પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા આ યુદ્ધે સમગ્ર વિશ્વને મુશ્કેલીમાં મૂકી દીધું છે. ક્રૂડ ઓઈલના વધતા જતા ભાવ સમગ્ર વિશ્વને અસર કરી રહ્યા છે. આ દરમિયાન, એવા સમાચાર આવ્યા છે કે, યુદ્ધ શરૂ થયા પછી ઈરાને તેલ વેચીને લાખો ડૉલરની કમાણી કરી લીધી છે. યુદ્ધ દરમિયાન, ઈરાન એકમાત્ર એવો દેશ છે જેણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા સતત તેલ ટેન્કરો મોકલવાનું ચાલુ રાખ્યું છે. એક અંદાજ મુજબ, ઈરાન આમાંથી દરરોજ રૂ. 1,200 કરોડથી વધુની કમાણી કરી રહ્યું છે.
યુદ્ધ શરૂ થયા પછી તેલના ભાવમાં ભારે વધારો થયો છે, જેનાથી ઈરાનને બેવડો ફાયદો થયો છે. ઈરાનનું ક્રૂડ ઓઈલ મોટે ભાગે ચીનને વેચવામાં આવે છે. જ્યારથી બોમ્બમારો શરૂ થયો ત્યારથી, આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવ બેન્ચમાર્ક પોતે પ્રતિ બેરલ 100 ડૉલરથી ઉપર વધી ગયો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવ બેન્ચમાર્ક ઉત્તર સમુદ્રમાં મળતા બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઈલ પર નક્કી કરવામાં આવે છે. હવે, બજારમાં કોઈ તેલ નથી. તેથી, ઈરાની તેલ, જે એક સમયે ખૂબ સસ્તું હતું, તે હવે ઊંચા ભાવે વેચાઈ રહ્યું છે.
અંદાજ મુજબ માર્ચમાં ઈરાનની તેલ નિકાસ યુદ્ધ પહેલાના સ્તરે રહી હતી, જે દરરોજ આશરે 1.6 મિલિયન બેરલનું ઉત્પાદન કરે છે. મીડિયા સૂત્રોના અહેવાલ મુજબ, ઈરાની ક્રૂડ ઓઈલ વહન કરતા જહાજો ખાર્ગ ટાપુ ટર્મિનલ પર સતત લોડ થઈ રહ્યા છે અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા પર્સિયન ગલ્ફમાંથી બહાર નીકળી રહ્યા છે. છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં આ પ્રવૃત્તિ વધુ ઝડપી બની છે, જ્યારે અન્ય ગલ્ફ દેશોના શિપમેન્ટને ત્યાંથી નીકળવામાં ખુબ જ મુશ્કેલી પડી રહી છે.
જ્યારે અમેરિકા અને ઈઝરાયલ રોજિંદા હવાઈ હુમલાઓ દ્વારા ઈરાનને ભારે નુકસાન પહોંચાડી રહ્યા છે, ત્યારે ઈરાને તેના વળતા હુમલાઓ દ્વારા તેમને નબળા પાડ્યા છે. તેલના ભાવ પર યુદ્ધની અસરને ઓછી કરવાના પ્રયાસરૂપે, અમેરિકાએ એક આશ્ચર્યજનક પગલું ભર્યું છે. તેણે ઈરાની તેલના મોટા સ્ટોક પરના પ્રતિબંધોને અસ્થાયી રૂપે હટાવી દીધા છે, જે પહેલાથી જ ટેન્કરોમાં સમુદ્રમાં હતા. આ પગલાથી ઈરાનને યુદ્ધ દરમિયાન વધુ ફાયદો થવાની અપેક્ષા છે.
અંદરના મીડિયા સૂત્રોના અંદાજ અને ઈરાનના મુખ્ય ગ્રેડ ક્રૂડ ઓઈલ, ‘ઈરાનીયન લાઇટ’ના ભાવના આધારે, ઈરાને વેચાણમાંથી દરરોજ આશરે 139 મિલિયન ડૉલર (રૂ. 1,200 કરોડથી વધુ)ની કમાણી કરી છે. આ ફેબ્રુઆરીમાં 115 મિલિયન ડૉલર (રૂ. 950 કરોડ)થી વધુ છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બેન્ચમાર્ક, બ્રેન્ટની તુલનામાં ઈરાની તેલ વધુ મોંઘુ થઈ રહ્યું છે. આ અઠવાડિયાની શરૂઆતમાં, ભાવ તફાવત પ્રતિ બેરલ 2.10 ડૉલર સુધી ઘટી ગયો, જે લગભગ એક વર્ષમાં સૌથી ઓછો છે. યુદ્ધ પહેલા, આ તફાવત 10 ડૉલરથી વધુ હતો. આમ બધું મળીને જોવા જઈએ તો, આ યુદ્ધને કારણે ઈરાની તેલના ભાવમાં વધારો થઇ ગયો છે.
ઈરાન માટે પ્રતિ બેરલ ઊંચી વેચાણ કિંમત નિર્ણાયક છે, જેને US અને ઇઝરાયલી હવાઈ હુમલાથી ભારે નુકસાન સહન કરવું પડ્યું છે અને તેણે તેના બરબાદ અર્થતંત્રને પુનઃનિર્માણ અને ટેકો આપવા માટે ભારે રોકાણ કરવું પડશે.
