ગૌવંશની
થોડા દિવસો પહેલા, સમાચાર આવ્યા હતા કે બેંગલુરુમાં એક AI સંચાલિત ટ્રાફિક કેમેરાએ ગિટારને માણસની પાછળ બેઠેલા બીજો સવાર સમજીને રૂ. 500નું ચલણ ફટકાર્યું હતું. જ્યારે યુઝરે સોશિયલ મીડિયા પર ચલણનો ફોટો પોસ્ટ કર્યો અને બેંગલુરુ ટ્રાફિક પોલીસને ટેગ કર્યો, ત્યારે ચલણ તરત જ રદ કરવામાં આવ્યું. અમે ધારી લીધું કે AI હજુ શીખી રહ્યું છે અને ગિટારને માણસનું માથું સમજી લીધું. જો કે, ઓડિશાથી ટ્રાફિક ચલણ (eChallan)ના સમાચાર વધુ હેરાન કરવાવાળા છે, અને AIને તેની સાથે કોઈ લેવાદેવા નથી.
ઓડિશાની eChallan સિસ્ટમમાં આવી ખામીઓ બહાર આવી છે, જે તમને આશ્ચર્યચકિત કરશે. ભારતના કોમ્પ્ટ્રોલર અને ઓડિટર જનરલ (CAG)ના ઓડિટ રિપોર્ટમાં કારમાં હેલ્મેટ ન પહેરવા અને બાઇક પર સીટબેલ્ટ ન પહેરવા બદલ ચલણ ફટકારવાના કિસ્સાઓ સામે આવ્યા છે.
ભારતના નિયંત્રક અને ઓડિટર જનરલ (CAG) દ્વારા કરવામાં આવેલી તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે, હેલ્મેટ ન પહેરવા બદલ ત્રણ અને ચાર પૈડાવાળા વાહનોને 4,786 ચલણ ફટકારવામાં આવ્યા હતા. આ કેસોમાં કુલ રૂ. 47.86 લાખનો દંડ ફટકારવામાં આવ્યો હતો. એક અંગ્રેજી અખબારમાં છપાયેલા અહેવાલ મુજબ, સીટબેલ્ટ ન પહેરવા બદલ 2,988 ટુ-વ્હીલર વાહનોને ચલણ ફટકારવામાં આવ્યા હતા, એટલે કે કુલ 7,774 ચલણ ફટકારવામાં આવ્યા હતા. આ કેસોમાં કુલ રૂ. 29.88 લાખનો દંડ ફટકારવામાં આવ્યો હતો.
રિપોર્ટમાં ખુલાસો થયો છે કે સિસ્ટમમાં E-ચલણની વિગતો યોગ્ય રીતે દાખલ કરવામાં આવી ન હતી, વાહન શ્રેણી અથવા નિયમો ખોટી રીતે દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા. આનો અર્થ એ થયો કે સિસ્ટમે હેલ્મેટ વિનાના ચલણ માટે બાઇક અથવા સ્કૂટરને બદલે કાર પસંદ કરી હતી.
એ જ રીતે, સિસ્ટમે કારને બદલે બાઇક તરીકે સીટબેલ્ટ ન પહેરવા બદલ ચલણને ખોટી રીતે વાંચ્યું હતું. જો કે, આ સિસ્ટમમાં ખામી પણ દર્શાવે છે. જો સિસ્ટમમાં નંબર દાખલ થતાં જ વાહનની શ્રેણી આપમેળે દેખાય છે, તો બાઇક પર સીટબેલ્ટ અથવા કાર પર હેલ્મેટ ન પહેરવા બદલ ચલણ સરળતાથી અટકાવી શકાય છે.
બંને નિયમોના ઉલ્લંઘન પર રૂ. 1,000નો દંડ છે. તે સમજી શકાય છે કે નિયમો સાચા છે, પરંતુ વાહનોની પસંદગીમાં ભૂલ થઈ હતી.
અનિયમિતતાઓ ફક્ત eChallan સુધી મર્યાદિત નથી. ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ મોકલવાની પ્રક્રિયામાં પણ અસંખ્ય વિસંગતતાઓ જોવા મળી છે. ઓડિટમાં 29,154 કેસ જોવા મળ્યા જ્યાં ડ્રાઇવિંગ ટેસ્ટ દરમિયાન વપરાયેલ વાહન અરજી કરાયેલ વાહનની શ્રેણીથી અલગ હતું. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, એક વ્યક્તિએ ફોર-વ્હીલર લાઇસન્સ માટે અરજી કરી હતી, પરંતુ ટેસ્ટ ટુ-વ્હીલર પર લેવામાં આવ્યો હતો. કેટલાક કિસ્સાઓમાં, તેનાથી ઉલટું પણ જોવા મળ્યું હતું.