

ચીન પાસે એ દુર્લભ ખજાનો છે, જેના આધારે તે વિશ્વના દેશોને મુશ્કેલીમાં મુકવાની અને પોતાનું વર્ચસ્વ દર્શાવવાની કોઈ તક છોડતું નથી. આ એ ખજાનો છે, જેના વિના ઘણી કંપનીઓ ઠપ્પ થઈ શકે છે. ઘણા દેશોની અર્થવ્યવસ્થા હચમચી શકે છે. આ દુર્લભ ખજાનાના આધારે ચીન ભારતને મુશ્કેલીમાં મુકવાની કોઈ તક છોડતું નથી. ફરી એકવાર ચીને પોતાનું વર્ચસ્વ બતાવવાનું ટાળ્યું નહીં. ચીનની આ ચાલાકીને કારણે ભારતમાં એપલ આઈફોન બનાવતી કંપની ફોક્સકોનનું ઉત્પાદન મુશ્કેલીમાં મુકાઈ ગયું છે. જ્યારે, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ જે ભારતમાંથી આઈફોન ઉત્પાદન એકમને પાછું ખેંચવા માંગે છે, તેણે ચીન તરફ પીઠ ફેરવી લીધી છે અને ભારત તરફ આગળ વધ્યું છે.

ચીનની ચાલાકીની અસર એપલના મેન્યુફેક્ચરિંગ યુનિટ ફોક્સકોન પર દેખાવા લાગી છે. ફોક્સકોનની તેલંગાણા ફેક્ટરીમાં ડિસપ્રોસિયમ રેયર અર્થ મેટલની અછત થઇ છે. ચીને આ ધાતુના પુરવઠા પર બ્રેક લગાવી દીધી છે. જેના કારણે એપલ એરપોડ્સના ઉત્પાદનમાં સમસ્યા ઉભી થઇ છે. આ દુર્લભ ધાતુ આઇપોડમાં ચુંબક અને ઇલેક્ટ્રોનિક ભાગો માટે જરૂરી છે, તેની અછતને કારણે ઉત્પાદન બંધ કરવાની જરૂર છે. હકીકતમાં ડિસ્પ્રોસિયમ રેયર અર્થ ચીનથી આવે છે, પરંતુ ડ્રેગન દ્વારા તેની નિકાસ પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. આ ધાતુની નિકાસ માટે ચીની સરકારની મંજૂરીની જરૂર છે. ફોક્સકોને આ બાબતે વિદેશ મંત્રાલયની પણ મદદ માંગી છે. ફોક્સકોને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેઓ ડિસ્પ્રોસિયમની અછતનો સામનો કરી રહ્યા છે. તેની અછતને કારણે, ઉત્પાદન હજુ બંધ થયું નથી, પરંતુ તે ધીમું પડી ગયું છે. તેઓ આ ધાતુની નિકાસ ખુલવાની રાહ જોઈ રહ્યા છે. એવી અપેક્ષા છે કે આ મહિનાના અંત સુધીમાં ચીન સરકાર તેની નિકાસને મંજૂરી આપશે.

રેયર અર્થ એલિમેન્ટ્સ દુર્લભ ધાતુઓ છે, જેને લેન્થેનાઇડ્સ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. રેયર અર્થ એલિમેન્ટ્સ 17 ધાતુ તત્વોથી બનેલી ધાતુઓ છે, જેમાં નિયોડીમિયમ, ડિસ્પ્રોસિયમ અને પ્રસોડીમિયમનો સમાવેશ થાય છે. આ ધાતુઓ પૃથ્વીના પોપડામાં ઘણા જથ્થાબંધ પ્રમાણમાં જોવા મળે છે, પરંતુ જે તેમને દુર્લભ બનાવે છે તે તેમની આર્થિક રીતે સધ્ધર સાંદ્રતા છે. તેમને એકબીજાથી અલગ કરવા અત્યંત પડકારજનક છે. આ રેયર અર્થ ધાતુઓનો ઉપયોગ ઇલેક્ટ્રિકલ અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઘટકોમાં થાય છે. તેનો ઉપયોગ લેસર, કાચ, ચુંબકીય સામગ્રી, EV, સ્માર્ટફોન અને અન્ય ઘણી ઔદ્યોગિક પ્રક્રિયાઓમાં થાય છે. આ રેયર અર્થ ધાતુઓને પોપડામાંથી અલગ કરવી અત્યંત પડકારજનક છે. ચીન રેયર અર્થ ઉદ્યોગમાં પ્રભુત્વ ધરાવે છે, કારણ કે તેણે રેયર અર્થના ખાણકામ અને શુદ્ધિકરણને એક ઉદ્યોગ તરીકે વિકસાવ્યું છે. ચીન રેયર અર્થનો બોસ છે. આ સમયગાળા દરમિયાન ચીનમાં રેયર અર્થ તત્વોનું ઉત્પાદન 2.7 લાખ મેટ્રિક ટન હતું, જ્યારે અમેરિકાએ માત્ર 45,000 મેટ્રિક ટન રેયર અર્થ તત્વોનું ઉત્પાદન કર્યું હતું.