ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (FSSAI)એ ખાદ્યપદાર્થો અને પીણાં પર દેખરેખ વધારી દીધી છે. છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી અનેક ભેળસેળયુક્ત ઉત્પાદનો પકડાઈ રહ્યા છે, ત્યાર પછી, FSSAIએ હવે અશ્વગંધાના પાંદડાના ઉપયોગ પર સીધો પ્રતિબંધ મૂકી દીધો છે. તેમણે કડક સૂચનાઓ બહાર પાડી છે કે, અશ્વગંધાનો ઉપયોગ ફક્ત તેના મૂળ અને અર્ક સુધી મર્યાદિત હોવો જોઈએ, પાંદડાનો ઉપયોગ કર્યો તો તે કંપનીઓ પર કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, અશ્વગંધાનો ઉપયોગ, ભલે તે કાચા હોય કે તેના અર્કમાં તેની પરવાનગી આપવામાં આવતી નથી. FSSAIની સાથે, આયુષ મંત્રાલયે પણ દવાઓ બનાવતી અને તેને લગતા ઉત્પાદક બનાવતી કંપનીઓને આ જ પ્રકારની સૂચનાઓ મોકલી આપવામાં આવી છે.
એક નિર્દેશિકા બહાર પાડીને, સરકારે તમામ આરોગ્ય પૂરક કંપનીઓને તેમના ખાદ્ય ઉત્પાદનોમાં વપરાતા અશ્વગંધાની ટકાવારી લેબલ પર સ્પષ્ટપણે જણાવવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે.
અશ્વગંધા આયુર્વેદમાં સૌથી શક્તિશાળી અને જાણીતી ઔષધિઓમાંની એક છે. પ્રાચીન કાળથી લોકો તેનો ઔષધીય ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. ‘અશ્વગંધા’ શબ્દ બે સંસ્કૃત શબ્દો: અશ્વ (ઘોડો) અને ગંધ (ગંધ) પરથી આવ્યો છે. એવું કહેવાય છે કે, તેમાંથી ઘોડાના પરસેવા જેવી ગંધ આવે છે, અને તેને ખાવાથી તેના જેવી શક્તિ મળે છે. તેનો છોડ નાનો અને પાંદડાવાળો હોય છે, જેને પીળા ફૂલો અને લાલ ફળો આવતા હોય છે. તેના મૂળિયાંનો ઉપયોગ સદીઓથી આયુર્વેદમાં કરવામાં આવે છે અને તેને ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે.
અશ્વગંધાનાં પાંદડાઓમાં ઉચ્ચ સ્તરનું રિએક્ટિવ વિથાનોલાઇડ્સ હોય છે, જેને શરીર માટે ઝેરી માનવામાં આવે છે. તેનું સેવન કરવાથી લીવર, પેટ અને નસોની ગંભીર સમસ્યાઓ થઈ શકે છે. પોલેન્ડ અને હંગેરી જેવા યુરોપિયન દેશોએ પહેલાથી જ અશ્વગંધાનાં પાંદડા ઓછી કિંમતના કારણે તેના ઉપયોગ પર પ્રતિબંધ મૂકી દીધો છે. ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓ અશ્વગંધાનાં પાંદડા સસ્તા હોવાથી તેનો ઉપયોગ કરતી હતી, જ્યારે તેના મૂળિયાં વધુ મોંઘા હોય છે.
અશ્વગંધાનાં મૂળિયાં ખાવાથી ઘણા પ્રકારના સ્વાસ્થ્ય લાભ મળે છે, પરંતુ તેને ખાવા માટેની પદ્ધતિ પણ યોગ્ય હોવી જોઈએ. વધુ પડતું સેવન કરવાથી તે ખતરનાક બની શકે છે. ચાલો તમને તેના ફાયદા અને ગેરફાયદા સમજાવી દઈએ.
ફાયદા:- તણાવ ઘટાડો-સંશોધન મુજબ, અશ્વગંધા શરીરમાં કોર્ટિસોલનું સ્તર ઘટાડે છે, જે એક તણાવ હોર્મોન છે. આ મનને શાંત કરે છે અને તણાવનું સ્તર નિયંત્રણમાં રાખે છે. સ્નાયુઓને મજબૂત બનાવે છે-રમતવીરો અને જીમમાં જનારાઓ શક્તિ વધારવા માટે અશ્વગંધાનું સેવન કરે છે. અશ્વગંધા ખાવાથી સ્નાયુઓ મજબૂત થાય છે. અનિદ્રાની સમસ્યા-અશ્વગંધાનું મૂળ ખાવાથી અનિદ્રાની સમસ્યામાં મદદ મળી શકે છે. જો તમને ઓછી ઊંઘ આવે છે, તો તે સારું કરી દેશે. શુક્રાણુ ગુણવત્તા-અશ્વગંધા પુરુષો માટે ખૂબ જ ફાયદાકારક છે. તે ટેસ્ટોસ્ટેરોનનું સ્તર વધારીને પ્રજનનક્ષમતામાં સુધારો કરે છે અને શુક્રાણુ ગુણવત્તામાં પણ સુધારો કરે છે.
ગેરફાયદા:- હાડકામાં દુખાવો- વધુ પડતું અશ્વગંધાનું સેવન કરવાથી હાડકામાં દુખાવો અથવા થાઇરોઇડની સમસ્યા થઈ શકે છે. બ્લડ પ્રેશરના દર્દીઓ- હાઈ બ્લડ પ્રેશર ધરાવતા લોકોએ અશ્વગંધા ખાવાનું ટાળવું જોઈએ. તે બ્લડ પ્રેશર વધારી અથવા ઘટાડી શકે છે, જે જીવલેણ બની શકે છે. લીવર પર અસરો-વધુ પડતું અશ્વગંધાનું સેવન તમારા લીવરને અસર કરી શકે છે. આ સાથે પેટની સમસ્યાઓ પણ થઈ શકે છે.
નોંધ: આ સમાચાર ફક્ત સામાન્ય માહિતી પર આધારિત છે. કોઈપણ પ્રકારની વધુ અને ચોક્કસ માહિતી માટે, તમારે તમારા આરોગ્ય ચિકિત્સક પાસેથી યોગ્ય સલાહ લેવી જોઈએ.