દેશના પૂર્વ PM ડૉ.મનમોહન સિંહે દુનિયાને અલવિદા કહી દીધું. મનમોહન સિંહના પાર્થિવ દેહને દિલ્હીમાં નહેરુ માર્ગ પરના તેમના નિવાસસ્થાને રાખવામાં આવ્યો છે. રાષ્ટ્રપતિ મુર્મુથી લઈને PM નરેન્દ્ર મોદી સુધીના તમામ વરિષ્ઠ નેતાઓએ તેમના નિવાસસ્થાને જઈને શ્રદ્ધાંજલિ આપી હતી. કેન્દ્ર સરકારે આજે એટલે કે 27મી ડિસેમ્બરના રોજ નિર્ધારિત તમામ સરકારી કાર્યક્રમો રદ્દ કરી દીધા છે. હવે દરેકના મનમાં એક જ પ્રશ્ન આવતો હશે કે તેમના અંતિમ સંસ્કાર ક્યારે, ક્યાં અને કેવી રીતે થશે?
પૂર્વ PM ડો.મનમોહન સિંહના અંતિમ સંસ્કાર શનિવારે થશે. તેની પાછળનું સૌથી મોટું કારણ એ છે કે, તેમની પુત્રી અમેરિકામાં રહે છે અને જ્યાં સુધી તેમની પુત્રીઓ નહીં આવે ત્યાં સુધી તેમના અંતિમ સંસ્કાર થઈ શકશે નહીં. મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, પૂર્વ PM મનમોહન સિંહની પુત્રી આજે એટલે કે શુક્રવારે રાત્રે 1 વાગ્યા સુધીમાં અમેરિકાથી પરત ફરશે.
દેશના પૂર્વ વડાપ્રધાનોના અંતિમ સંસ્કાર દિલ્હીના એક ખાસ સ્થળે કરવામાં આવે છે. જેમ કે જવાહરલાલ નેહરુની જેમ ઇન્દિરા ગાંધી અને રાજીવ ગાંધીના અંતિમ સંસ્કાર રાજઘાટ સંકુલમાં કરવામાં આવ્યા હતા. જ્યારે, ઘણા ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાનો માટે એક અલગ સમાધિ પણ બનાવવામાં આવી છે. જેમ કે અટલ બિહારી વાજપેયીની સમાધિને ‘સદૈવ અટલ’ કહેવામાં આવે છે. જો કે, સ્થળની પસંદગી પૂર્વ PM મનમોહન સિંહના પરિવારના હિસાબે જ કરવામાં આવશે. એટલું જ નહીં, ઘણી વખત એવું પણ બને છે કે અંતિમ સંસ્કાર ગૃહ રાજ્યમાં જ કરવામાં આવે છે.
ભારતમાં, ભૂતપૂર્વ PMના અંતિમ સંસ્કાર દરમિયાન વિશેષ રાજકીય પ્રોટોકોલનું પાલન કરવામાં આવે છે. તેનો હેતુ દેશ માટે તેમના યોગદાન અને તેમના પદની ગરિમાનું સન્માન કરવાનો છે. અંતિમ સંસ્કાર પહેલા પૂર્વ PMના પાર્થિવ દેહને દેશના રાષ્ટ્રીય ધ્વજ એટલે કે ત્રિરંગામાં લપેટવામાં આવે છે. આ સિવાય અંતિમ સંસ્કાર દરમિયાન 21 તોપોની સલામી પણ આપવામાં આવે છે. આ સલામ રાજ્યના સર્વોચ્ચ સન્માનનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. પૂર્વ PMની સ્મશાનયાત્રા દરમિયાન સુરક્ષા અને પ્રોટોકોલનું ચુસ્તપણે પાલન કરવામાં આવે છે. સામાન્ય લોકોથી લઈને ખાસ વ્યક્તિઓ તેમાં ભાગ લે છે.
