દર વર્ષે અમેરિકાના સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટ એટલે કે વિદેશ મંત્રાલય દ્વારા એક રિપોર્ટ બહાર પાડવામાં આવે છે. આ અહેવાલમાં છેલ્લા એક વર્ષમાં અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ અને તેમના પરિવારને વિદેશી નેતાઓ પાસેથી મળેલી ભેટની વિગતોનો સમાવેશ થાય છે. આમાં સૌથી મોંઘી ભેટ અમેરિકાની ફર્સ્ટ લેડી જિલ બાઇડેનને આપવામાં આવેલો 7.5 કેરેટનો હીરો છે. જેની કિંમત 20 હજાર ડૉલર (લગભગ 17 લાખ રૂપિયા) છે. જીલ બાઇડેનને આ ભેટ ભારતના PM નરેન્દ્ર મોદી તરફથી મળી છે.
PM નરેન્દ્ર મોદી જૂન 2023માં અમેરિકાની રાજકીય મુલાકાતે ગયા હતા. આ સમય દરમિયાન, તેમણે આ હીરો જીલ બાઇડેનને ભેટમાં આપ્યો હતો. તેમણે આ હીરાને કાશ્મીરી પેપિયર મેચ બોક્સમાં મૂકીને ભેટમાં આપ્યો હતો. આ 7.5 કેરેટનો હીરો પર્યાવરણને અનુકૂળ હીરો છે, જેના નિર્માણમાં સૂર્ય (સૌર) અને પવન (પવન)ની ઊર્જાનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. તે પ્રતિ કેરેટ માત્ર 0.028 ગ્રામ કાર્બન ઉત્સર્જન કરે છે. આ ઉપરાંત આ હીરાને ઈન્ટરનેશનલ જેમોલોજિકલ ઈન્સ્ટિટ્યૂટની જેમોલોજીકલ લેબ તરફથી પ્રમાણપત્ર પણ મળ્યું છે.
ફેબ્રુઆરી 2023માં રજૂ કરાયેલા બજેટમાં, ભારત સરકારે પ્રયોગશાળામાં બનાવવામાં આવેલા હીરાના ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે કેટલાક પગલાં લીધાં હતાં. જેમાં આ હીરાના બીજ પર લાગનારી 5 ટકા કસ્ટમ ડ્યુટીને પણ હટાવી દેવામાં આવી હતી. સરકારે IIT મદ્રાસને પ્રયોગશાળામાં ઉગાડેલા હીરા પર સંશોધન કરવા અને તેને બનાવવા માટે 5 વર્ષ માટે ગ્રાન્ટ આપવાની પણ જાહેરાત કરી હતી. PM મોદીએ જીલ બાઇડેનને જે હીરો ભેટમાં આપ્યો હતો તે આવી જ એક લેબમાં બનાવવામાં આવ્યો હતો.
અમેરિકામાં સામાન્ય રીતે રાષ્ટ્રપતિ અને તેમના પરિવારને મળેલી ભેટો પોતાની પાસે રાખી શકે છે. પરંતુ જે ભેટો ખૂબ મોંઘી હોય છે, તેને અમેરિકન નેશનલ આર્કાઈવ્સમાં રાખવામાં આવે છે અથવા વ્હાઇટ હાઉસમાં પ્રદર્શનમાં મૂકવામાં આવે છે. મીડિયા સૂત્રોના એક અહેવાલ મુજબ PM મોદી દ્વારા આપવામાં આવેલા હીરાને વ્હાઇટ હાઉસની પૂર્વ વિંગમાં પ્રદર્શનમાં મૂકવામાં આવશે. બાકીની બધી ભેટ આર્કાઇવ્સમાં મોકલવામાં આવશે. ભેટ મેળવનારાઓ પાસે તેને ખરીદવાનો વિકલ્પ પણ છે. તેઓ US સરકારને તેની બજાર કિંમત આપીને તે ભેટ ખરીદી શકે છે. જો કે, મોંઘી ભેટ સાથે આવું ભાગ્યે જ જોવા મળે છે.
અમેરિકન કાયદા અનુસાર, જો વિદેશી નેતાઓ અને તેમના સમકક્ષો પાસેથી મળેલી ભેટની કિંમત 480 ડૉલર (લગભગ 41 હજાર રૂપિયા)થી વધુ હોય, તો ત્યાંના એક્ઝિક્યુટિવ સાથે જોડાયેલા લોકોએ તેની માહિતી આપવી પડતી હોય છે. US સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટની પ્રોટોકોલ ઓફિસ આ ભેટોની યાદી બનાવે છે. ત્યાંના ફેડરલ રજિસ્ટરની શુક્રવારની આવૃત્તિ અનુસાર, ઘણા CIA કર્મચારીઓએ મોંઘી ઘડિયાળો, પરફ્યુમ અને મોંઘા દાગીના મળ્યાની જાણ કરી હતી.
આ બધી ભેટોને ખતમ કરી દેવામાં આવી છે. ખતમ કરાયેલી ભેટની કિંમત 1 લાખ 32 હજાર ડૉલર (અંદાજે 1 કરોડ 13 લાખ રૂપિયા) હતી. CIAના ડાયરેક્ટર વિલિયમ બર્ન્સને તેમનો એક ગુપ્ત વિદેશી સ્ત્રોત તરફથી એસ્ટ્રોલોજિકલ કેમેરા અને ટેલિસ્કોપ મળ્યો હતો, જેની કિંમત લગભગ 15 લાખ છે. જોકે, ડિરેક્ટર બર્ન્સે તેને વહીવટીતંત્રને સોંપી દીધો હતો. બર્ન્સે જણાવ્યું કે, તેમણે ભેટમાં મળેલી એક ઓમેગા ઘડિયાળનો નાશ કર્યો હતો, જેની કિંમત અંદાજે 9.5 લાખ રૂપિયા હતી.
