સુપ્રીમ કોર્ટે વૃંદાવનમાં બાંકે બિહારી મંદિરના સંચાલન અને તેની આસપાસના વિસ્તારના વિકાસ પર દેખરેખ રાખવા માટે નિવૃત્ત હાઇકોર્ટના ન્યાયાધીશની આગેવાની હેઠળ એક સમિતિ બનાવવાનો સંકેત આપ્યો છે. સુનાવણી 5 ઓગસ્ટ, મંગળવાર સવારે 10:30 વાગ્યા સુધી મુલતવી રાખવામાં આવી છે.
મંદિરના સંચાલન અંગે રાજ્ય સરકારના વટહુકમનો વિરોધ કરતી અરજી મંદિર વ્યવસ્થાપન સમિતિએ દાખલ કરી છે. સમિતિએ સુપ્રીમ કોર્ટના 15 મેના નિર્ણયનો પણ વિરોધ કર્યો છે, જેમાં રાજ્ય સરકારને બાંકે બિહારી કોરિડોર બનાવવા માટે મંદિરના ભંડોળનો ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી.
અરજદાર વતી વરિષ્ઠ વકીલ શ્યામ દીવાને કહ્યું કે બાંકે બિહારી મંદિર એક ખાનગી મંદિર છે. ધાર્મિક પ્રવૃત્તિઓ અને તેમાં સંચાલન અંગે બે જૂથો વચ્ચે વિવાદ હતો. રાજ્ય સરકારે સત્તા વિના તેમાં દખલ કરી. રાજ્ય સરકાર આ મામલો સુપ્રીમ કોર્ટમાં લઇ આવ્યા અને કોરિડોર માટે મંદિરના ભંડોળનો ઉપયોગ કરવાનો આદેશ મેળવ્યો. આ પછી, સરકારે ઉતાવળમાં એક વટહુકમ પણ બહાર પાડ્યો. પરિણામ એ આવ્યું કે મંદિરની સ્થાપના કરનારા અને સદીઓથી તેનું સંચાલન કરતા ગોસ્વામીઓ સંચાલનથી બહાર થઈ ગયા.
શરૂઆતમાં, ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંત અને ન્યાયાધીશ જોયમાલ્યા બાગચીની બેન્ચે મંદિર સમિતિને તીખા પ્રશ્નો પૂછ્યા. કોર્ટે કહ્યું, ‘મંદિર ખાનગી હોઈ શકે છે, પરંતુ દેવતા દરેકના છે. લાખો ભક્તો ત્યાં આવે છે. મંદિરના ભંડોળનો ઉપયોગ ભક્તોની સુવિધા અને સુરક્ષા સંબંધિત વિકાસ માટે કેમ ન કરી શકાય? તમે શા માટે ઇચ્છો છો કે બધા ભંડોળ તમારા ખિસ્સામાં જાય?’ સુપ્રીમ કોર્ટે એમ પણ કહ્યું કે અરજદારે રાજ્ય સરકારના કાયદાને હાઇકોર્ટમાં પડકારવો જોઈએ.
કોર્ટના કડક પ્રશ્નોના જવાબમાં, દીવાને કહ્યું, ‘હકીકત એ છે કે અમને સાંભળ્યા વિના સુપ્રીમ કોર્ટમાંથી આવો આદેશ કેવી રીતે આવ્યો? મામલો કંઈક બીજો હતો, અચાનક આદેશ આવ્યો કે મંદિરના ભંડોળનો ઉપયોગ કોરિડોર બનાવવા માટે કરવામાં આવે.’ આ સાથે સંમત થતાં તેમણે કહ્યું કે કોઈ સ્થળનો વિકાસ સરકારની જવાબદારી છે. જો તેને જમીન સંપાદન કરવી હોય, તો તે પોતાના પૈસાથી તે કરી શકે છે.
લગભગ 50 મિનિટ સુધી ચાલેલી સુનાવણી પછી, ન્યાયાધીશોએ સંકેત આપ્યો કે, 15 મેના આદેશને પાછો ખેંચી શકાય છે. હાલ પૂરતો, મંદિરના સંચાલન માટે નિવૃત્ત હાઈકોર્ટના ન્યાયાધીશની આગેવાની હેઠળની સમિતિની રચના કરી શકાય છે. તેમાં જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવશે. આ વિસ્તારના ઐતિહાસિક મહત્વને ધ્યાનમાં રાખીને, તેની આસપાસના વિકાસ માટે ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણની પણ મદદ લેવામાં આવશે. કોર્ટે કહ્યું કે ધાર્મિક પર્યટનને પ્રોત્સાહન આપવું જોઈએ. આ માટે યોગ્ય સુવિધાઓનો વિકાસ જરૂરી છે.
