ક્યારેક અચાનક ધરણા, ક્યારેક પોલીસ સ્ટેશન તરફ કૂચ, ક્યારેક કોઈ પૂર્વ સૂચના વિના કોઈ જગ્યાએ પહોંચી જવું- રાહુલ ગાંધીની પોલિટિક્સમાં ‘સરપ્રાઈઝ’ હવે રણનીતિનો એક ભાગ હોય તેવું લાગે છે. મોદી સરકારને ઘેરવા માટે રાહુલ ગાંધી સતત ગુરિલ્લા રણનીતિનો ઉપયોગ કરતા જોવા મળી રહ્યા છે.
ક્યારેક ઓચિંતા ધરણાં, ક્યારેક પોલીસ સ્ટેશન તરફ કૂચ, તો ક્યારેક કોઈને જણાવ્યા વિના અચાનક કોઈ જગ્યાએ પહોંચી જવું, જ્યાં ઈ મોટી ભીડ પણ નથી, જેથી કોઈને શંકા ન જાય. ક્યારેક એકલા પહોંચવું, તો ક્યારેક નાની ટીમ સાથે. રાહુલ ગાંધી આ યુક્તિનો વારંવાર ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. જોકે, એ પણ સાચું છે કે આ પ્રકારની રણનીતિ તેમના માટે સંપૂર્ણપણે નવી નથી. તેની ઝલક ઘણા સમય પહેલા ભટ્ટા-પારસૌલમાં જોવા મળી હતી, જ્યારે તે ખેડૂતોને મળવા બાઇક પર પશ્ચિમ ઉત્તર પ્રદેશ પહોંચ્યા હતા.
જૂની યુક્તિ, હવે વધુ ધાર
જો કે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં તેમની રણનીતિ વધુ તીવ્ર બની છે. રાહુલ ગાંધી પહેલાથી જ કહી ચૂક્યા છે કે તેઓ પોતાના વિરોધીઓને ન્યૂટ્રલ કરવા માટે તેમની નબળાઈઓ પર વધુ ધ્યાન આપે છે. તેમને આ પ્રેરણા તેમના માર્શલ આર્ટમાંથી કુશળતાથી મળી છે. રાહુલ ગાંધી માર્શલ આર્ટની ઘણી શૈલીની પ્રેક્ટિસ કરી રહ્યા છે. ભારત જોડો યાત્રા દરમિયાન પણ તેઓ આખો દિવસ ચાલ્યા પછી સાંજે ભારત પ્રવાસીઓના માર્શલ આર્ટ્સ ટ્રેનિંગ સેશન લેતા હતા.
નકશા જુઓ
ધરણા પોલિટિક્સ માટે ફિટનેસ ફોર્મ્યૂલા
રસપ્રદ વાત એ છે કે વિરોધની પોલિટિક્સ માટે પણ જબરદસ્ત ઊર્જાની જરૂર પડે છે. રાહુલ ગાંધીએ પોતે એક રીલમાં કહ્યું હતું કે તેમના તમામ વ્યસ્ત કાર્યક્રમ છતા તેઓ શારીરિક તંદુરસ્તીને ખૂબ જ જરૂરી માને છે અને દરરોજ લગભગ એક કલાક કસરત કરે છે.
હકીકત એ છે કે રાહુલ ગાંધી આ વાત પહેલા પણ કહેતા આવ્યા છે, પરંતુ થોડા વર્ષો પહેલા તેમના શબ્દોનો અર્થ અલગ હતો. આજે તે જ વસ્તુઓ અને પદ્ધતિઓને વધુ ધ્યાનપૂર્વક જોવામાં આવે છે. ખાસ કરીને ત્યારે, જ્યારે કોંગ્રેસ જમીની અને ધરણાં પોલિટિક્સમાં તેમની છબીનો ફાયદો ઉઠાવવામાં કોઈ કસર છોડી રહી નથી.
‘જિદ્દી’ વલણ કે સારી રીતે વિચારેલી રણનીતિ?
હાલના દિવસોમાં રાહુલ ગાંધી પોતાની આક્રમક રણનીતિથી સરકારને સતત ઘેરી રહ્યા છે. વડાપ્રધાનના નિવાસસ્થાન તરફ જતા ધરણા પર બેસવું હોય કે પછી સંસદ માર્ગ પોલીસ સ્ટેશનમાં FIR નોંધવા સુધી ત્યાં જ રહેવાનો આગ્રહ હોય, દરેક વખતે પ્રયાસ સંઘર્ષના રાજકીય સંદેશને વધુ ધાર આપવાની જોવા મળે છે. ધરણા પોલિટિક્સમાં રાહુલ ગાંધીનું આ જિદ્દી વલણ તેમના દરેક રાજકીય વારને વધુ આક્રમક બનાવી રહ્યું છે. રાહુલ ગાંધીના નજીકના લોકો માને છે કે તેઓ સાચા-ખોટાના નિર્ણયને રાજકીય નફા-નુકસાનના માપદંડ પર તોલતા નથી. ઘણી વખત તેમણે એવા નિર્ણયો લીધા છે જેના પરિણામ તેમને ભોગવવા પડ્યા, પરંતુ તેમની સાથે કામ કરનારા લોકો કહે છે કે તે જે વિચારે છે તે જ કરે છે.
બ્રાંડ મોદીની સામે ‘એન્ટી મોદી’ બ્રાન્ડ?
રાહુલ ગાંધી સામે પડકાર મોટો છે. ‘બ્રાન્ડ મોદી’નો મજબૂત અને સ્થાપિત રાજકીય વારસો છે. એવામાં રાહુલ ગાંધીના વ્યક્તિત્વને મોદીથી સંપૂર્ણપણે વિરુદ્ધ રાજકીય બ્રાન્ડ તરીકે રજૂ કરવાનો પ્રયાસ જોવા મળી રહ્યો છે. એક બાજુ નિયંત્રિત અને સ્થાપિત સત્તાની બ્રાન્ડ છે, તો બીજી બાજુ અચાનક એક્શનની પોલિટિક્સ છે, રસ્તા પર ઉતરવું અને ટકરાવની રાજનીતિ. હવે જનતાએ નક્કી કરવાનું છે કે, આગામી રાજકીય લડાઈમાં તેને કઈ બ્રાન્ડ વધુ પસંદ આવે છે.