પશ્ચિમ બંગાળના રાજકારણમાં એક ઐતિહાસિક પલટો આવ્યો છે, જેની કલ્પના પણ તાજેતરમાં કોઈએ કરી ન હતી. 1998માં તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (TMC)ની સ્થાપના કરનાર મમતા બેનર્જીને તેમના જ પક્ષમાં એક બળવાખોર જૂથ દ્વારા તેમના પદ પરથી હાંકી કાઢવામાં આવ્યા છે. વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કારમી હારના લગભગ 6 અઠવાડિયા પછી, વિપક્ષના નેતા ઋતબ્રત બેનર્જીના નેતૃત્વમાં આ પાર્ટીમાં સૌથી મોટો બળવો છે.
કોલકાતાના ન્યુ ટાઉનમાં એક હોટલમાં આયોજિત બળવાખોર જૂથની એક ખાસ રાષ્ટ્રીય સંમેલનની બેઠકમાં, શક્તિશાળી નેતા અને ભૂતપૂર્વ મંત્રી અરૂપ રોયને સર્વાનુમતે મૂળ TMCના નવા રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ તરીકે ચૂંટવામાં આવ્યા, જે મમતા બેનર્જીના સ્થાને આવ્યા. બળવાખોર જૂથનો દાવો છે કે તેમને 80માંથી 65 ધારાસભ્યો અને મોટી સંખ્યામાં કાઉન્સિલરોનો ટેકો છે. આ બળવાથી TMCના સત્તાવાર રેન્કમાં ઉથલપાથલ મચી ગઈ છે, અને પાર્ટી પર નિયંત્રણ મેળવવાની લડાઈ હવે દેશના સૌથી મોટા રાજકીય યુદ્ધોમાંની એક બની ગઈ છે.
70 વર્ષીય અરૂપ રોયને પશ્ચિમ બંગાળના રાજકારણમાં, ખાસ કરીને હાવડા જિલ્લામાં, સૌથી પ્રભાવશાળી અને પાયાના નેતાઓમાંના એક માનવામાં આવે છે. વ્યવસાયે વકીલ, રોયની રાજકીય કારકિર્દી લાંબી રહી છે. 1998માં, જ્યારે મમતા બેનર્જીએ કોંગ્રેસથી અલગ થઈને TMCની રચના કરી, ત્યારે તેઓ કોંગ્રેસ છોડીને ‘દીદી’ સાથે મજબૂત રીતે ઉભા રહેલા પ્રથમ નેતાઓમાંના એક હતા. રોયે સતત હાવડા સેન્ટ્રલ એસેમ્બલી બેઠક જીતી છે, 2011, 2016, 2021 અને તાજેતરમાં પૂર્ણ થયેલી 2026ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં તેને જોરદાર રીતે જીતી છે. તેમણે 2011થી 2026 સુધી મમતા બેનર્જી સરકારમાં સહકારી વિભાગના કેબિનેટ મંત્રી તરીકે સેવા આપી હતી. અરૂપ રોયના ચૂંટણી સોગંદનામા મુજબ, તેમની કુલ સંપત્તિ રૂ. 4.9 કરોડ છે, જ્યારે તેમનું દેવું રૂ. 22.8 લાખ છે. તેમની જાહેર વાર્ષિક આવક રૂ. 31.2 લાખ છે.
ઋતબ્રત બેનર્જીની આગેવાની હેઠળની નવી 30 સભ્યોની તૃણમૂલ રાષ્ટ્રીય કાર્યકારી સમિતિએ પાર્ટીના સમગ્ર માળખામાં ફેરફાર કર્યો છે. આ નવી સમિતિની રચના સાથે, મમતા બેનર્જીના ભત્રીજા, અભિષેક બેનર્જીએ રાષ્ટ્રીય મહાસચિવ તરીકેના પદ પરથી આપમેળે રાજીનામું આપી દીધું છે. બળવાખોર જૂથે મમતા બેનર્જી પ્રત્યે થોડી ઉદારતા દાખવી છે, તેમને નવી પાર્ટીમાં મુખ્ય સલાહકારનું પદ ઓફર કર્યું છે.
નવી સમિતિમાં મુખ્ય હોદ્દાઓ પર નિમણૂકો નીચે મુજબ છે: પ્રમુખ-અરૂપ રોય, ઉપપ્રમુખ-ફિરહાદ હકીમ, અરૂપ બિશ્વાસ, રથિન ઘોષ અને સબીના યાસ્મીન, મહાસચિવો-રુતબ્રત બેનર્જી, જાવેદ ખાન અને સંદીપન સાહા, ખજાનચી-અખ્રુઝમાન અંસારી.
બળવાખોર જૂથે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, તેઓ ટૂંક સમયમાં ભારતીય ચૂંટણી પંચ (ECI)નો સંપર્ક કરીને અસલી ઓલ ઈન્ડિયા તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (AITC) તરીકે માન્યતા મેળવવા અને પાર્ટી પ્રતીકનો દાવો કરશે. તેમણે પાર્ટીના બેંક ખાતાઓ અને ભંડોળનું ઓડિટ કરવા માટે એક ઓડિટરની નિમણૂક કરવાનો પણ નિર્ણય લીધો છે.
આ ઐતિહાસિક બળવા વચ્ચે, મમતા બેનર્જી શાંત બેસવાના મૂડમાં નથી. તેમણે તાત્કાલિક ન્યૂ ટાઉનની બીજી હોટલમાં તેમના વફાદાર ધારાસભ્યો અને કાઉન્સિલરો સાથે એક કટોકટી બેઠક યોજી. તેના થોડા સમય પછી, મમતા બેનર્જીએ દિલ્હીમાં ચૂંટણી પંચ (ECI)ને એક પત્ર મોકલીને, પદાધિકારીઓની નવી 24 સભ્યોની યાદી સુપરત કરીને પોતાને TMCના સત્તાવાર પ્રમુખ જાહેર કર્યા.
મમતા બેનર્જી છાવણીના વરિષ્ઠ નેતાઓ કુણાલ ઘોષ અને સૌગત રોયે બળવાખોર જૂથની બેઠકને સ્પષ્ટપણે ફગાવી દીધી છે, તેને કોમેડી શો ગણાવ્યો છે. ઘોષે જણાવ્યું હતું કે, TMC અને મમતા બેનર્જી એકબીજાના પૂરક છે. બળવાખોરોને આવું કરવાનો કોઈ બંધારણીય અધિકાર નથી. આ ઉપરાંત, મમતા સમર્થક છાવણીએ ફિરહાદ હકીમ, અરૂપ બિશ્વાસ, અરૂપ રોય અને જાવેદ ખાન જેવા અગ્રણી બળવાખોર નેતાઓને પક્ષ વિરોધી પ્રવૃત્તિઓનો આરોપ લગાવીને કારણદર્શક નોટિસ ફટકારી છે અને કાનૂની કાર્યવાહીની ધમકી આપી છે.