાવી દીધું છે. તેઓ પાસે સુવિધાઓ તો છે પણ સંતોષ નથી.
આ જ સત્ય આપણને સંતોષનું મૂલ્ય સમજાવે છે. સંતુષ્ટિનો અર્થ એ ક્યારેય નથી કે આપણે પ્રગતિ કરવાનું કે મહેનત કરવાનું બંધ કરી દઈએ. સંતુષ્ટિ એટલે મહેનત કરવી, પ્રામાણિક રીતે કમાવું પરંતુ જે મળ્યું છે તેના માટે પરમાત્માનો આભાર માનવો અને જે નથી મળ્યું તેની ચિંતામાં પોતાનું વર્તમાન બગાડવું નહીં. સંતુષ્ટિ એટલે પોતાની સરખામણી બીજા સાથે કરવાનું બંધ કરવું.
જ્યારે આપણે બીજાના ઘર, બીજાની ગાડી કે બીજાના જીવન સાથે પોતાની સરખામણી કરવાનું શરૂ કરીએ છીએ ત્યારે આપણા મનમની શાંતિ ડહોળાય જાય છે. આપણે ભૂલી જઈએ છીએ કે દરેક વ્યક્તિનું જીવન એક અલગ આયામ છે. કોઈના જીવનમાં ધન વધારે છે તો કોઈના જીવનમાં સ્વાસ્થ્ય. કોઈ પાસે સમય નથી તો કોઈ પાસે પ્રેમ નથી. જ્યારે આપણે પોતાની પાસે રહેલી વસ્તુઓની કદર કરવાનું શીખી જઈએ છીએ ત્યારે સામાન્ય જીવન પણ સ્વર્ગ જેવું લાગવા માંડે છે.
જીવનમાં સંતુષ્ટિ અને સાચું સુખ મેળવવા માટે આપણે કેટલાક મૂલ્યોને અપનાવવા અત્યંત જરૂરી છે જેમકે…
1. કૃતજ્ઞતાનો ભાવ (Gratitude):
દિવસના અંતે જ્યારે આપણે પથારીમાં સૂઈએ ત્યારે એ વિચારવું જોઈએ કે આજે આપણને શું મળ્યું. આપણી પાસે ખાવા માટે અન્ન છે, પહેરવા માટે વસ્ત્ર છે, રહેવા માટે ઘર છે અને આપણા પર પ્રેમ કરનારું એક કુટુંબ છે. આ બધા માટે ઈશ્વરનો આભાર માનવો એ જ સાચી સંતુષ્ટિ છે.
2. સંબંધોની પ્રાથમિકતા:
મહેલોમાં રડતા લોકો પાસે વસ્તુઓ તો છે પણ સાચા સંબંધો નથી. ધન કમાવાની દોડમાં આપણે આપણા પરિવાર, મિત્રો અને સ્વજનોને સમય નથી આપી શકતા. યાદ રાખજો જીવનના અંતિમ સમયે બેન્ક બેલેન્સ કામ નહીં લાગે પણ કોઈનું હાથ પકડીને કહેવું કે ‘હું તમારી સાથે છું’ એ જ સાચી મૂડી ગણાશે.
3. સાદગીમાં સુખ:
એક સામાન્ય માણસ જે સુકી રોટલી પણ પોતાના પરિવાર સાથે હસીખુશીથી ખાય છે તેનું સુખ એક ધનાઢ્ય વ્યક્તિના વૈભવી ભોજન કરતાં ઘણું વધારે છે. જીવનને અઘરું બનાવવાને બદલે સાદું અને સરળ બનાવીએ.
4. અંતરાત્માની શાંતિ:
સાચો સુખી વ્યક્તિ એ જ છે જેનું મન શાંત છે. ભૌતિક વાતાવરણ ગમે તેવું અશાંત હોય પણ પોતાના મનમાં એક શાંત ખૂણો બનાવી રાખવો એ જ સાચી કળા છે.
ચાલો ત્યારે આજે જ નિર્ણય લઈએ કે આપણે બીજાને જોઈને દુઃખી નહીં થઈએ પણ પોતાની પાસે રહેલી સંપન્નતા માટે ગર્વ અને સંતોષ અનુભવીશું. યાદ રાખજો ઝૂંપડામાં હસતું પરિવાર મહેલોમાં રડતા પરિવાર કરતાં ઘણું વધુ સુખી છે. તમારા હૈયામાં સંતુષ્ટિ રાખો કારણ કે સંતુષ્ટિ એ જ સ્વર્ગ છે!