યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઇરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધને કારણે, દેશમાં LPG કટોકટી છે. આ કટોકટી વચ્ચે, નવા LPG કનેક્શન સ્થગિત કરવામાં આવ્યા છે. એક મહિનાથી વધુ સમયથી, દેશભરની સરકારી તેલ કંપનીઓએ હમણાં નવા કનેક્શન કોઈને આપ્યા નથી. નવા કનેક્શન પર પ્રતિબંધનું મુખ્ય કારણ મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલ યુદ્ધ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા ટ્રાફિકમાં વિક્ષેપ છે. આનાથી દેશભરમાં LPG સપ્લાય પર ગંભીર અસર પડી છે.
LPG સપ્લાયમાં વિક્ષેપથી લોકોમાં વ્યાપક ચિંતા ફેલાઈ છે. ભારત LPGનો વિશ્વનો બીજો સૌથી મોટો આયાતકાર દેશ છે. દેશને વાર્ષિક 33 મિલિયન ટન LPGની જરૂર પડે છે, જેમાંથી 65 ટકા જરૂરિયાત આયાત દ્વારા પૂર્ણ થાય છે. આ આયાતનો 90 ટકા ભાગ પશ્ચિમ એશિયામાંથી આવે છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિશ્વની કુલ માંગના પાંચમા ભાગનો પુરવઠો પૂરો પાડે છે. ઈરાન યુદ્ધે ટેન્કર ટ્રાફિકને અસર કરી છે, જેના કારણે ભારત જેવા દેશોમાં LPG શિપમેન્ટ અનિશ્ચિત બન્યું છે.
પરિણામે, તેલ કંપનીઓએ હાલના જુના ગ્રાહકોને પ્રાથમિકતા આપીને નવા કનેક્શન આપવાનું બંધ કરી દીધું છે. પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયના વરિષ્ઠ અધિકારી સુજાતા શર્માએ આ વાતની પુષ્ટિ કરી છે. તેમણે કહ્યું, ‘હાલમાં, કોઈ નવા કનેક્શન આપવામાં આવી રહ્યા નથી. નવા કનેક્શન ક્યારે આપવામાં આવશે તેની કોઈ ચોક્કસ સમયરેખા આપવામાં આવી નથી.’
LPG વિતરકો અને સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે, તેલ કંપનીઓએ હાલના ઘરેલુ ગ્રાહકોને અવિરત LPG પુરવઠો જાળવવાને પ્રાથમિકતા આપી છે. ઓનલાઈન સિસ્ટમમાં નવી અરજીઓ સ્વીકારવામાં આવી રહી નથી. જોકે આ અંગે કોઈ સરકારી આદેશ બહાર પાડવામાં આવ્યો નથી, પરંતુ ડીલરોને અનૌપચારિક રીતે હાલ માટે નવા કનેક્શન ન આપવા માટે કહેવામાં આવ્યું છે.
ભારત પેટ્રોલિયમની LPG બ્રાન્ડ, BharatGasએ સોશિયલ મીડિયા પર ગ્રાહકની ફરિયાદનો જવાબ આપતા કહ્યું, ‘ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ વચ્ચે નવા LPG જોડાણો આપવાનું કામચલાઉ ધોરણે બંધ કરવામાં આવ્યું છે. વિતરકો ફક્ત હાલના જુના ગ્રાહકોને અવિરત પુરવઠો સુનિશ્ચિત કરવા માટે રિફિલ આપવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છે.’ પેટ્રોલિયમ મંત્રાલયે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે, ઘરોમાં પરિવારને પુરવઠો મળી રહે તે માટે ટોચની પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે. કોઈપણ વિતરકને સ્ટોક આઉટ થવાની કોઈ ફરિયાદ મળી નથી.
યુદ્ધ શરૂ થયું ત્યારથી, સરકારે માંગને નિયંત્રિત કરવા બુકિંગ માટેનો સમયગાળો વધારી દીધો છે. શહેરી વિસ્તારોમાં 25 દિવસનો અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં 45 દિવસનો સમયગાળો જરૂરી બનાવ્યો છે. આ ઉપરાંત, સરકાર ઘરોને PNGમાં શિફ્ટ કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે. માર્ચની શરૂઆતથી 8,00,000થી વધુ PNG કનેક્શન આપવામાં આવ્યા છે. આમાંથી ઘણા ઘરોએ તેમના LPG કનેક્શન છોડી દીધા છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં, એક જ ઘરમાં અન્ય કનેક્શન સાથે સિલિન્ડર શેર કરવાનું બંધ કરવામાં આવ્યું છે.