ગુજરાત ઈન્ડસ્ટ્રીયલ ડેવલપમેન્ટ કોર્પોરેશન (GIDC) ગુજરાતના ઔદ્યોગિક વિકાસનું મજબૂત પાયારૂપ રહ્યું છે જે રાજ્યને બિઝનેસ-ફ્રેન્ડલી ગણાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. 2019થી 2025 સુધી GIDC અને તેના અધિકારીઓ પર લાગેલા ભ્રષ્ટાચાર, ગેરરીતિ અને લાંચખોરીના આરોપોએ આ સંસ્થાની વિશ્વસનીયતા પર ગંભીર સવાલો ઉભા કર્યા છે. જમીન વિતરણ, ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ, લાંચખોરી અને કોન્ટ્રાક્ટમાં અનિયમિતતાઓના કારણે ઉદ્યોગકારો ખુલ્લી લૂંટનો ભોગ બની રહ્યા છે જેના પરિણામે ભૂપેન્દ્ર પટેલની ભાજપ સરકાર સામે ઉદ્યોગકારોમાં અંદરખાને રોષ અને અસંતોષ ફેલાયો છે.
GIDCના મુખ્ય ઈજનેરો અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઘોટાળા (2019-2025).
ગાંધીનગરની GIDC વડી કચેરીમાં 2019થી 2025 દરમિયાન મુખ્ય ઈજનેરો (Chief Engineers) દ્વારા ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સમાં મોટા પાયે ગેરરીતિઓ થઈ હોવાનું બહાર આવ્યું છે. CAG રિપોર્ટ્સ અનુસાર, રોડ, બ્રિજ અને ડ્રેનેજ સિસ્ટમ જેવા પ્રોજેક્ટ્સમાં ખોટા બિલો, નબળી ગુણવત્તાની સામગ્રી અને અયોગ્ય ખર્ચના આરોપો નોંધાયા. 2023-24માં ₹100-150 કરોડના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સ્કેમમાં ખોટા બિલો અને વધારાના ચુકવણાંનો ઉલ્લેખ થયો જેમાં મુખ્ય ઈજનેરોની સંડોવણીની શંકા છે. આ ઘોટાળાઓએ GIDCના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની વિશ્વસનીયતા પર પ્રશ્ન ઉભા કર્યા છે.
જમીન વિતરણ અને લાંચખોરીના આરોપો પણ સમજવા યોગ્ય છે.
2024માં કોંગ્રેસ નેતા શક્તિસિંહ ગોહિલે દહેજ અને સાયખા GIDCમાં ₹2,000 કરોડના જમીન વિતરણ સ્કેમનો આરોપ લગાવ્યો. આમાં જમીનને ‘સેચ્યુરેટેડ’ જાહેર કરી ઓક્શન વિના ₹2,845/વર્ગ મીટરે ફાળવવામાં આવી જ્યારે ઓક્શનથી ₹10,000/વર્ગ મીટર મળી શક્યું હોત. આનાથી સરકારને ₹1,570 કરોડનું નુકસાન થયું. સોશિયલ મીડિયા માં આ મુદ્દે તીવ્ર ચર્ચા થઈ જેમાં ઉદ્યોગકારોએ પારદર્શી પ્રક્રિયાની માંગ કરી. વધુમાં તાજેતરમાં સપ્ટેમ્બર 2025માં સુરતના ભાટપોર GIDCમાં ડેપ્યુટી એક્ઝિક્યુટિવ એન્જિનિયર પરિમલ પટેલને ₹50,000ની લાંચ લેતા ACBએ પકડ્યા જે શેડ તોડવાની પરમિશન માટે હતી. આવા કેસો નાના ઉદ્યોગકારો માટે રોજિંદી મુશ્કેલીઓ ઉભી કરે છે.
GIDC ની પ્રાદેશિક કચેરીઓ: લાંચ ઉઘરાણા કરવાનું મુખ્ય કેન્દ્ર બન્યા.
અમદાવાદ, સુરત, ગાંધીનગર, મહેસાણા, જૂનાગઢ અને ભૂજની GIDC પ્રાદેશિક મેનેજર કચેરીઓ લાંચખોરીનું કેન્દ્ર બની ગઈ છે. ઉદ્યોગકારોના જણાવ્યા મુજબ ટ્રાસફર પરમિશન, યુટિલાઇઝેશન પ્રક્રિયા અને બાંધકામ મંજૂરી માટે લાંચની માંગણી રોજિંદી બની છે. અંકલેશ્વર GIDCમાં 2024માં ₹5,000 કરોડના ડ્રગ્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ કેસમાં (518 કિલો કોકેન) અધિકારીઓની નિગરાનીમાં ગેરરીતિના આરોપો લાગ્યા. આવી ઘટનાઓએ પ્રાદેશિક કચેરીઓને ‘ઉઘરાણાનું ઉત્તમ સ્થાન’ બનાવ્યું છે જેનાથી નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગકારો ખાસ કરીને પરેશાન છે.
ગુજરાત સરકારે એન્ટી-કરપ્શન બ્યુરો (ACB) અને ગુજરાત વિજિલન્સ કમિશન (GVC) દ્વારા કેટલીક કાર્યવાહી થઈ છે. 2024માં સરકારે ભ્રષ્ટ અધિકારીઓની મિલકત જપ્તીનો નવો કાયદો લાવવાની જાહેરાત કરી અને ACBએ 2023માં 66 કેસોમાં 94 વ્યક્તિઓને પકડ્યા છે જેમાં ₹38.07 લાખની લાંચ જપ્ત થઈ. વિરોધી પક્ષો અને ઉદ્યોગકારોનું માનવું છે કે આ પગલાં અપૂરતા છે. મોટા ઘોટાળાઓ જેવા કે જમીન વિતરણ અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સ્કેમ પર પૂરતી તપાસ થઈ નથી. મોટા ઉદ્યોગકારોના નિવેદનો દર્શાવે છે કે ભૂપેન્દ્ર પટેલની સરકાર આ મુદ્દે GIDC ને કાબૂ લેવામાં નિષ્ફળ રહી છે જેનાથી ઉદ્યોગકારોમાં ભારે અસંતોષ ફેલાયો છે.
ગુજરાતના ઉદ્યોગકારો યેનકેન પ્રકારે લૂંટનો ભોગ બની રહ્યા છે. લાંચની માંગણીઓ, વિલંબિત મંજૂરીઓ અને નબળા ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના કારણે નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગોનો ખર્ચ વધે છે અને નિરાશા વધે છે. 2025માં AAP અને કોંગ્રેસે ₹100 કરોડના ઈન્વેસ્ટમેન્ટ સ્કેમનો આરોપ લગાવ્યો જેમાં GIDCના અધિકારીઓએ ખોટા દસ્તાવેજો દ્વારા ફંડ ડાયવર્ટ કર્યા. આવા આરોપો ગુજરાતના ઔદ્યોગિક વાતાવરણને નુકસાન પહોંચાડે છે જેનાથી રોકાણકારોનો વિશ્વાસ ઘટે છે.
અહીં નોંધવું રહ્યું કે GIDCના લાંચીયા અધિકારીઓ, ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઘોટાળા અને જમીન વિતરણની ગેરરીતિઓએ ગુજરાતના ઉદ્યોગકારોને ત્રાહીમામ કર્યા છે. ગાંધીનગરની વડી કચેરીથી લઈને અમદાવાદ, સુરત, મહેસાણા, જૂનાગઢ અને ભૂજની પ્રાદેશિક કચેરીઓ લાંચખોરીનું કેન્દ્ર બની છે. સરકારની નિષ્ફળતાએ ઉદ્યોગકારોમાં રોષ ફેલાવ્યો છે જે ગુજરાતના આર્થિક વિકાસને જોખમમાં મૂકે છે. સરકારે કડક તપાસ, પારદર્શી નીતિઓ અને ઝડપી કાર્યવાહી દ્વારા આ મુદ્દાઓનું નિરાકરણ કરવું જરૂરી છે નહીં તો ગુજરાતનું ‘ઈન્ડસ્ટ્રી હબ’ તરીકેનું નામ ડૂબી શકે છે.