NEET પેપર લીક પર કોકરોચ જનતા પાર્ટીના વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન પોલીસ કાર્યવાહી અને પોલીસ અધિકારીઓ સામે થયેલી હિંસાની તપાસ માટે સુપ્રીમ કોર્ટે એક સમિતિ બનાવવાનો નિર્ણય લીધો છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનના રાજીનામાની માંગણી સાથે વિરોધ કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓ સામે નોંધાયેલી FIR રદ કરવાનો પણ ઇરાદો વ્યક્ત કર્યો છે.
બીજી તરફ, કોકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP)એ જણાવ્યું છે કે, વિરોધ કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓ સામે FIR દાખલ કરવામાં સરકારનો ઇરાદો યોગ્ય નથી.
મંગળવારે, સુપ્રીમ કોર્ટ NEET પેપર લીક સામેના વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન ઉભા થયેલા વિવિધ મુદ્દાઓ સંબંધિત અરજીઓની સુનાવણી કરી રહી હતી.
કોર્ટ દ્વારા રચાયેલી આ ઉચ્ચ-શક્તિવાળી સમિતિ NEET-UG પેપર લીક સામેના વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન ઉભા થયેલા તમામ મુદ્દાઓની તપાસ કરશે.
મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંત, ન્યાયાધીશ જોયમલ્યા બાગચી અને ન્યાયાધીશ V. મોહનાની બનેલી બેન્ચે સંકેત આપ્યો કે સમિતિમાં સુપ્રીમ કોર્ટના ભૂતપૂર્વ ન્યાયાધીશ, હાઇકોર્ટના ભૂતપૂર્વ ન્યાયાધીશ અને પોલીસ મહાનિર્દેશક (DGP) કક્ષાના નિવૃત્ત પોલીસ અધિકારીનો સમાવેશ થશે.
કાનૂની બાબતોને આવરી લેતી વેબસાઇટના જણાવ્યા અનુસાર, સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે, ઉચ્ચ-શક્તિવાળી પેનલને તથ્ય-શોધવાનું કામ સોંપવામાં આવશે અને સમયાંતરે અહેવાલો સબમિટ કરવાનું કહેવામાં આવશે જેથી કોર્ટ જરૂરી નિર્દેશો આપી શકે.
બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે, ‘અમે સમિતિને તમામ જરૂરી માળખાકીય સુવિધાઓ પૂરી પાડીશું. અમને વિશ્વાસ છે કે જે પણ પીડિત અમારી પાસે આવશે તેને તેમનો કેસ રજૂ કરવાની તાત્કાલિક તક આપવામાં આવશે. સમિતિ યોગ્ય સમયે જે સૂચનો આપશે તેની અમે રાહ જોઈ રહ્યા છીએ, અને જરૂરી કાનૂની પરિણામો આવશે.’
કોર્ટે એમ પણ કહ્યું હતું કે, સમિતિ મહિલા પ્રદર્શનકારીઓ સામે જાતીય હિંસા, ઓનલાઈન ઉત્પીડન અને સોશિયલ મીડિયા દ્વારા અન્ય કમજોર વ્યક્તિઓના ઉત્પીડનના આરોપોની પણ તપાસ કરશે.
ન્યાયાધીશ સૂર્યકાન્તે કહ્યું હતું કે, ‘જે કોઈ જવાબદાર છે તેની પાસે કોઈ બહાનું કે કારણ હોઈ શકે નહીં. આને ગંભીરતાથી લેવું જોઈએ અને તેના તાર્કિક નિષ્કર્ષ પર લાવવું જોઈએ. તેથી જ અમે એક ઉચ્ચ-શક્તિવાળી સમિતિ બનાવી રહ્યા છીએ. સમિતિ આ બાબતોના દરેક પાસાની તપાસ કરશે.’
મીડિયા સૂત્રોના અહેવાલ મુજબ, મુખ્ય ન્યાયાધીશે કહ્યું, ‘અમે ભૂતપૂર્વ CBI ડિરેક્ટર જનરલ, એક ખૂબ જ આદરણીય અધિકારી જે થોડા વર્ષો પહેલા નિવૃત્ત થયા હતા, તેમને સભ્ય તરીકે રાખવા સંમત થયા છીએ. અમે એક રાજ્યના ભૂતપૂર્વ પોલીસ ડિરેક્ટર જનરલની સંમતિ પણ મેળવી છે, જેમનો આ મામલા સાથે કોઈ સંબંધ નથી. તેઓ પણ એક નિવૃત્ત અધિકારી છે.’
જસ્ટિસ સૂર્યકાંતે પક્ષકારોને કહ્યું કે, બે વિકલ્પો ખુલ્લા રાખવામાં આવ્યા છે જેથી કોર્ટ ભવિષ્યમાં કોઈ CBI અધિકારીની હાજરી અંગે કોઈ આરોપ ન લગાવે.
તેમણે કહ્યું, ‘અમે અધિકારીઓને કોઈપણ પ્રકારની મૂંઝવણથી બચાવવા માંગીએ છીએ તેથી અમે નામો જાહેર કરવા માંગતા નથી. અમારે કોને સમિતિમાં સામેલ કરવા જોઈએ? અથવા તમે તે નિર્ણય અમારા પર છોડી દો છો, બંને વિશે તમારે શું કહેવું છે?’
કોર્ટે કહ્યું કે જો પક્ષકારો સમિતિ વિશે તેમના સૂચનો આપે છે તો બુધવારે જ આદેશ બહાર પાડી શકાય છે. જસ્ટિસ સૂર્યકાંતે કહ્યું, ‘જો અમને તમારા સૂચનો મળી જાય પછી, અમે આવતીકાલે આદેશ બહાર પાડી શકીશું.’
ગયા મહિને જંતરમંતર પર થયેલા વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન, CJPની ઘણી માંગણીઓમાંની એક વિરોધીઓ સામે દાખલ કરાયેલી FIR રદ કરવાની હતી. સુપ્રીમ કોર્ટે આ મુદ્દે પણ પોતાનો અભિપ્રાય આપ્યો છે.
મીડિયા સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે, તે કલમ 142 (ન્યાય આપવાની સુપ્રીમ કોર્ટની વિશિષ્ટ સત્તા) હેઠળની સત્તાઓનો ઉપયોગ કરીને વિદ્યાર્થીઓ સામેની FIR રદ કરવાનો વિચાર કરશે, પરંતુ ગંભીર ગુનાહિત પૃષ્ઠભૂમિ ધરાવતા વ્યક્તિઓને લગતા કેસોને અલગથી ધ્યાનમાં લઈ શકાય છે.
કેન્દ્ર સરકારનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતા સંમત થયા હતા કે વિરોધ કરનારા વિદ્યાર્થીઓ સામેની FIR રદ કરવી જોઈએ. જોકે, તેમણે ઉમેર્યું હતું કે, ગંભીર ગુનાહિત પૃષ્ઠભૂમિ ધરાવતા વ્યક્તિઓ પણ પ્રદર્શનમાં ઘુસી ગયા હતા અને તેમની તપાસ થવી જોઈએ.
સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ કહ્યું કે હત્યા, બળાત્કાર અને અપહરણ જેવા ગંભીર ગુનાઓનો સામનો કરી રહેલા 2,873 લોકો સિવાય, અન્ય લોકો સામેના કેસ રદ કરી શકાય છે.
ન્યાયાધીશ સૂર્યકાન્તે કહ્યું કે રાજ્ય સરકારો ફક્ત વિદ્યાર્થીઓ સાથે સંકળાયેલી એફઆઈઆરની યાદી રજૂ કરી શકે છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું, ‘આ કોર્ટની સત્તા અંગેનો કાયદો સારી રીતે નક્કી છે, અને અમે તે શક્તિનો ઉપયોગ કરી શકીએ છીએ. જેમના પર તમે દાવો કરો છો કે ગુનાહિત રેકોર્ડ છે તેમની સામેની FIR માટે, અમે આ છેલ્લી વખત સમર્થન આપ્યું છે.’
કોકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP)ના પ્રવક્તા સૌરવ દાસે જણાવ્યું હતું કે, વિરોધ કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓ સામે દાખલ કરાયેલી FIR અંગે સરકારનો ઇરાદો યોગ્ય નથી.
તેમણે કહ્યું, ‘સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતા કોર્ટમાં હા કહી રહ્યા છે. જ્યારે કોર્ટ FIRની યાદી માંગી રહી છે જેને રદ કરવાની જરૂર છે, તો તમે તે યાદી કેમ નથી આપી રહ્યા?’
તેમણે કહ્યું, ‘વિરોધ કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓ સામેની FIR રદ કરવી જોઈએ. માનનીય ન્યાયાધીશ નક્કી કરી શકે છે કે આ કેવી રીતે કરવું. આ ઉપરાંત, વિરોધ પ્રદર્શનોમાં ઘૂસણખોરી કરનારા અસામાજિક તત્વોની તપાસ થવી જોઈએ.’
સૌરવ દાસે કહ્યું, ‘આ મુદ્દા પર છેલ્લી સુનાવણી ઘણા દિવસો પહેલા થઈ હતી, અને આજે પરિસ્થિતિ ફરીથી એવી જ છે. હું તમને કહી રહ્યો છું કે, ઇરાદો યોગ્ય નથી. તેમણે લગભગ 2,800 ગુનેગારોની ઓળખ કરી છે, જો તેમની સામે કાર્યવાહી કરવી હોય, તો તે એક અલગ મુદ્દો છે.’
‘પરંતુ વિદ્યાર્થીઓ અને પ્રદર્શનકારીઓનો મુદ્દો FIR સાથે જોડાયેલો છે. તમે કોર્ટમાં હા કહી રહ્યા છો પરંતુ જે કાર્યવાહી કરવાની જરૂર છે તેમાં ખચકાટ અનુભવી રહ્યા છો, તેથી તમારો ઈરાદો સ્પષ્ટ નથી. અમે આ સ્વીકારીશું નહીં. અમારી સાથે ‘વિલંબ કરવાની રાજનીતિ’ ન રમો.’
તેમણે કહ્યું, ‘જો આવા લોકોએ (પહેલેથી જ ગંભીર ગુનાઓમાં સામેલ) વિરોધ પ્રદર્શનમાં ભાગ લઈને કોઈ ગુનો કર્યો હોય, તો તેમની સામે કાર્યવાહી કરો. પરંતુ જો તમે આની આડમાં શાંતિપૂર્ણ રીતે વિરોધ કરી રહેલા લોકો સામે કાર્યવાહી કરો છો, તો અમે તે સહન કરીશું નહીં.’