E20 ઇંધણ પર ચાલી રહેલી ચર્ચા વચ્ચે, E10 ઇંધણ પેટ્રોલ પંપો પર પાછું આવી શકે છે. E20 ઉપરાંત પહેલા હતું તેવું E10 પેટ્રોલ ઓફર કરવાની માંગણીઓ વધી રહી છે, પરંતુ કેન્દ્ર સરકારે વિવિધ કારણોસર આ માંગણીને સતત નકારી કાઢી છે. સૌથી મોટું કારણ પેટ્રોલ પંપ પર ભરાઈ રહેલી ઇંધણ ટાંકીઓ છે. પરંતુ કદાચ સરકારે આનો કોઈ ઉકેલ શોધી કાઢ્યો છે. સરકાર XP95, સ્પીડ અને પાવર95 જેવા બ્રાન્ડેડ ઇંધણને E10 ફોર્મ્યુલેશનમાં વેચી શકાય કે કેમ તે અંગે વિચારણા કરી રહી છે.
મીડિયા સૂત્રોના અહેવાલ મુજબ, આ બાબતની જાણકારી રાખનારા 3 લોકોએ આ વાત કહી. આનાથી E10 પેટ્રોલ માટે અલગ સ્ટોરેજ અને ડિસ્પેન્સિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવવાની જરૂરિયાત દૂર થશે, ખાસ કરીને એવા સમયે જ્યારે નિયમિત E20 પેટ્રોલ વિશે ખચકાટ અનુભવતા ઘણા ખરીદદારો પહેલાથી જ આ હાઇ-ઓક્ટેન ઇંધણ તરફ વળ્યા છે.
આ બાબતથી વાકેફ એક વ્યક્તિએ જણાવ્યું હતું કે, ‘જૂના વાહનો માટે વધુ યોગ્ય E10 ઇંધણ પૂરું પાડવા અને ગ્રાહકોની ચિંતાઓને દૂર કરવા માટે ઘણા વિકલ્પો પર વિચાર કરવામાં આવી રહ્યો છે. જે વિકલ્પો પર વિચાર કરવામાં આવી રહ્યો છે તેમાં ‘ઓક્ટેન 95’નો સમાવેશ થાય છે, જે પ્રીમિયમ કિંમતે આવે છે અને E10 તરીકે ઓફર કરી શકાય છે.’
ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પોરેશનનું XP95, BPCLનું SPEED અને HPCLનું power95એ પ્રીમિયમ પેટ્રોલ છે જેની કિંમત નિયમિત પેટ્રોલ કરતાં 8થી 13 રૂપિયા વધુ છે. ઉદાહરણ તરીકે, દિલ્હીમાં, નિયમિત પેટ્રોલ હાલમાં પ્રતિ લિટર 102 રૂપિયા છે, જ્યારે પ્રીમિયમ પેટ્રોલની કિંમત 110થી 115 રૂપિયા છે. જો કે, આનો અર્થ એ નથી કે તેમાં ઇથેનોલ નથી; તેમાં પણ 15 થી 20 ટકા ઇથેનોલ હોય છે.
નિયમિત અને પ્રીમિયમ પેટ્રોલ વચ્ચેનો તફાવત ઓક્ટેન રેટિંગ અને ક્લિનીંગ એડિટિવ્સનો છે. સામાન્ય પેટ્રોલમાં સામાન્ય રીતે ઓક્ટેન રેટિંગ 91 RON હોય છે, જ્યારે પ્રીમિયમ પેટ્રોલમાં 95 RON હોય છે. ઉચ્ચ ઓક્ટેન રેટિંગ ધરાવતું ઇંધણ કોઈ પણ સમય પહેલા ધક્કો માર્યા વિના એન્જિનના દબાણનો સામનો કરી શકે છે.
સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, પ્રીમિયમ પેટ્રોલમાં ખાસ ડિટર્જન્ટ એડિટિવ્સ હોય છે જે એન્જિન (ફ્યુઅલ ઇન્જેક્ટર અને વાલ્વ)ની અંદર કાર્બન જમા થવાથી રોકે છે અને જમા થયેલા જૂના કાર્બનને સાફ કરે છે. આ વાહનના માઇલેજમાં થોડો વધારો કરે છે. થોડાનો અર્થ ખૂબ જ ઓછો થાય છે.
હકીકતમાં, ઓક્ટેન 95 પેટ્રોલ દેશભરના 90,000થી વધુ પેટ્રોલ પંપ પર પહેલાથી જ ઉપલબ્ધ છે. ફેડરેશન ઓફ ઓલ ઇન્ડિયા પેટ્રોલિયમ ટ્રેડર્સના રાષ્ટ્રીય પ્રવક્તા મોન્ટી સેહગલે જણાવ્યું હતું કે, ‘OMC માટે 10 ટકા ઇથેનોલ સાથે ’95 ઓક્ટેન’ બ્રાન્ડેડ ઇંધણ પૂરું પાડવું એકદમ સરળ છે. આ માટે ટાંકી અથવા ડિલિવરી યુનિટ બદલવાની જરૂર નથી.’
આનો અર્થ એ છે કે પ્રીમિયમ પેટ્રોલમાં ઇથેનોલનું પ્રમાણ ઘટાડવું અને તેને E10માં રૂપાંતરિત કરવું મુશ્કેલ નથી. જો કે, આ પછી પ્રીમિયમ પેટ્રોલ કેટલું મોંઘું થશે તે તાત્કાલિક સ્પષ્ટ નથી. પરંતુ જો આવું થાય, તો એક વાત ચોક્કસ છે કે તે ઇથેનોલ-મુક્ત XP100 કરતાં સસ્તું હશે, જેની કિંમત હાલમાં પ્રતિ લિટર રૂ. 167.35 છે.