સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ Xના માલિક અને વિશ્વના સૌથી ધનિક ઉદ્યોગપતિ એલોન મસ્ક ઘણા સમયથી મંગળ ગ્રહ પર માનવ વસાહતની યોજના પર કામ કરી રહ્યા છે. મસ્કની કંપની, સ્પેસએક્સ, ભવિષ્યમાં મંગળ ગ્રહ પર માનવ મિશન મોકલવાની પણ તૈયારી કરી રહી છે. આ દરમિયાન, એક અહેવાલે મસ્ક અને તેમની કંપની માટે ચિંતા વધારી છે.
ખરેખર, તાજેતરના એક વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસમાં બહાર આવ્યું છે કે, સૂર્ય મંગળના વાતાવરણને સતત બગાડી રહ્યો છે. સૂર્યના કિરણોને કારણે, ગ્રહ દરરોજ ધીમે ધીમે ઉજ્જડ બની રહ્યો છે. આ અહેવાલે સ્પેસએક્સ વૈજ્ઞાનિકોની ચિંતા વધારી છે.
બોસ્ટન યુનિવર્સિટી દ્વારા તાજેતરમાં કરવામાં આવેલ એક અભ્યાસ સાયન્સ એડવાન્સિસ જર્નલમાં પ્રકાશિત થયો છે. સંશોધકો માને છે કે મંગળ પર પૃથ્વી જેવું મજબૂત વૈશ્વિક ચુંબકીય ક્ષેત્ર નથી, જે ગ્રહને સૌર પવનોથી સુરક્ષિત કરી શકે. આ જ કારણ છે કે સૂર્યમાંથી નીકળતા ચાર્જ્ડ કણો મંગળના ઉપરના વાતાવરણ સાથે સીધા અથડાય છે અને ધીમે ધીમે તેને અવકાશમાં ફેંકી દે છે.
સંશોધન કરનારા વૈજ્ઞાનિકો કહે છે કે, આ પ્રક્રિયા એવી જ છે જેવી રીતે જોરદાર પવનો સપાટી પર તરંગો બનાવે છે. આ દરમિયાન, સૌર પવનો મંગળના ઉપરના વાતાવરણમાં મોટા કેલ્વિન-હેલ્મહોલ્ટ્ઝ તરંગો પણ બનાવે છે. વૈજ્ઞાનિકો જણાવે છે કે આ તરંગો પ્લાઝ્માનાં મોટા વાદળો બનાવે છે અને વાતાવરણીય કણો અવકાશમાં બહાર નીકળી જાય છે.
અહીં તમને બતાવી દઈએ કે, આ અભ્યાસમાં નાસાના MAVEN મિશન અને ચીનના તિયાનવેન-1 મિશનના ડેટાનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. પ્રથમ વખત, વૈજ્ઞાનિકો સૌર પવનોની સ્થિતિ અને મંગળના વાતાવરણમાંથી મુક્ત થતા કણો વચ્ચે સીધો સંબંધ સાબિત કરવામાં સફળ રહ્યા છે.
વૈજ્ઞાનિકો માને છે કે મંગળ એક સમયે રહેવા યોગ્ય હતો, પરંતુ આ અબજો વર્ષો પહેલા હતું. તેઓ દાવો કરે છે કે અબજો વર્ષો પહેલા, મંગળ પર ગાઢ વાતાવરણ અને પાણી પણ હતું. વૈજ્ઞાનિકો માને છે કે તે સમયે ગ્રહ પર જીવન માટે અનુકૂળ પરિસ્થિતિઓ હતી. જો કે, લાખો વર્ષોથી સૌર પવનોના સતત પ્રભાવને કારણે, મંગળનું વાતાવરણ ધીમે ધીમે ખતમ થઈ ગયું. આજે, તે એક ઉજ્જડ ગ્રહ બની ગયો છે.
વિજ્ઞાનીઓ માને છે કે, આ અભ્યાસ આપણને ફક્ત મંગળ જ નહીં, પરંતુ મજબૂત ચુંબકીય ક્ષેત્રો ન ધરાવતા અન્ય ગ્રહોને પણ સમજવામાં મદદ કરશે. જો કે, મંગળ પર માનવોને મોકલવા અને સ્થાયી કરવાના એલોન મસ્કના સ્વપ્ન માટે આ અભ્યાસ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. આ સંશોધન દર્શાવે છે કે મંગળ પર માનવ વસાહતો સ્થાપવી કેટલી મુશ્કેલ છે.