દુબઈમાં અમેરિકી સૈન્ય બેઝ નથી, તો પણ ઈરાને કેમ ત્યાં હુમલો કર્યો?

ઈરાને અમેરિકા અને ઈઝરાયલ સામે મધ્ય પૂર્વમાં છેડેલા જંગ બાદ હવે આઠ મુસ્લિમ દેશો પર હુમલો કર્યો છે. આ હુમલાઓમાં સૌથી વધુ નુકસાન સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) ના આર્થિક પાટનગર ગણાતા દુબઈ શહેરને થયું છે. 28 ફેબ્રુઆરીના રોજ ઈરાને દુબઈ પર મિસાઈલોનો મારો ચલાવ્યો હતો, જેના કારણે શહેરમાં ભારે તબાહી સર્જાઈ હતી અને ઈમરજન્સી જાહેર કરવી પડી હતી. આ હુમલામાં ઓછામાં ઓછા બે લોકોના મોત થયાના અહેવાલ છે.

સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ ઊભો થાય છે કે દુબઈમાં અમેરિકાનું કોઈ સૈન્ય મથક (Military Base) નથી, તો પછી ઈરાને તેને કેમ નિશાન બનાવ્યું? નિષ્ણાતોના મતે તેની પાછળ દુબઈનું આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક મહત્વ જવાબદાર છે.

દુબઈમાં અમેરિકાનું વધતું રોકાણ અને વ્યાપાર

દુબઈ માત્ર પ્રવાસન જ નહીં, પણ અમેરિકી રોકાણનું પણ મોટું કેન્દ્ર છે.

• રોકાણ: 2015 થી 2024 વચ્ચે દુબઈમાં અંદાજે 21.7 બિલિયન ડોલર (આશરે ₹1.8 લાખ કરોડ) નું અમેરિકી રોકાણ આવ્યું છે.
• કંપનીઓ: શહેરમાં 1,500 થી વધુ અમેરિકી કંપનીઓની ઓફિસ છે, જેમાં Boeing, Microsoft, IBM અને Google જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓ સામેલ છે.
• વ્યાપાર: 2024માં અમેરિકા અને UAE વચ્ચેનો દ્વિપક્ષીય વ્યાપાર આશરે 34.4 બિલિયન ડોલર રહ્યો હતો.

જેબેલ અલી પોર્ટનું વ્યૂહાત્મક મહત્વ

દુબઈનું જેબેલ અલી પોર્ટ વિશ્વનું સૌથી મોટું માનવસર્જિત બંદર છે. અહીં અમેરિકી યુદ્ધ જહાજોને રોકાવાની સુવિધા મળે છે, જે ઈરાન માટે ખતરો છે. ઈરાને આ વ્યૂહાત્મક મહત્વને ધ્યાનમાં રાખીને 137 બેલેસ્ટિક મિસાઈલો અને 209 ડ્રોન છોડ્યા હતા.

પડોશી દેશો પર હુમલા પાછળની ઈરાનની રણનીતિ

ઈરાનની રણનીતિ પાછળ મુખ્યત્વે આર્થિક નુકસાન પહોંચાડવાનો હેતુ છે:

• આર્થિક પ્રહાર: ઈરાન માને છે કે જો તેના શાસન પર સંકટ આવે, તો તેણે UAE અને સાઉદી અરેબિયા જેવા સમૃદ્ધ પડોશીઓને પણ આર્થિક ફટકો મારવો જોઈએ.
• ટુરિઝમને નુકસાન: પામ જુમેરાહ અને બુર્જ ખલીફા જેવા પ્રવાસન સ્થળો નજીક હુમલા કરીને ઈરાન દુબઈની વૈશ્વિક છબી અને પ્રવાસન ઉદ્યોગને તોડવા માંગે છે.

શું ઈરાન સફળ થશે?

ઈરાન ઈચ્છે છે કે દુબઈ અને UAE અમેરિકા પર દબાણ લાવે જેથી તે તેની નીતિઓ બદલે. જોકે, આ રણનીતિ ઈરાન પર જ ઉંધી પડી શકે છે. દુબઈ અને સાઉદી અરેબિયાએ આ મામલે એકજૂટતા બતાવી છે. આ હુમલા બાદ ઈરાન આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે વધુ અલગ-થલગ પડી શકે છે.

 દુબઈ પરનો હુમલો માત્ર ભૌતિક નુકસાન માટે નહીં, પરંતુ અમેરિકાના આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક હિતોને નબળા પાડવા માટે હતો, જેનાથી પ્રાદેશિક શાંતિ પર ગંભીર જોખમ ઊભું થયું છે.